Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Nissan'ın özellikle Qashqai ve X-Trail modellerinde sıkça karşımıza çıkan o meşhur MR20DE veya HR16DE motor kodlu ünitelerde, devirdaim pompasının kanatçık yapısı zamanla antifriz kalitesizliğine dayanamayıp kavitasyona uğruyor. Triger kayışı veya zincir seti değişimi sırasında çoğu zaman arka plana atılan bu küçük mekanik parça, aslında döküm gövdesi ve içindeki impeller sistemiyle motor bloğunun kalbi sayılır. Rölantide çalışırken kaputu açtığınızda trigger kapağının altından gelen o hafif, ritmik sürtünme sesi... İşte o ses, su pompasının rulmanındaki bilyaların artık yağlama özelliğini kaybettiğinin açık bir habercisi.
Kadrandaki hararet göstergesi aniden yükselmeye başladığında sürücülerin çoğu radyatör fanına ya da termostata odaklanır, fakat asıl suçlu genellikle devirdaim çarkının mil sıyırmasıdır. Termostat açsa bile soğutma sıvısının blok içinde sirküle edememesi, silindir kapağının eğilmesine kadar giden ve maliyeti bir anda katlayan zincirleme bir reaksiyon başlatır. Hatta bazen pompa gövdesindeki tahliye delikten (weep hole) sızan bir iki damla pembe-yeşil antifriz izi görürsünüz. Pompa keçesi ömrünü tamamlamıştır ve soğutma sıvısını dışarı kaçırmaya başlamıştır bile.
Peki, tamircinizin "devirdaim ötmeye başlamış" dediği o kritik eşikte ne yapacaksınız? Juke ve Micra serisinde kullanılan HR12DDT gibi turbo beslemeli küçük hacimli motorlarda термоdinamik yük son derece yüksek olduğundan, devirdaim pompasındaki bir debi düşüklüğü direkt turbo gövdesindeki soğutma kanallarında aşırı ısınmaya yol açar. Orijinal ekipman üreticisi (OEM) tarafında Geniune Nissan veya Aisin markalı metal kanatçıklı pompalar dururken, sırf bütçeyi biraz kısmak adına plastik kanatlı kalitesiz yan sanayi parçalara yönelmek büyük risk... Plastik impeller motor sıcaklığı yükseldiğinde milde dönüp sıvıyı çevirmeyi durdurabiliyor.
Soğutma sistemindeki basınç testinde kaçak görünmese bile kaloriferin rölantide soğuk üfleyip yüksek devirde aniden sıcak havaya geçmesi doğrudan devirdaim performans kaybına işarettir. Su pompasının o pervanesi doğru devirde dönmediğinde, sistemdeki sıvının debitosu düşer ve en uzak nokta olan kalorifer peteğine sıcak su ulaşamaz. Ya antifrizi zamanında değiştirip kireçsiz arıtılmış suyla ideal kanat ömrünü koruyacaksınız ya da o pompanın rulmanı kilitlediğinde yol kenarında çekici bekleyeceksiniz. Metalin metale sürtünme riski asla hafife alınmamalı.
İşin usta işi püf noktası ise ağır bakım periyotlarında gizli; triger setini yenilerken hazır o bölge sökülmüşken devirdaim pompasını değiştirmemek büyük bir işçilik israfı doğurur. Pompanın contası kurur, yeni takılan gergili kayışın oluşturduğu taze eksenel yük eski rulmana baskı yapar ve birkaç bin kilometre sonra kaputun altından garip cıvıltılar gelmeye başlar. Nissan soğutma bloğu hassas bir dengedir, pompanın devir katsayısı bozulduğunda tüm termal yönetim çöker. Bazen sadece doğru parçayı doğru zamanda değiştirmek gerekir...
Kadrandaki hararet göstergesi aniden yükselmeye başladığında sürücülerin çoğu radyatör fanına ya da termostata odaklanır, fakat asıl suçlu genellikle devirdaim çarkının mil sıyırmasıdır. Termostat açsa bile soğutma sıvısının blok içinde sirküle edememesi, silindir kapağının eğilmesine kadar giden ve maliyeti bir anda katlayan zincirleme bir reaksiyon başlatır. Hatta bazen pompa gövdesindeki tahliye delikten (weep hole) sızan bir iki damla pembe-yeşil antifriz izi görürsünüz. Pompa keçesi ömrünü tamamlamıştır ve soğutma sıvısını dışarı kaçırmaya başlamıştır bile.
Peki, tamircinizin "devirdaim ötmeye başlamış" dediği o kritik eşikte ne yapacaksınız? Juke ve Micra serisinde kullanılan HR12DDT gibi turbo beslemeli küçük hacimli motorlarda термоdinamik yük son derece yüksek olduğundan, devirdaim pompasındaki bir debi düşüklüğü direkt turbo gövdesindeki soğutma kanallarında aşırı ısınmaya yol açar. Orijinal ekipman üreticisi (OEM) tarafında Geniune Nissan veya Aisin markalı metal kanatçıklı pompalar dururken, sırf bütçeyi biraz kısmak adına plastik kanatlı kalitesiz yan sanayi parçalara yönelmek büyük risk... Plastik impeller motor sıcaklığı yükseldiğinde milde dönüp sıvıyı çevirmeyi durdurabiliyor.
Soğutma sistemindeki basınç testinde kaçak görünmese bile kaloriferin rölantide soğuk üfleyip yüksek devirde aniden sıcak havaya geçmesi doğrudan devirdaim performans kaybına işarettir. Su pompasının o pervanesi doğru devirde dönmediğinde, sistemdeki sıvının debitosu düşer ve en uzak nokta olan kalorifer peteğine sıcak su ulaşamaz. Ya antifrizi zamanında değiştirip kireçsiz arıtılmış suyla ideal kanat ömrünü koruyacaksınız ya da o pompanın rulmanı kilitlediğinde yol kenarında çekici bekleyeceksiniz. Metalin metale sürtünme riski asla hafife alınmamalı.
İşin usta işi püf noktası ise ağır bakım periyotlarında gizli; triger setini yenilerken hazır o bölge sökülmüşken devirdaim pompasını değiştirmemek büyük bir işçilik israfı doğurur. Pompanın contası kurur, yeni takılan gergili kayışın oluşturduğu taze eksenel yük eski rulmana baskı yapar ve birkaç bin kilometre sonra kaputun altından garip cıvıltılar gelmeye başlar. Nissan soğutma bloğu hassas bir dengedir, pompanın devir katsayısı bozulduğunda tüm termal yönetim çöker. Bazen sadece doğru parçayı doğru zamanda değiştirmek gerekir...
