Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor kaputunun altında, sessiz sedasız çalışan o küçük plastik kutunun içindeki elektromanyetik şalter, yani radyatör fan rölesi, motorunun ömrünü belirleyen gizli kahramanlardan biridir aslında. Aküden gelen yüksek akımı milisaniyeler içinde fana iletmekle görevli bu parça, zamanla sürekli maruz kaldığı yüksek ısı ve elektriksel arklar yüzünden oksitlenir, kontakları birbirine yapışır. Sen yolda sakin sakin giderken panelde hararet göstergesinin aniden yükseldiğini görüyorsan, muhtemelen o minik metal plaka görevini yapmayı bırakmıştır. Soğutma sıvısının sıcaklığı 90 derecenin üzerine çıktığında müşürden gelen sinyali algılayamayan bir röle, fanın ataletini kıracak o ilk elektriksel hareketi başlatamaz.
Klimayı açtığın an ön taraftan o bildik, güçlü üfleme sesini duyamıyorsan şüphelerini biraz da sigorta kutusuna yönlendirmen gerekir. Normal şartlarda klimanın devreye girmesiyle birlikte röle bobinine giden 12 voltluk tetikleme sinyali, fanı en yüksek devirde çalıştırmak zorundadır. Kontak uçlarındaki aşınma veya bobin sargısındaki kopukluk, fan motorunun ihtiyaç duyduğu yüksek akımı bloke eder; fan bir türlü dönmeye başlayamaz... Bazen de tam tersi olur, fan hiç durmadan, aracı stop etsen bile hunharca dönmeye devam eder. Bu durum, röle içindeki platinlerin yüksek akımdan dolayı eriyerek birbirine kaynamasının, yani "yapışık kalmasının" doğrudan bir sonucudur.
Gösterge panelindeki o kırmızı termometre simgesi yanıp sönmeye başladığında, motorda geri dönüşü zor hasarların eşiğine gelmiş olabilirsin. Radyatör fan rölesi arızası, soğutma sisteminin beynini felç ettiği için silindir kapak contasının yüksek ısıdan dolayı yamulmasına, motor blok çatlaklarına kadar uzanan masraflı bir süreci tetikler. Dur kalk trafiğinde sıkışıp kaldığında motor sıcaklığının kontrolsüzce tırmanması, seyir halindeyken ise rüzgarın etkisiyle normal seviyeye gerilemesi, fanın doğru zamanda devreye girmediğinin en net kanıtıdır. Arada bir kaputu açıp sigorta kutusundan fan rölesine parmağınla hafifçe vurmak, yapışmış kontakları anlık olarak kurtarabilir ama bu sadece geçici bir aldatmacadır.
Multimetre ile röle bacakları arasındaki direnci ölçmek, o an yaşanan karmaşayı çözmenin en bilimsel yoludur aslında. Rölenin 85 ve 86 numaralı kontrol uçlarında sonsuz direnç görüyorsan, içindeki bobin sargısı çoktan kavrulmuş demektir. Aküden gelen doğrudan akımın beklediği 30 ve 87 numaralı güç terminalleri arasında, röle tetiklenmediği halde bir iletkenlik varsa, işte o fanın neden sürekli çalışıp akünü bitirdiğinin cevabı buradadır. Yeni bir parça alırken sadece dış görünüşüne aldanmamalı, amper değerinin orijinal ekipman üreticisi standartlarına tam uyduğundan emin olmalısın. Aksi takdirde, düşük amperli kalitesiz bir röle takmak, çok kısa sürede tekrar aynı kabusu yaşamana yol açar...
Klimayı açtığın an ön taraftan o bildik, güçlü üfleme sesini duyamıyorsan şüphelerini biraz da sigorta kutusuna yönlendirmen gerekir. Normal şartlarda klimanın devreye girmesiyle birlikte röle bobinine giden 12 voltluk tetikleme sinyali, fanı en yüksek devirde çalıştırmak zorundadır. Kontak uçlarındaki aşınma veya bobin sargısındaki kopukluk, fan motorunun ihtiyaç duyduğu yüksek akımı bloke eder; fan bir türlü dönmeye başlayamaz... Bazen de tam tersi olur, fan hiç durmadan, aracı stop etsen bile hunharca dönmeye devam eder. Bu durum, röle içindeki platinlerin yüksek akımdan dolayı eriyerek birbirine kaynamasının, yani "yapışık kalmasının" doğrudan bir sonucudur.
Gösterge panelindeki o kırmızı termometre simgesi yanıp sönmeye başladığında, motorda geri dönüşü zor hasarların eşiğine gelmiş olabilirsin. Radyatör fan rölesi arızası, soğutma sisteminin beynini felç ettiği için silindir kapak contasının yüksek ısıdan dolayı yamulmasına, motor blok çatlaklarına kadar uzanan masraflı bir süreci tetikler. Dur kalk trafiğinde sıkışıp kaldığında motor sıcaklığının kontrolsüzce tırmanması, seyir halindeyken ise rüzgarın etkisiyle normal seviyeye gerilemesi, fanın doğru zamanda devreye girmediğinin en net kanıtıdır. Arada bir kaputu açıp sigorta kutusundan fan rölesine parmağınla hafifçe vurmak, yapışmış kontakları anlık olarak kurtarabilir ama bu sadece geçici bir aldatmacadır.
Multimetre ile röle bacakları arasındaki direnci ölçmek, o an yaşanan karmaşayı çözmenin en bilimsel yoludur aslında. Rölenin 85 ve 86 numaralı kontrol uçlarında sonsuz direnç görüyorsan, içindeki bobin sargısı çoktan kavrulmuş demektir. Aküden gelen doğrudan akımın beklediği 30 ve 87 numaralı güç terminalleri arasında, röle tetiklenmediği halde bir iletkenlik varsa, işte o fanın neden sürekli çalışıp akünü bitirdiğinin cevabı buradadır. Yeni bir parça alırken sadece dış görünüşüne aldanmamalı, amper değerinin orijinal ekipman üreticisi standartlarına tam uyduğundan emin olmalısın. Aksi takdirde, düşük amperli kalitesiz bir röle takmak, çok kısa sürede tekrar aynı kabusu yaşamana yol açar...
