Mehmet Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Turbo Arızası Yakıt Tüketimini Artırır mı?
Garajdan çıkarken gaza bastığında o tanıdık ıslık sesini duyamıyorsan, motor kaputunun altında bir şeyler ters gidiyor demektir. Eskiden arabalar böyle değildi, her şey daha mekanikti, neyin bozulduğunu şak diye anlardın. Şimdi işin içine bu salyangoz şeklindeki salyangozlar girdi gireli, motor sağlığı tam bir bulmaca halini aldı. Yıllardır trafikte, servislerin o yağ kokulu köşelerinde az mı araba dinledik? Usta anahtarı vurur, "Abi turbo gitmiş" der; sürücü hemen cebine, benzinliğe giden yola ve o anki ruh haline bakar. Çünkü bu parça bozulduğu an, kontak her çevrildiğinde cebinden eksilen paranın hızı da artmaya başlar. İşin aslı, motorun içine fazladan hava üfleyen o minik pervaneler sessiz sedasız iflas bayrağını çektiğinde, araba adeta siyah bir deliğe dönüşür. Yakıt deposundaki göstergenin o ibresi normalden çok daha hızlı aşağı düşerken, sen sadece "Acaba yine mi zam geldi?" diye düşünürsün...
Aslında mantık çok basit, ortada gizemli bir mühendislik sırrı falan yok. Motorun içine ne kadar çok oksijen girerse, yakıt o kadar verimli yanar; bu işin tabiatı budur. Turbo dediğimiz o harika icat, egzoz gazının gücüyle dönerek motora havayı basınçla basar, böylece ufak bir motor koca bir canavara dönüşür. Peki o salyangozun içindeki mil yatak yediğinde, kanatlar eğilip büküldüğünde ne olur dersin? Motor nefes alamaz hale gelir, beyin ise "Eyvah güç düşüyor" diyerek içeriye daha fazla benzin ya da mazot pompalamaya başlar. Sen gaza yüklendiğinde araba gitmez, sadece homurdanır ve o yakıt yanmadan dışarı atılır ya da boşa harcanır. İşte tam bu noktada, o yakıt istasyonundaki pompa sesleri sana arızanın faturasını kesmeye başlar...
Gözünün önüne getir, yokuş yukarı çıkarken araba bayılıyor, sen altındaki koltuğa yapışmış gibi daha çok basıyorsun. Normalde az bir gazla tırmandığın o yollarda artık vites küçültmek zorunda kalıyorsun çünkü motor eski gücünü tamamen kaybetmiş durumda. Beyin, sürücünün bu isteğini yerine getirebilmek için enjektörleri çılgınlar gibi açık tutuyor, silindirlere tonla yakıt akıtıyor. Akıttığı yakıtı yakacak oksijen var mı? Yok! Çünkü turbo çalışmıyor, hava yok. Sonuç ne mi? Çiğ yakıt egzozdan dışarı atılırken, senin bütçen de o egzozdan adeta duman olup uçuyor...
Birçok sürücü bunu fark edemez, "Hava filtresi tıkandı galiba" der geçer ya da "Bugün yollar çok kalabalık" diye durumu geçiştirir. Oysa motor kendi dilinde konuşur, arkadan gelen o hafif siyah duman, motorun yaktığı o fazla yakıtın en net kanıtıdır. Servise gittiğinde ustaya "Abi araba çok yakmaya başladı" dediğinde, usta kaputu açar açmaz o yağ sızıntılarını ve gevşemiş hortumları görür. Görür ve iç çekerek o malum cümleyi kurar: "Turbo yağı salmış, basınç düşmüş, geçmiş olsun." Hakikaten de geçmiş olsun, çünkü o küçük parça tamir edilene kadar her kilometre başına fazladan ödediğin kuruşlar, yeni bir turbo parasını çoktan geçmiştir bile...
Şehir içi trafikte dur-kalk yaparken, o arızalı turbonun motoru ne kadar yorduğunu anlamak hiç de zor değil. Her kalkışta arabanın hantallığı seni çıldırtır, arkadaki araçlar kornaya basar, sen de mecburen motoru bağırtmak zorunda kalırsın. Bağıran motor, daha çok yakıt ister; daha çok yakıt, daha çok masraf demektir. İşin tuhaf tarafı, insanlar bu arızayı geciktirdikçe tasarruf yaptıklarını sanırlar ama aslında her gün ceplerindeki deliği biraz daha büyütürler. Araba sahibi olmak zaten başlı başına bir masraf kapısıyken, bir de bu nefes darlığı sorunu eklenince, cüzdanlar adeta alarm vermeye başlar. O yüzden, sesleri dinle, o ıslık yerini hırıltıya bıraktığı an ustaya görün...
Garajdan çıkarken gaza bastığında o tanıdık ıslık sesini duyamıyorsan, motor kaputunun altında bir şeyler ters gidiyor demektir. Eskiden arabalar böyle değildi, her şey daha mekanikti, neyin bozulduğunu şak diye anlardın. Şimdi işin içine bu salyangoz şeklindeki salyangozlar girdi gireli, motor sağlığı tam bir bulmaca halini aldı. Yıllardır trafikte, servislerin o yağ kokulu köşelerinde az mı araba dinledik? Usta anahtarı vurur, "Abi turbo gitmiş" der; sürücü hemen cebine, benzinliğe giden yola ve o anki ruh haline bakar. Çünkü bu parça bozulduğu an, kontak her çevrildiğinde cebinden eksilen paranın hızı da artmaya başlar. İşin aslı, motorun içine fazladan hava üfleyen o minik pervaneler sessiz sedasız iflas bayrağını çektiğinde, araba adeta siyah bir deliğe dönüşür. Yakıt deposundaki göstergenin o ibresi normalden çok daha hızlı aşağı düşerken, sen sadece "Acaba yine mi zam geldi?" diye düşünürsün...
Aslında mantık çok basit, ortada gizemli bir mühendislik sırrı falan yok. Motorun içine ne kadar çok oksijen girerse, yakıt o kadar verimli yanar; bu işin tabiatı budur. Turbo dediğimiz o harika icat, egzoz gazının gücüyle dönerek motora havayı basınçla basar, böylece ufak bir motor koca bir canavara dönüşür. Peki o salyangozun içindeki mil yatak yediğinde, kanatlar eğilip büküldüğünde ne olur dersin? Motor nefes alamaz hale gelir, beyin ise "Eyvah güç düşüyor" diyerek içeriye daha fazla benzin ya da mazot pompalamaya başlar. Sen gaza yüklendiğinde araba gitmez, sadece homurdanır ve o yakıt yanmadan dışarı atılır ya da boşa harcanır. İşte tam bu noktada, o yakıt istasyonundaki pompa sesleri sana arızanın faturasını kesmeye başlar...
Gözünün önüne getir, yokuş yukarı çıkarken araba bayılıyor, sen altındaki koltuğa yapışmış gibi daha çok basıyorsun. Normalde az bir gazla tırmandığın o yollarda artık vites küçültmek zorunda kalıyorsun çünkü motor eski gücünü tamamen kaybetmiş durumda. Beyin, sürücünün bu isteğini yerine getirebilmek için enjektörleri çılgınlar gibi açık tutuyor, silindirlere tonla yakıt akıtıyor. Akıttığı yakıtı yakacak oksijen var mı? Yok! Çünkü turbo çalışmıyor, hava yok. Sonuç ne mi? Çiğ yakıt egzozdan dışarı atılırken, senin bütçen de o egzozdan adeta duman olup uçuyor...
Birçok sürücü bunu fark edemez, "Hava filtresi tıkandı galiba" der geçer ya da "Bugün yollar çok kalabalık" diye durumu geçiştirir. Oysa motor kendi dilinde konuşur, arkadan gelen o hafif siyah duman, motorun yaktığı o fazla yakıtın en net kanıtıdır. Servise gittiğinde ustaya "Abi araba çok yakmaya başladı" dediğinde, usta kaputu açar açmaz o yağ sızıntılarını ve gevşemiş hortumları görür. Görür ve iç çekerek o malum cümleyi kurar: "Turbo yağı salmış, basınç düşmüş, geçmiş olsun." Hakikaten de geçmiş olsun, çünkü o küçük parça tamir edilene kadar her kilometre başına fazladan ödediğin kuruşlar, yeni bir turbo parasını çoktan geçmiştir bile...
Şehir içi trafikte dur-kalk yaparken, o arızalı turbonun motoru ne kadar yorduğunu anlamak hiç de zor değil. Her kalkışta arabanın hantallığı seni çıldırtır, arkadaki araçlar kornaya basar, sen de mecburen motoru bağırtmak zorunda kalırsın. Bağıran motor, daha çok yakıt ister; daha çok yakıt, daha çok masraf demektir. İşin tuhaf tarafı, insanlar bu arızayı geciktirdikçe tasarruf yaptıklarını sanırlar ama aslında her gün ceplerindeki deliği biraz daha büyütürler. Araba sahibi olmak zaten başlı başına bir masraf kapısıyken, bir de bu nefes darlığı sorunu eklenince, cüzdanlar adeta alarm vermeye başlar. O yüzden, sesleri dinle, o ıslık yerini hırıltıya bıraktığı an ustaya görün...
