Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Klima sistemlerindeki kompresör, gaz formundaki soğutucu akışkanı sıkıştırarak yüksek basınçlı bir sıvıya dönüştürmekle görevlidir; ancak sisteme fazladan gaz basıldığında, bu sıvılaşma süreci kondanser aşamasında tam olarak tamamlanamaz. Fazla akışkan hacmi yüzünden evaporatör borularında genleşecek alan bulamayan gaz, gaz yerine sıvı fazda kompresöre geri dönmeye başlar. Sıvıların sıkıştırılamazlık kuralı gereği, kompresörün pistonları veya sarmal mekanizması bu hidrolik şok dalgasına dayanamayıp kırılır. Zaten cihazın bir anda eskisinden daha gürültülü çalışması, içeride metalin metale sürtündüğünün habercisidir... Bir bakmışsınız, daha iyi soğusun diye eklenen iki yüz gram fazladan gaz yüzünden koskoca kompresör kilitlenmiş.
Sistemdeki statik ve dinamik basınç dengesini takip eden alçak ve yüksek basınç sensörleri, normal şartlarda cihazı korumak için tasarlanmıştır. Manifold setini bağladığınızda ibrenin normalin çok üzerinde, mesela 134a gazı için 60 PSI yerine 90 PSI seviyelerinde gezindiğini görürseniz tehlike çanları çalıyor demektir. Basınç şalteri (presostat) aşırı yükü algıladığı an akımı keser, klima sürekli devreye girip çıkmaya başlar. Hani o durup dururken klimanın durması, sonra tekrar çalışmaya çabalaması var ya... Cihaz aslında kendi kendini infaz etmekten kurtarmaya çalışıyordur o sırada. Kompresör debisi bu döngüye ayak uyduramadığı için termik atması da kaçınılmaz bir son haline gelir.
Isı transferi prensipleri bize evaporatör yüzeyindeki kaynama noktasının sabit kalması gerektiğini söyler. Ne var ki içerideki gaz miktarı optimum sınırın üzerine çıktığında, soğutucu akışkanın kaynama sıcaklığı yükselir ve o çok sevdiğimiz gizli ısı emilimi gerçekleşemez. Yani aslında tam tersi bir etkiyle karşılaşırız; klimanız daha fazla üflese de içeriyi bir türlü soğutamaz. Borularda terleme beklerken aşırı ısınma görmek, sistemdeki entalpi dengesinin altüst olduğunun en net kanıtıdır. Hacimsel verim düştüğü için fanlar döner, elektrik faturası kabarır ama odadaki termometre bir gıdım bile aşağı inmez.
Gaz dolumu yapılırken hassas terazilerin kullanılmaması, ustaların sadece basınç saatine bakarak "Bu biraz eksik gibi" deyip vanayı açması en büyük hatadır. Her cihazın arkasındaki etikette yazar oysa: R410A veya R32 gazından tam olarak kaç gram konulacağı bellidir. Ortam sıcaklığına göre basınç değişkenlik gösterebileceği için, teraziyle tartılmadan yapılan her dolum aslında bir kumardan farksızdır. Kompresörün aşırı ısınmasıyla birlikte sargı izolasyonlarının erimesi, sisteme fazladan basılan o birkaç damla sıvının eseridir. Hatalı dolumun faturasını ne yazık ki cihazı tamamen değiştirerek ödemek zorunda kalırsınız...
Sistemdeki statik ve dinamik basınç dengesini takip eden alçak ve yüksek basınç sensörleri, normal şartlarda cihazı korumak için tasarlanmıştır. Manifold setini bağladığınızda ibrenin normalin çok üzerinde, mesela 134a gazı için 60 PSI yerine 90 PSI seviyelerinde gezindiğini görürseniz tehlike çanları çalıyor demektir. Basınç şalteri (presostat) aşırı yükü algıladığı an akımı keser, klima sürekli devreye girip çıkmaya başlar. Hani o durup dururken klimanın durması, sonra tekrar çalışmaya çabalaması var ya... Cihaz aslında kendi kendini infaz etmekten kurtarmaya çalışıyordur o sırada. Kompresör debisi bu döngüye ayak uyduramadığı için termik atması da kaçınılmaz bir son haline gelir.
Isı transferi prensipleri bize evaporatör yüzeyindeki kaynama noktasının sabit kalması gerektiğini söyler. Ne var ki içerideki gaz miktarı optimum sınırın üzerine çıktığında, soğutucu akışkanın kaynama sıcaklığı yükselir ve o çok sevdiğimiz gizli ısı emilimi gerçekleşemez. Yani aslında tam tersi bir etkiyle karşılaşırız; klimanız daha fazla üflese de içeriyi bir türlü soğutamaz. Borularda terleme beklerken aşırı ısınma görmek, sistemdeki entalpi dengesinin altüst olduğunun en net kanıtıdır. Hacimsel verim düştüğü için fanlar döner, elektrik faturası kabarır ama odadaki termometre bir gıdım bile aşağı inmez.
Gaz dolumu yapılırken hassas terazilerin kullanılmaması, ustaların sadece basınç saatine bakarak "Bu biraz eksik gibi" deyip vanayı açması en büyük hatadır. Her cihazın arkasındaki etikette yazar oysa: R410A veya R32 gazından tam olarak kaç gram konulacağı bellidir. Ortam sıcaklığına göre basınç değişkenlik gösterebileceği için, teraziyle tartılmadan yapılan her dolum aslında bir kumardan farksızdır. Kompresörün aşırı ısınmasıyla birlikte sargı izolasyonlarının erimesi, sisteme fazladan basılan o birkaç damla sıvının eseridir. Hatalı dolumun faturasını ne yazık ki cihazı tamamen değiştirerek ödemek zorunda kalırsınız...
