Olgun Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sanayide lifte çekilen binlerce Ford’un kaputunu açtım; bu araçlarda iklimlendirme sisteminin kaderini çizen tek bir bileşen var: Visteon veya Scroll tipi kompresörlerin manyetik debriyaj boşluğu. Yıllar yılı gaz bastırıp "bu klima niye soğutmuyor" diye feryat eden sürücüler bilmez ki, sorun gaz eksikliği değil, kompresör kasnağı ile ön plaka arasındaki 0.35 - 0.65 mm'lik toleransın aşınmayla 1 milimetrenin üzerine çıkmasıdır. Bobin ısındığı an elektro-manyetik çekim gücünü kaybeder, sistem kendini korumaya alır... Bazen basit bir ayar pulu çıkarırsın, bazen de o bobini tamamen yakıp kavurursun.
Ford Focus veya Mondeo’da torpidonun altından gelen o sinir bozucu ıslık sesini duydun mu hiç? Genleşme valfi (expansion valve) tıkandığı an yüksek basınç hattındaki R134a gazı florine sıvı fazdan gaz fazına geçerken sistem boğulmaya başlar. Yüksek basınç sensörü (MAP/HP) okuduğu 25 bar üzeri değeri powertrain kontrol modülüne (PCM) iletir iletmez fanlar son devirde dönmeye başlar. Sürücü sanır ki motor aşırı ısınıyor... Oysa sistem sadece aşırı basınçtan patlamamak için çırpınıyor.
Göğsün altındaki evaporatörün delinmesi tam bir kabustur; gaz kaçak arama cihazını havalandırma menfezine yaklaştırdığımda bip seslerinin hızlanması bana sökülecek yüzlerce cıvatayı hatırlatır. PAG 46 veya PAG 100 sentetik yağının alüminyum petek gözeneklerinde birikip nemle birleşerek aside dönüşmesi... Korozyon peteği içten içe yer, sürücü ise her yaz başında sisteme gaz basıp kaçak tıkacı kimyasallarına medet umar. Yanlış, hem de çok büyük bir yanlış!
Klima kontrol paneli üzerinden dijital sinyallerle yönetilen LIN-bus hatlı klappe motorlarına ne demeli? Sol taraf buz gibi üflerken sağ tarafın fırın gibi sıcak üflemesi, Ford’un ikili bölge (Dual-Zone) klimalarında step motor dişlilerinin sıyırmasından başka bir şey değildir. Kalibrasyon testi yaparsın, cihaz "B1081 - Left Temperature Flap Motor" arızasını verir geçer. Göğsü komple indirmeden o minicik plastik dişliye ulaşabilir misin? İmkansız...
Sıcak yaz gününde trafikte dur-kalk yaparken klimanın aniden devreden çıkıp aracın yürüyünce tekrar soğutması, radyatör önündeki çift kademeli fan rezistansının (cooling fan resistor) patladığının açık kanıtıdır. Low-speed hattı koptuğu için kompresör kondanser sıcaklığını düşüremez, yüksek basınç müşürü akımı keser. Fan motorunun kömürleri mi bitti, yoksa yeşil renkli o seramik rezistans mı yandı? Adım gibi eminim ki çoğu zaman o rezistansın termik sigortası atıyor.
Kondanser denilen ön klima radyatörünün taş çarpmalarıyla deforme olması, R1234yf veya R134a gazının mikronluk deliklerden sızmasına yol açar. Gaz biter, basınç anahtarı (LP switch) devreyi açar ve kompresör yağsız kalıp kilitlenmesin diye kuru çalışmayı engeller. Yağsız kalan bir Scroll kompresörün içindeki alüminyum talaşlarının tüm klima borularına dağılması... Sistemdeki tüm boruları, evaporatörü, kondanseri flushing cihazıyla solventle yıkamadan sadece yeni kompresör takarsan ne olur biliyor musun? Yeni taktığın o pahalı parçayı da üç günde eline alırsın.
Ford Focus veya Mondeo’da torpidonun altından gelen o sinir bozucu ıslık sesini duydun mu hiç? Genleşme valfi (expansion valve) tıkandığı an yüksek basınç hattındaki R134a gazı florine sıvı fazdan gaz fazına geçerken sistem boğulmaya başlar. Yüksek basınç sensörü (MAP/HP) okuduğu 25 bar üzeri değeri powertrain kontrol modülüne (PCM) iletir iletmez fanlar son devirde dönmeye başlar. Sürücü sanır ki motor aşırı ısınıyor... Oysa sistem sadece aşırı basınçtan patlamamak için çırpınıyor.
Göğsün altındaki evaporatörün delinmesi tam bir kabustur; gaz kaçak arama cihazını havalandırma menfezine yaklaştırdığımda bip seslerinin hızlanması bana sökülecek yüzlerce cıvatayı hatırlatır. PAG 46 veya PAG 100 sentetik yağının alüminyum petek gözeneklerinde birikip nemle birleşerek aside dönüşmesi... Korozyon peteği içten içe yer, sürücü ise her yaz başında sisteme gaz basıp kaçak tıkacı kimyasallarına medet umar. Yanlış, hem de çok büyük bir yanlış!
Klima kontrol paneli üzerinden dijital sinyallerle yönetilen LIN-bus hatlı klappe motorlarına ne demeli? Sol taraf buz gibi üflerken sağ tarafın fırın gibi sıcak üflemesi, Ford’un ikili bölge (Dual-Zone) klimalarında step motor dişlilerinin sıyırmasından başka bir şey değildir. Kalibrasyon testi yaparsın, cihaz "B1081 - Left Temperature Flap Motor" arızasını verir geçer. Göğsü komple indirmeden o minicik plastik dişliye ulaşabilir misin? İmkansız...
Sıcak yaz gününde trafikte dur-kalk yaparken klimanın aniden devreden çıkıp aracın yürüyünce tekrar soğutması, radyatör önündeki çift kademeli fan rezistansının (cooling fan resistor) patladığının açık kanıtıdır. Low-speed hattı koptuğu için kompresör kondanser sıcaklığını düşüremez, yüksek basınç müşürü akımı keser. Fan motorunun kömürleri mi bitti, yoksa yeşil renkli o seramik rezistans mı yandı? Adım gibi eminim ki çoğu zaman o rezistansın termik sigortası atıyor.
Kondanser denilen ön klima radyatörünün taş çarpmalarıyla deforme olması, R1234yf veya R134a gazının mikronluk deliklerden sızmasına yol açar. Gaz biter, basınç anahtarı (LP switch) devreyi açar ve kompresör yağsız kalıp kilitlenmesin diye kuru çalışmayı engeller. Yağsız kalan bir Scroll kompresörün içindeki alüminyum talaşlarının tüm klima borularına dağılması... Sistemdeki tüm boruları, evaporatörü, kondanseri flushing cihazıyla solventle yıkamadan sadece yeni kompresör takarsan ne olur biliyor musun? Yeni taktığın o pahalı parçayı da üç günde eline alırsın.
