Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Klima dediğin cihaz aslında evdeki buzdolabının biraz daha havalı ve geniş alanlara çalışan kardeşinden başka bir şey değil. İçerisinde kapalı bir devre var ve bu devrede sürekli dönüp duran, halden hale geçen özel bir soğutucu gaz dolaşıyor. Şimdi hemen herkesin aklına gelen o meşhur ezber şudur: "Gaz kaçarsa cihaz soğutmaz, basınç da sıfıra düşer." Teknik olarak doğru gibi duruyor değil mi? Ama kazın ayağı hiç de öyle sanıldığı gibi düz bir mantıkla çalışmıyor maalesef... Gaz kaçağı başladığı an sistemin kimyası öyle bir bozulur ki, ibre bir anda tam tersine dönebilir.
Çoğu insanın gözden kaçırdığı devasa bir fizik kuralı var burada. Bir klimada gaz eksilmeye başladığı zaman kompresör dediğimiz o ana motor, ortamı soğutabilmek için tabiri caizse kendini yırtmaya başlar. Gaz azaldıkça sistemin belli noktalarında donmalar baş gösterir; donan hatlar gazın rahatça akmasını engeller, kanalları tıkar. Tıkanan kanaldan geçemeyen gaz nerede birikir peki? Tabii ki kompresörün hemen çıkışında, yani yüksek basınç hattında! Alın size gaz eksikliğinden doğan nur topu gibi bir yüksek basınç arızası... Azalan şey basıncı düşürür derler ama bazen o azalış, koca bir tıkanıklığın ve fırlayan basıncın tek sorumlusudur.
Teknisyen çağırırsınız, gelir panoya bakar ve "Ağabey bunun yüksek basınç koruması atmış" der. Hemen paniklemeyin, cihazınızı çöpe atmalık bir durum yok ortada. Burada yapılan en büyük hata, yüksek basınç uyarısını görünce sisteme gazın "fazla" geldiğini düşünüp gaz boşaltmaktır. Aman diyeyim! Zaten can çekişen, gazı sızdıran bir cihazın tepesine bir de bu bilinçsiz müdahaleyle binerseniz... Kompresörü elinize almanız işten bile değil. Bazen az olan şey, kendisini çokmuş gibi göstererek insanı fena yanıltır.
Klimanın o kapalı devresindeki gaz dengesi, bir insanın tansiyon dengesine benzer aslında. Yüksek tansiyon hastasına müdahale ederken sadece damara bakmazsınız, kalbin nasıl pompaladığına da bakarsınız değil mi? Gaz kaçıran bir sistemde kompresör aşırı ısınır, yağlama kalitesi düşer ve gazı sıvılaştırıp geri gönderen kondenser birikim yapmaya başlar. Sıvılaşamayan gaz, gaz halinden sıvı haline geçemeyip orada sıkışıp kaldıkça basınç göstergesi tavan yapar. Hani derler ya, "Azı karar çoğu zarar" diye; klimada az gaz da zarardır, basıncı patlatır geçer.
Yıllardır bu sektörün içinde gördüğüm en net şey şudur: Cihazlar dille konuşmaz ama kodlarla, arızalarla adeta çığlık atar. Yüksek basınç hatası aldığınızda doğrudan gaz vanalarına koşmak yerine, önce bir kaçak arama spreyini veya dedektörü elinize almak gerekir. İncecik bir kılcal çatlaktan sızan o küçücük gaz, bütün bir sistemin termodinamik dengesini altüst etmeye yeter de artar bile. Sorunun kaynağını doğru teşhis etmek, yani o kaçağı bulup kapatmak dururken... Yanlış belirtiye yanlış tedavi uygulamak sadece cebinize zarar verir.
Peki ne yapmak lazım böyle bir durumla karşılaşınca? Klimanız ekranda yüksek basınç arızası verip duruyorsa, çalışmakta direnip garip sesler çıkarıyorsa cihazı hemen şalterden kapatın. Bırakın sistem bir nefes alsın, basınçlar kendi içinde bir dengelensin. Ardından gerçekten işin fiziğini bilen, "gazı azsa gaz basarız, çoksa boşaltırız" yüzeyselliğinde kalmamış tecrübeli bir ustaya haber verin. Çünkü doğru müdahale hayat kurtarır, yanlış müdahale ise... Sizi yeni bir klima almaya kadar götürür.
Çoğu insanın gözden kaçırdığı devasa bir fizik kuralı var burada. Bir klimada gaz eksilmeye başladığı zaman kompresör dediğimiz o ana motor, ortamı soğutabilmek için tabiri caizse kendini yırtmaya başlar. Gaz azaldıkça sistemin belli noktalarında donmalar baş gösterir; donan hatlar gazın rahatça akmasını engeller, kanalları tıkar. Tıkanan kanaldan geçemeyen gaz nerede birikir peki? Tabii ki kompresörün hemen çıkışında, yani yüksek basınç hattında! Alın size gaz eksikliğinden doğan nur topu gibi bir yüksek basınç arızası... Azalan şey basıncı düşürür derler ama bazen o azalış, koca bir tıkanıklığın ve fırlayan basıncın tek sorumlusudur.
Teknisyen çağırırsınız, gelir panoya bakar ve "Ağabey bunun yüksek basınç koruması atmış" der. Hemen paniklemeyin, cihazınızı çöpe atmalık bir durum yok ortada. Burada yapılan en büyük hata, yüksek basınç uyarısını görünce sisteme gazın "fazla" geldiğini düşünüp gaz boşaltmaktır. Aman diyeyim! Zaten can çekişen, gazı sızdıran bir cihazın tepesine bir de bu bilinçsiz müdahaleyle binerseniz... Kompresörü elinize almanız işten bile değil. Bazen az olan şey, kendisini çokmuş gibi göstererek insanı fena yanıltır.
Klimanın o kapalı devresindeki gaz dengesi, bir insanın tansiyon dengesine benzer aslında. Yüksek tansiyon hastasına müdahale ederken sadece damara bakmazsınız, kalbin nasıl pompaladığına da bakarsınız değil mi? Gaz kaçıran bir sistemde kompresör aşırı ısınır, yağlama kalitesi düşer ve gazı sıvılaştırıp geri gönderen kondenser birikim yapmaya başlar. Sıvılaşamayan gaz, gaz halinden sıvı haline geçemeyip orada sıkışıp kaldıkça basınç göstergesi tavan yapar. Hani derler ya, "Azı karar çoğu zarar" diye; klimada az gaz da zarardır, basıncı patlatır geçer.
Yıllardır bu sektörün içinde gördüğüm en net şey şudur: Cihazlar dille konuşmaz ama kodlarla, arızalarla adeta çığlık atar. Yüksek basınç hatası aldığınızda doğrudan gaz vanalarına koşmak yerine, önce bir kaçak arama spreyini veya dedektörü elinize almak gerekir. İncecik bir kılcal çatlaktan sızan o küçücük gaz, bütün bir sistemin termodinamik dengesini altüst etmeye yeter de artar bile. Sorunun kaynağını doğru teşhis etmek, yani o kaçağı bulup kapatmak dururken... Yanlış belirtiye yanlış tedavi uygulamak sadece cebinize zarar verir.
Peki ne yapmak lazım böyle bir durumla karşılaşınca? Klimanız ekranda yüksek basınç arızası verip duruyorsa, çalışmakta direnip garip sesler çıkarıyorsa cihazı hemen şalterden kapatın. Bırakın sistem bir nefes alsın, basınçlar kendi içinde bir dengelensin. Ardından gerçekten işin fiziğini bilen, "gazı azsa gaz basarız, çoksa boşaltırız" yüzeyselliğinde kalmamış tecrübeli bir ustaya haber verin. Çünkü doğru müdahale hayat kurtarır, yanlış müdahale ise... Sizi yeni bir klima almaya kadar götürür.
