Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
O gaza bastığın an gelen o muazzam çekiş var ya, işte o bir anda yerini fırtına kopuyor gibi bir ıslık sesine bıraktıysa geçmiş olsun. Kaputu açtığında karşına çıkacak manzara muhtemelen yarılmış siyah bir kauçuk parçadan ibaret. Motorun kalbine giden o basınçlı havanın geçtiği damar çatladı bir kere... Turbo havayı basıyor, soğutucu havayı sıkıştırıyor ama hortum "ben buraya kadardım" deyip pes ediyor. Sanayiye çekiciyle gitmeden önceki o ilk şok anı, her sürücünün ömründen birkaç yıl çalar.
Sıkıştırılmış havanın fizikteki karşılığı basınçtır ama sanayideki karşılığı safi güç demektir. Hortum patlayınca o güç bir anda atmosfere kaçar; araba kalkmaz, yığılır, arkadan simsiyah bir duman bulutu salar. Çünkü beyin içeriye hava girdi sanıp yakıtı basmaya devam eder ama hava çoktan kuş olup uçmuştur. Zengin karışım dedikleri o lanet şey tam olarak budur işte, yakılamayan motorin egzozdan kapkara duman olarak fırlatılır.
Hiç düşündün mü, kauçuk bir boru nasıl olur da çelik gibi bir basınca yıllarca dayanır? İşin sırrı o kauçuğun içine gizlenmiş örgü kumaş katmanlarında yatıyor. Zamanla ısı, yağ buharı ve sürekli genişleyip daralmanın getirdiği metal yorgunluğu gibi kauçuk yorgunluğu o lifleri çürütür. Önce gözle görülmeyen kılcal bir çatlak belirir, sonra bir soluklanma anında... Ve pat! İncecik bir yarıktan bütün o mühendislik harikası turbo basıncı puf diye uçar gider.
Yolda kaldın diye hemen karalar bağlamanın, ustaya servet dökeceğim diye dertlenmenin alemi yok. Bagajında her zaman kaliteli bir tekstil bant ve birkaç cırt kelepçe bulundurmak hayat kurtarır. O yarığı güzelce temizleyip bantla sıkıca sarmak, üzerine de kelepçeyi attın mı seni en yakın tamirciye kadar idare eder. Kalıcı bir çözüm mü? Asla. Ama gecenin bir yarısı otobanda çekici beklemekten bin kat daha iyidir.
Parçacıya gidip "en ucuzunu ver" demek, kendi ayağına sıkmaktan farksızdır benim gözümde. Birkaç ay sonra aynı çileği tekrar çekmek istemiyorsan, o basınça gerçekten dayanabilecek kaliteli bir muadil ya da orijinal parçadan şaşmayacaksın. Çünkü kalitesiz hortum sıcak havayı gördü mü hamur gibi gevşer, ilk dik yokuşta seni yine yarı yolda bırakır. Arabanın ciğerine giden havadan tasarruf edilmez, edilirse acısı katbekat çıkar.
Sıkıştırılmış havanın fizikteki karşılığı basınçtır ama sanayideki karşılığı safi güç demektir. Hortum patlayınca o güç bir anda atmosfere kaçar; araba kalkmaz, yığılır, arkadan simsiyah bir duman bulutu salar. Çünkü beyin içeriye hava girdi sanıp yakıtı basmaya devam eder ama hava çoktan kuş olup uçmuştur. Zengin karışım dedikleri o lanet şey tam olarak budur işte, yakılamayan motorin egzozdan kapkara duman olarak fırlatılır.
Hiç düşündün mü, kauçuk bir boru nasıl olur da çelik gibi bir basınca yıllarca dayanır? İşin sırrı o kauçuğun içine gizlenmiş örgü kumaş katmanlarında yatıyor. Zamanla ısı, yağ buharı ve sürekli genişleyip daralmanın getirdiği metal yorgunluğu gibi kauçuk yorgunluğu o lifleri çürütür. Önce gözle görülmeyen kılcal bir çatlak belirir, sonra bir soluklanma anında... Ve pat! İncecik bir yarıktan bütün o mühendislik harikası turbo basıncı puf diye uçar gider.
Yolda kaldın diye hemen karalar bağlamanın, ustaya servet dökeceğim diye dertlenmenin alemi yok. Bagajında her zaman kaliteli bir tekstil bant ve birkaç cırt kelepçe bulundurmak hayat kurtarır. O yarığı güzelce temizleyip bantla sıkıca sarmak, üzerine de kelepçeyi attın mı seni en yakın tamirciye kadar idare eder. Kalıcı bir çözüm mü? Asla. Ama gecenin bir yarısı otobanda çekici beklemekten bin kat daha iyidir.
Parçacıya gidip "en ucuzunu ver" demek, kendi ayağına sıkmaktan farksızdır benim gözümde. Birkaç ay sonra aynı çileği tekrar çekmek istemiyorsan, o basınça gerçekten dayanabilecek kaliteli bir muadil ya da orijinal parçadan şaşmayacaksın. Çünkü kalitesiz hortum sıcak havayı gördü mü hamur gibi gevşer, ilk dik yokuşta seni yine yarı yolda bırakır. Arabanın ciğerine giden havadan tasarruf edilmez, edilirse acısı katbekat çıkar.
