Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Ford’ların özellikle Focus ve C-Max jenerasyonunda kompresör şaft keçesi zamanla sertleşip mikro çatlaklar verir; gaz o noktadan yavaşça sızar. Kondanser radyatörünün alt köşesindeki alüminyum kaynak hattında titreşimden kaynaklı micro-fracture dediğimiz kılcal kırılmalar oluştuğunda ise sistemdeki R134a soğutucu akışkan birkaç ay içinde tamamen tahliye olur. Sistemde kaçak ararken manifold manifold manifold kontrol etmek yerine doğrudan UV boyalı kompresör yağı enjekte edip mor ışık altında bakmak en kestirme yoldur. Pag 46 tipi sentetik yağın kaçak yerinden dışarı kusması bize arızanın tam koordinatını gösterir.
Evaporatör torpido gözünün tam arkasına gizlendiği için o bölgedeki kaçağı burnunuza gelen o ekşi, rutubetli koku olmasa asla fark edemezsiniz. Polorad manifold basınç değerlerini ölçtüğünüzde alçak basınç hattı 2 barın altına düşüyorsa, sistemde bariz bir sızıntı var demektir. Genleşme valfi (expansion valve) O-ring contaları kuruduğunda metal metale biner ve basınca dayanamayıp kaçırmaya başlar. Göğsü tamamen söküp evaporatöre ulaşmak yerine önce azot testiyle 15 bar basınç basıp sistemin basınca dayanıp dayanmadığını gözlemlemek gerekir...
Gazı basıp "şimdi buz gibi oldu" deyip dükkandan uğurlayan ustadan hemen uzaklaşmalısınız. Çünkü sistemdeki kaçak tıkama kimyasalları (leak stop additives) evaporatör kanallarını tıkadığı gibi kompresör pistonlarına da zarar verir. İki yıllık bir Focus’ta kaçak arıyorsanız ilk bakacağınız yer motor muhafazasına yakın geçen yüksek basınç alüminyum borularının titreşim takozlarıdır. Titreşim takozu metali aşındırır, basınç da orayı patlatır; bu kadar basit.
Soğutma performansının yavaş yavaş düşmesi genellikle kılcal sızıntılara işaret eder; yani sistem anında boşalmaz, zamana yayılır. Düşük basınç müşürü (low pressure switch) gazın bittiğini anladığı an kompresör debriyajını çeker ve sistemi korumaya alır. Kompresörün sürekli devreye girip çıkması, o meşhur "tık tık" sesi işte bu yüzden oluşur. Vakum testinde 20 dakika boyunca negatif basıncın sabit kalmaması, sistemin bir yerden hava emdiğinin resmi kanıtıdır.
Sistemde gaz kalmadığında sadece soğutma yeteneğini kaybetmezsiniz, kompresörün içindeki yağ sirkülasyonı da durur. Kurutucu filtre (drier receiver) doyma noktasına ulaştıysa nem sistemde serbestçe dolaşmaya başlar ve asit oluşumuna yol açar. Asitli ortam O-ring contalarını eritir; contalar eriyince gaz kaçar, gaz kaçınca kompresör kilitler. İçerideki korozyonu temizlemeden sadece yeni gaz basıp sorunu çözdüğünü sanmak...
Focus MK3 araçlarda klima borusu ile radyatör plastiğinin sürtündüğü o dar açıya gözünüz gibi bakın. Borudaki koruyucu plastik kılıf zamanla kayar, metal metale sürte sürte alüminyumu kağıt gibi deler. Kaçağı tespit etmek için köpük sıkmak eskidendi, artık hassas elektronik halojen dedektörlerle boru hatlarını santim santim taramak gerekiyor. Boruyu kaynak yaptırmak geçici bir çözümdür; yüksek basınç hattında preslenmiş orijinal hortum kullanmak her zaman en sağlıklı yoldur.
Evaporatör torpido gözünün tam arkasına gizlendiği için o bölgedeki kaçağı burnunuza gelen o ekşi, rutubetli koku olmasa asla fark edemezsiniz. Polorad manifold basınç değerlerini ölçtüğünüzde alçak basınç hattı 2 barın altına düşüyorsa, sistemde bariz bir sızıntı var demektir. Genleşme valfi (expansion valve) O-ring contaları kuruduğunda metal metale biner ve basınca dayanamayıp kaçırmaya başlar. Göğsü tamamen söküp evaporatöre ulaşmak yerine önce azot testiyle 15 bar basınç basıp sistemin basınca dayanıp dayanmadığını gözlemlemek gerekir...
Gazı basıp "şimdi buz gibi oldu" deyip dükkandan uğurlayan ustadan hemen uzaklaşmalısınız. Çünkü sistemdeki kaçak tıkama kimyasalları (leak stop additives) evaporatör kanallarını tıkadığı gibi kompresör pistonlarına da zarar verir. İki yıllık bir Focus’ta kaçak arıyorsanız ilk bakacağınız yer motor muhafazasına yakın geçen yüksek basınç alüminyum borularının titreşim takozlarıdır. Titreşim takozu metali aşındırır, basınç da orayı patlatır; bu kadar basit.
Soğutma performansının yavaş yavaş düşmesi genellikle kılcal sızıntılara işaret eder; yani sistem anında boşalmaz, zamana yayılır. Düşük basınç müşürü (low pressure switch) gazın bittiğini anladığı an kompresör debriyajını çeker ve sistemi korumaya alır. Kompresörün sürekli devreye girip çıkması, o meşhur "tık tık" sesi işte bu yüzden oluşur. Vakum testinde 20 dakika boyunca negatif basıncın sabit kalmaması, sistemin bir yerden hava emdiğinin resmi kanıtıdır.
Sistemde gaz kalmadığında sadece soğutma yeteneğini kaybetmezsiniz, kompresörün içindeki yağ sirkülasyonı da durur. Kurutucu filtre (drier receiver) doyma noktasına ulaştıysa nem sistemde serbestçe dolaşmaya başlar ve asit oluşumuna yol açar. Asitli ortam O-ring contalarını eritir; contalar eriyince gaz kaçar, gaz kaçınca kompresör kilitler. İçerideki korozyonu temizlemeden sadece yeni gaz basıp sorunu çözdüğünü sanmak...
Focus MK3 araçlarda klima borusu ile radyatör plastiğinin sürtündüğü o dar açıya gözünüz gibi bakın. Borudaki koruyucu plastik kılıf zamanla kayar, metal metale sürte sürte alüminyumu kağıt gibi deler. Kaçağı tespit etmek için köpük sıkmak eskidendi, artık hassas elektronik halojen dedektörlerle boru hatlarını santim santim taramak gerekiyor. Boruyu kaynak yaptırmak geçici bir çözümdür; yüksek basınç hattında preslenmiş orijinal hortum kullanmak her zaman en sağlıklı yoldur.
