Sami Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sürücü koltuğuna geçip anahtarı çevirdiğinizde o sarı motor arıza ışığının aniden yanması... İnsanın bütün neşesini bir anda emip bitiren, direksiyon başındaki o hafif göğüs sıkışması hissini sanırım hepimiz en az bir kez yaşamışızdır. Servise gidip bilgisayara bağlattığınızda ustanın size doğrudan "Oksijen sensörü bozulmuş abi, değiştireceğiz" demesi işin en kolay tarafı tabii. Ancak madalyonun diğer yüzünü kimse pek kurcalamak istemez; acaba o küçücük sensör gerçekten kendi kendine mi miadını doldurdu, yoksa egzoz hattının biraz daha yukarısında sessizce eriyen katalitik konvertör mü onu adım adım zehirledi?
Egzoz gazının izlediği yolu bir gözünüzün önüne getirin; motordan çıkan o sıcak, kurumlu ve zehirli fırtına ilk olarak katalitik konvertörün içindeki o petek dokuya çarpar. Eğer konvertör içten içe ufalanmaya, tıkanmaya veya seramik parçalarını egzoz akışına salmaya başladıysa, hemen arkasında nöbet tutan lambda sensörünün temiz kalması zaten fiziksel olarak imkansız hale gelir. Tıkanan bir konvertörün içinde biriken aşırı ısı ve geri tepme basıncı, sensörün ucundaki hassas elementleri adeta pişirir... Bir bakmışsınız, sağlam takılan yeni sensör bile birkaç bin kilometre sonra yine aynı hatayı vermeye başlamış.
İçeride seramik peteklerin parçalandığı o ekstrem senaryoları bir kenara bıraksak bile, konvertörün kimyasal olarak işlevini kaybetmesi bile sensörün dengesini bozmaya yeter. Katalitik konvertör gazları dönüştürme görevini tam yapamadığında egzozdan çıkan kurum ve yanmamış yakıt artıkları doğrudan sensörün üzerine yapışır. Zamanla bu hassas gözeneklerin üzeri katman katman kurumla kaplanır, sensör gazı okuyamaz hale gelir. Yani aslında sensör elektronik olarak sağlamdır belki ama, üzeri zifir gibi kapandığı için körleşmiştir, yanlış değer gönderir.
Ustalara gittiğinizde genellikle hemen kolay olana kaçıp arıza kodunun gösterdiği parçayı söküp yenisini takma eğilimi vardır, bu çok sık karşılaşılan bir durum. "Lambda sensörü değişecek" denip gönderilirsiniz ama o sensörü bozan asıl kaynağı, yani tıkanmış veya erimiş katalitik konvertörü orada öylece bırakırsanız paranızı çöpe atmış olursunuz. Yenilenen parçanın da kısa süre sonra aynı hazin sonla karşılaşması kaçınılmazdır... Egzoz sistemine her zaman bir bütün olarak bakmak, teşhisi koyarken zincirin ilk halkasından başlamak şart.
Arabanın çekişten düşmesi, gaza basınca arkadan gelen garip bir hırıltı sesi veya egzozdan gelen o keskin yakıt kokusu aslında size çok şey anlatır. Işık yandığında sadece bilgisayarın verdiği kodla yetinmeyip, egzoz emisyon değerlerini ölçtürmek ve konvertörün fiziksel durumunu kontrol ettirmek sizi büyük bir masraf sarmalından korur. Bazen arızayı parçada değil, parçayı o hale getiren çevresel faktörlerde aramak gerekir. Belki de sorun doğrudan sensörün kendisinde değildir, ne dersiniz?
Egzoz gazının izlediği yolu bir gözünüzün önüne getirin; motordan çıkan o sıcak, kurumlu ve zehirli fırtına ilk olarak katalitik konvertörün içindeki o petek dokuya çarpar. Eğer konvertör içten içe ufalanmaya, tıkanmaya veya seramik parçalarını egzoz akışına salmaya başladıysa, hemen arkasında nöbet tutan lambda sensörünün temiz kalması zaten fiziksel olarak imkansız hale gelir. Tıkanan bir konvertörün içinde biriken aşırı ısı ve geri tepme basıncı, sensörün ucundaki hassas elementleri adeta pişirir... Bir bakmışsınız, sağlam takılan yeni sensör bile birkaç bin kilometre sonra yine aynı hatayı vermeye başlamış.
İçeride seramik peteklerin parçalandığı o ekstrem senaryoları bir kenara bıraksak bile, konvertörün kimyasal olarak işlevini kaybetmesi bile sensörün dengesini bozmaya yeter. Katalitik konvertör gazları dönüştürme görevini tam yapamadığında egzozdan çıkan kurum ve yanmamış yakıt artıkları doğrudan sensörün üzerine yapışır. Zamanla bu hassas gözeneklerin üzeri katman katman kurumla kaplanır, sensör gazı okuyamaz hale gelir. Yani aslında sensör elektronik olarak sağlamdır belki ama, üzeri zifir gibi kapandığı için körleşmiştir, yanlış değer gönderir.
Ustalara gittiğinizde genellikle hemen kolay olana kaçıp arıza kodunun gösterdiği parçayı söküp yenisini takma eğilimi vardır, bu çok sık karşılaşılan bir durum. "Lambda sensörü değişecek" denip gönderilirsiniz ama o sensörü bozan asıl kaynağı, yani tıkanmış veya erimiş katalitik konvertörü orada öylece bırakırsanız paranızı çöpe atmış olursunuz. Yenilenen parçanın da kısa süre sonra aynı hazin sonla karşılaşması kaçınılmazdır... Egzoz sistemine her zaman bir bütün olarak bakmak, teşhisi koyarken zincirin ilk halkasından başlamak şart.
Arabanın çekişten düşmesi, gaza basınca arkadan gelen garip bir hırıltı sesi veya egzozdan gelen o keskin yakıt kokusu aslında size çok şey anlatır. Işık yandığında sadece bilgisayarın verdiği kodla yetinmeyip, egzoz emisyon değerlerini ölçtürmek ve konvertörün fiziksel durumunu kontrol ettirmek sizi büyük bir masraf sarmalından korur. Bazen arızayı parçada değil, parçayı o hale getiren çevresel faktörlerde aramak gerekir. Belki de sorun doğrudan sensörün kendisinde değildir, ne dersiniz?
