Emre Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Klimanın içine gereğinden fazla gaz doldurmak, serinlemek isterken sistemi kendi ellerimizle boğmaktan başka bir şey değildir. Yıllardır iklimlendirme sektöründe ve sahada gördüğümüz en büyük yanılgılardan biri "ne kadar çok gaz, o kadar çok soğuk" düşüncesidir. Oysa soğutma mekanizması tam olarak hassas bir terazi gibi çalışır; dengesini bir gram dahi bozduğunuzda bütün sistem tepetaklak olur. Kompresör, gaz formundaki akışkanı sıkıştırmak üzere tasarlanmıştır, sıvı pompalamak için değil... Aşırı dolum yapıldığında gaz evaporatörde tam olarak buharlaşamaz ve kompresör emiş hattına sıvı halde geri döner; bu durum mekanik aksamda tamiri imkansız kilitlenmelere, yani hidrolik kilitlemeye yol açar.
Kompresörün gürültülü ve sarsıntılı çalışmaya başlaması, sistemin imdat çığlığı atarak size ilk uyarısını verme şeklidir. İçeride biriken aşırı basınç, motoru inanılmaz bir yükün altına sokar. Kaputun altından veya dış üniteden gelen o tuhaf, metalik vuruntu seslerini duymaya başladığınız an bir şeylerin ters gittiğini anlamalısınız. Metal aksamlar yüksek basınca bir süre dirense de nihayetinde conta ve valf noktalarından pes eder. Motora binen bu ekstra yük yüzünden elektrik faturanız birdenbire fırlayabilir ya da aracınızın yakıt tüketimi gözle görülür şekilde artabilir...
Fazla basılan gazın klimayı daha çok soğutacağını sanıyorsanız, sıcak yaz günlerinde büyük bir hayal kırıklığına uğramaya hazır olun. Fizik kuralları son derece nettir: Bir akışkanın ısıyı emip dışarı atabilmesi için genleşmesi, rahatça faz değiştirmesi gerekir. Sistemde boş alan kalmadığında gaz genleşemez, basınç sürekli yüksek kalır ve soğutma döngüsü tamamen kilitlenir. Yanlış duymadınız; gazı fazla koyduğunuzda klima içeriye soğuk hava üflemeyi keser, hatta bazen ılık üflemeye başlar! Isıyı tahliye edemeyen bir iklimlendirme ünitesi, kendi içinde hapsolduğu sıcaklıkla baş başa kalır.
Yüksek basınç şalteri, sistemi tamamen patlamaktan koruyan son kale olarak devreye girer ve klimayı aniden kapatır. Tam serinlediğinizi düşündüğünüz anda klimanın kendi kendine durması, ardından bir süre sonra tekrar çalışıp yine kapanması tesadüf değildir. Sistem kendini korumaya almaya çalışıyordur, devreleri yanmasın diye çırpınıyordur adeta... Eğer bu koruma mekanizması da bir şekilde arızalanır veya devreden çıkarsa, basınç hattındaki hortumlardan birinin patlaması kaçınılmaz hale gelir. Pahalı tamir masraflarıyla karşılaşmak istemiyorsanız, cihaz aniden dur-kalk yapmaya başladığında hemen müdahale etmelisiniz.
Teknik manometre bağlamadan, sırf "el yordamıyla" veya kulaktan dolma bilgilerle klima gazı dolduran ustalardan ısrarla uzak durmanızı öneririz. Her markanın, her modelin gramaj bazında ihtiyaç duyduğu gaz miktarı cihazın üzerindeki etikette açıkça yazar. Üç yüz gram gaz alması gereken bir sisteme "biraz daha fazla koyalım da iyi soğutsun" mantığıyla beş yüz gram basmak, o cihaza yapabileceğiniz en büyük kötülüktür. İşini bilen bir uzmana gidip manifold manifolduyla emiş ve basma basınçlarını ölçtürmek, fazla gazı cihazdan tahliye ettirmek tek geçerli çözümdür. Unutmayalım; iklimlendirme teknolojisinde kararında yapılan hassas ayar, her zaman hayat kurtarır.
Kompresörün gürültülü ve sarsıntılı çalışmaya başlaması, sistemin imdat çığlığı atarak size ilk uyarısını verme şeklidir. İçeride biriken aşırı basınç, motoru inanılmaz bir yükün altına sokar. Kaputun altından veya dış üniteden gelen o tuhaf, metalik vuruntu seslerini duymaya başladığınız an bir şeylerin ters gittiğini anlamalısınız. Metal aksamlar yüksek basınca bir süre dirense de nihayetinde conta ve valf noktalarından pes eder. Motora binen bu ekstra yük yüzünden elektrik faturanız birdenbire fırlayabilir ya da aracınızın yakıt tüketimi gözle görülür şekilde artabilir...
Fazla basılan gazın klimayı daha çok soğutacağını sanıyorsanız, sıcak yaz günlerinde büyük bir hayal kırıklığına uğramaya hazır olun. Fizik kuralları son derece nettir: Bir akışkanın ısıyı emip dışarı atabilmesi için genleşmesi, rahatça faz değiştirmesi gerekir. Sistemde boş alan kalmadığında gaz genleşemez, basınç sürekli yüksek kalır ve soğutma döngüsü tamamen kilitlenir. Yanlış duymadınız; gazı fazla koyduğunuzda klima içeriye soğuk hava üflemeyi keser, hatta bazen ılık üflemeye başlar! Isıyı tahliye edemeyen bir iklimlendirme ünitesi, kendi içinde hapsolduğu sıcaklıkla baş başa kalır.
Yüksek basınç şalteri, sistemi tamamen patlamaktan koruyan son kale olarak devreye girer ve klimayı aniden kapatır. Tam serinlediğinizi düşündüğünüz anda klimanın kendi kendine durması, ardından bir süre sonra tekrar çalışıp yine kapanması tesadüf değildir. Sistem kendini korumaya almaya çalışıyordur, devreleri yanmasın diye çırpınıyordur adeta... Eğer bu koruma mekanizması da bir şekilde arızalanır veya devreden çıkarsa, basınç hattındaki hortumlardan birinin patlaması kaçınılmaz hale gelir. Pahalı tamir masraflarıyla karşılaşmak istemiyorsanız, cihaz aniden dur-kalk yapmaya başladığında hemen müdahale etmelisiniz.
Teknik manometre bağlamadan, sırf "el yordamıyla" veya kulaktan dolma bilgilerle klima gazı dolduran ustalardan ısrarla uzak durmanızı öneririz. Her markanın, her modelin gramaj bazında ihtiyaç duyduğu gaz miktarı cihazın üzerindeki etikette açıkça yazar. Üç yüz gram gaz alması gereken bir sisteme "biraz daha fazla koyalım da iyi soğutsun" mantığıyla beş yüz gram basmak, o cihaza yapabileceğiniz en büyük kötülüktür. İşini bilen bir uzmana gidip manifold manifolduyla emiş ve basma basınçlarını ölçtürmek, fazla gazı cihazdan tahliye ettirmek tek geçerli çözümdür. Unutmayalım; iklimlendirme teknolojisinde kararında yapılan hassas ayar, her zaman hayat kurtarır.
