Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Geçen hafta hastanenin o soğuk, biraz da dezenfektan kokan koridorunda beklerken yaşlı bir amca gördüm; elinde kabarık, sararmış bir dosya, içinden taşan laboratuvar kağıtlarını tutmaya çalışıyordu. Kendi kendime düşündüm, acaba o dosyadaki üç yıl öncesine ait kan tahlilleri, o tomografi filmleri doktorun önüne gidince ne olacak? İnsan o an bir umutla sarılıyor işte o kağıtlara, "Bakın benim zaten tahlilim var, her şeyim burada" demek istiyor. Ama o işler ne yazık ki öyle yürümüyor abi ya... Tıpta zaman dediğin şey öyle hızlı akıyor ki, vücudumuz bile geçen seneki vücut değil aslında.
Doktor ekranına bakarken sizin elinizdeki o eski test kağıdına sadece şöyle bir göz gezdirebilir, valla bak. Çoğu zaman yeni bir tahlil ister, yeniden kan vermenizi söyler. Bazen insan içinden kızıyor, "Daha altı ay önce çekildim ben bu filmi, ne gerek var şimdi bir daha o radyasyonu almaya" diye söyleniyor. Haklısınız da bir bakıma, kim ister ki sürekli hastane köşelerinde koşturmayı? Fakat organlarımızın durumu, kan değerlerimiz, o anki hastalığımızın seyri... Yani her şey o kadar dinamik ki.
Bazen de e-Nabız sistemini açıp bakarsınız, "Aaa, iki yıl önceki kan değerlerim burada duruyor işte" dersiniz. Durur durmasına da, o değerler sadece o anki fotoğrafınızı çeker. Hani eski bir fotoğraf albümüne bakıp "Bak o zamanlar ne gençmişim" demek gibi bir şey bu... Bir akciğer filmi mesela, altı ay önceki haliyle bugünkü halini kıyaslamak için muazzam bir kaynaktır ama tek başına bugünü teşhis etmeye yetmez. Eski tetkikler çöpe atılmaz, kesinlikle atılmamalı; onlar sizin tıbbi geçmişinizin birer parçası. Ama bugünün derdine derman olur mu, işte orası tam bir muamma...
Doktorlar o eski kağıtlara bakarken aslında hastalığın nasıl ilerlediğini anlamaya çalışırlar, yoksa "Tamam bu test varmış, yeniye gerek yok" demek için değil. Geçmişteki bir kan şekerinizin seviyesi, şimdikiyle kıyaslandığında bir anlam kazanır; tek başına bir şey söylemez. Yani kısacası abi, eski tetkiklerin geçerliliği bir geçerlilik süresi olmasından değil, bir kıyas imkanı sunmasından ibaret. Size tavsiyem, o dosyaları asla atmayın ama doktora gittiğinizde de "Benim testlerim vardı" diye ısrar etmeyin.
Neden yeni tahlil ister ki bir insan, durup dururken canınızı yakmak mı ister doktor? Tabii ki hayır... Hastalık dediğin şey bir nevi canlı organizma gibi değişiyor, biçim değiştiriyor. Dün temiz çıkan bir tahlil, bugün vücuttaki ufak bir iltihaplanmayı göstermekte yetersiz kalabilir. Vallahi billahi bazen bir haftalık tahlil bile eskiyebilir durumun aciliyetine göre...
O yüzden hastaneye giderken o sarı dosyayı yanınıza alın mutlaka, doktorun önüne koyun. "Hocam bakın, ben önceden böyle bir süreçten geçtim" deyin ama gerisini ona bırakın. Bırakın o karar versin hangisinin yenileneceğine, hangisinin referans alınacağına. Yoksa kendi kendimize "Bunlar geçerli mi, değil mi?" diye düşünüp dururuz o soğuk bekleme salonlarında...
Doktor ekranına bakarken sizin elinizdeki o eski test kağıdına sadece şöyle bir göz gezdirebilir, valla bak. Çoğu zaman yeni bir tahlil ister, yeniden kan vermenizi söyler. Bazen insan içinden kızıyor, "Daha altı ay önce çekildim ben bu filmi, ne gerek var şimdi bir daha o radyasyonu almaya" diye söyleniyor. Haklısınız da bir bakıma, kim ister ki sürekli hastane köşelerinde koşturmayı? Fakat organlarımızın durumu, kan değerlerimiz, o anki hastalığımızın seyri... Yani her şey o kadar dinamik ki.
Bazen de e-Nabız sistemini açıp bakarsınız, "Aaa, iki yıl önceki kan değerlerim burada duruyor işte" dersiniz. Durur durmasına da, o değerler sadece o anki fotoğrafınızı çeker. Hani eski bir fotoğraf albümüne bakıp "Bak o zamanlar ne gençmişim" demek gibi bir şey bu... Bir akciğer filmi mesela, altı ay önceki haliyle bugünkü halini kıyaslamak için muazzam bir kaynaktır ama tek başına bugünü teşhis etmeye yetmez. Eski tetkikler çöpe atılmaz, kesinlikle atılmamalı; onlar sizin tıbbi geçmişinizin birer parçası. Ama bugünün derdine derman olur mu, işte orası tam bir muamma...
Doktorlar o eski kağıtlara bakarken aslında hastalığın nasıl ilerlediğini anlamaya çalışırlar, yoksa "Tamam bu test varmış, yeniye gerek yok" demek için değil. Geçmişteki bir kan şekerinizin seviyesi, şimdikiyle kıyaslandığında bir anlam kazanır; tek başına bir şey söylemez. Yani kısacası abi, eski tetkiklerin geçerliliği bir geçerlilik süresi olmasından değil, bir kıyas imkanı sunmasından ibaret. Size tavsiyem, o dosyaları asla atmayın ama doktora gittiğinizde de "Benim testlerim vardı" diye ısrar etmeyin.
Neden yeni tahlil ister ki bir insan, durup dururken canınızı yakmak mı ister doktor? Tabii ki hayır... Hastalık dediğin şey bir nevi canlı organizma gibi değişiyor, biçim değiştiriyor. Dün temiz çıkan bir tahlil, bugün vücuttaki ufak bir iltihaplanmayı göstermekte yetersiz kalabilir. Vallahi billahi bazen bir haftalık tahlil bile eskiyebilir durumun aciliyetine göre...
O yüzden hastaneye giderken o sarı dosyayı yanınıza alın mutlaka, doktorun önüne koyun. "Hocam bakın, ben önceden böyle bir süreçten geçtim" deyin ama gerisini ona bırakın. Bırakın o karar versin hangisinin yenileneceğine, hangisinin referans alınacağına. Yoksa kendi kendimize "Bunlar geçerli mi, değil mi?" diye düşünüp dururuz o soğuk bekleme salonlarında...
