Burak Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor kaputunun altında sessiz sedasız çalışan o küçücük parçanın, yani hararet sensörünün devreden çıkması, bir otomobilin başına gelebilecek en kalleşçe arızaların kapısını aralar. Yıllardır sanayide gördüğüm, gazetecilik yaparken incelediğim onlarca hararet mağduru sürücünün ortak noktası hep aynıydı: "Hararet göstergesi aniden fırladı!" Oysa hiçbir şey aniden fırlamaz... Hararet sensörü, ya da namıdiğer ECT sensörü, motor soğutma sıvısının sıcaklığını ölçüp bunu aracın beynine (ECU) bildirmekle mükelleftir. Bu küçük iletken bozulduğunda, motor kontrol ünitesi aracın soğuk mu yoksa cayır cayır yanıyor mu olduğunu anlayamaz hale gelir. Tam bir kör dövüşü.
Gösterge panelindeki o küçük iğne ya tamamen dibe vurur ya da kadrana sığmayacakmış gibi kırmızı bölgeye hapsolur; işte bu, sensörün size çektiği ilk ve en açık restoratif şüttür. Kendi tecrübelerimle sabittir ki, göstergenin bir anda sıfıra düşüp sonra deli gibi yukarı tırmanması akıl kârı bir fizik kuralıyla açıklanamaz. Kimse bana "ya motor birden soğuduysa" demesin, fizik kurallarına aykırı bir kere. Sensörün içindeki termistör malzeme özelliğini kaybettiğinde, ECU'ya yanlış direnç değerleri gönderir. Bu da göstergenin tutarsızca dans etmesine veya tamamen felç olmasına yol açar.
Soğuk bir sabah marşa bastığınızda motorun sanki kutuplardaymış gibi zangır zangır titremesi ve egzozdan simsiyah bir dumanın yükselmesi, yanlış okunan birkaç yüz milivoltluğun eseridir. Araç beyni, sensörden gelen "motor buz gibi" sinyaline kanıp silindirlere aşırı miktarda yakıt pompalar. Haliyle araç zengin karışıma düşer. Yanmayan yakıt egzoza yürür, çiğ yakıt kokusu kabine kadar dolar ve yakıt tüketimi tabiri caizse tavan yapar. Hani derler ya, cüzdanı delip geçen arızalar... İşte bu tam olarak öyle bir şey.
Radyatör fanının motor çalışır çalışmaz bir jet motoru edasıyla bağırması ya da tam aksine motor kaynarken bile gıkını çıkarmaması, bu sensör arızasının en tehlikeli, en gözden kaçan yüzüdür. ECU sıcaklığı okuyamayınca ne yapar? Güvenlik protokolü gereği fanı ya son devirde sürekli çalıştırır ya da sıcaklık bilgisini alamadığı için fan rölesine hiç tetik göndermez. Fanın hiç devreye girmemesi demek, dur-kalk trafikte silindir kapak contasının yanması, hatta silindir kapağının yamulması demektir. Sonra gelsin binlerce liralık rektifiye masrafları.
Gaz pedalına bastığınızda aracın isteksizce ivmelenmesi, sanki arkadan biri otomobili çekiyormuşçasına yaşanan o hisse hiç denk geldiniz mi? Motor kontrol ünitesi, hararet verisini yanlış değerlendirdiğinde ateşleme avansını ve enjeksiyon zamanlamasını koruma moduna alır. Araç kendi kendini korumaya çalışırken sizi yolda rezil eder. Bazen rölantide durduk yere yükselen devir, bazen de ışıklarda durduğunuzda pat diye stop eden bir motor...
Görünürde hiçbir mekanik aksaklık yokken yakıt deposunun adeta delinmişçesine hızlı boşalması, çoğunlukla gözden kaçan bu elektronik küçük ajanın eseridir. Yakıt ekonominiz bir anda dibe vurduysa, suçu hemen enjektörlerde ya da kalitesiz yakıtta aramayın. Sensör, motorun ideal çalışma sıcaklığı olan 90 dereceye ulaştığını ECU'ya bildiremediği sürece sistem aracı hep "ısınma evresinde" sanacaktır. Isınma evresindeki bir motor da her zaman daha fazla yakıt tüketir, net.
Peki, böyle bir durumla karşılaştığınızda doğrudan parça değişimine mi gitmelisiniz, yoksa kablo tesisatını mı sorgulamalısınız? Her arıza lambası yandığında hemen yeni bir parça satın alma kolaycılığına kaçmak, cebinize atılmış en büyük kazıktır. Çoğu zaman sensörün soketinde oluşan korozyon veya kablodaki bir kopukluk da aynı belirtileri verir. Önce bir multimetre alıp sensörün direnç değerlerini sıcak-soğuk durumuna göre ölçmek, akılcı bir teşhisin ilk şartıdır. Diagnostik cihaza bağlandığında veritabanında görünen bir P0117 veya P0118 arıza kodu, size hikayenin tamamını değil, sadece başladığı yeri söyler...
Gösterge panelindeki o küçük iğne ya tamamen dibe vurur ya da kadrana sığmayacakmış gibi kırmızı bölgeye hapsolur; işte bu, sensörün size çektiği ilk ve en açık restoratif şüttür. Kendi tecrübelerimle sabittir ki, göstergenin bir anda sıfıra düşüp sonra deli gibi yukarı tırmanması akıl kârı bir fizik kuralıyla açıklanamaz. Kimse bana "ya motor birden soğuduysa" demesin, fizik kurallarına aykırı bir kere. Sensörün içindeki termistör malzeme özelliğini kaybettiğinde, ECU'ya yanlış direnç değerleri gönderir. Bu da göstergenin tutarsızca dans etmesine veya tamamen felç olmasına yol açar.
Soğuk bir sabah marşa bastığınızda motorun sanki kutuplardaymış gibi zangır zangır titremesi ve egzozdan simsiyah bir dumanın yükselmesi, yanlış okunan birkaç yüz milivoltluğun eseridir. Araç beyni, sensörden gelen "motor buz gibi" sinyaline kanıp silindirlere aşırı miktarda yakıt pompalar. Haliyle araç zengin karışıma düşer. Yanmayan yakıt egzoza yürür, çiğ yakıt kokusu kabine kadar dolar ve yakıt tüketimi tabiri caizse tavan yapar. Hani derler ya, cüzdanı delip geçen arızalar... İşte bu tam olarak öyle bir şey.
Radyatör fanının motor çalışır çalışmaz bir jet motoru edasıyla bağırması ya da tam aksine motor kaynarken bile gıkını çıkarmaması, bu sensör arızasının en tehlikeli, en gözden kaçan yüzüdür. ECU sıcaklığı okuyamayınca ne yapar? Güvenlik protokolü gereği fanı ya son devirde sürekli çalıştırır ya da sıcaklık bilgisini alamadığı için fan rölesine hiç tetik göndermez. Fanın hiç devreye girmemesi demek, dur-kalk trafikte silindir kapak contasının yanması, hatta silindir kapağının yamulması demektir. Sonra gelsin binlerce liralık rektifiye masrafları.
Gaz pedalına bastığınızda aracın isteksizce ivmelenmesi, sanki arkadan biri otomobili çekiyormuşçasına yaşanan o hisse hiç denk geldiniz mi? Motor kontrol ünitesi, hararet verisini yanlış değerlendirdiğinde ateşleme avansını ve enjeksiyon zamanlamasını koruma moduna alır. Araç kendi kendini korumaya çalışırken sizi yolda rezil eder. Bazen rölantide durduk yere yükselen devir, bazen de ışıklarda durduğunuzda pat diye stop eden bir motor...
Görünürde hiçbir mekanik aksaklık yokken yakıt deposunun adeta delinmişçesine hızlı boşalması, çoğunlukla gözden kaçan bu elektronik küçük ajanın eseridir. Yakıt ekonominiz bir anda dibe vurduysa, suçu hemen enjektörlerde ya da kalitesiz yakıtta aramayın. Sensör, motorun ideal çalışma sıcaklığı olan 90 dereceye ulaştığını ECU'ya bildiremediği sürece sistem aracı hep "ısınma evresinde" sanacaktır. Isınma evresindeki bir motor da her zaman daha fazla yakıt tüketir, net.
Peki, böyle bir durumla karşılaştığınızda doğrudan parça değişimine mi gitmelisiniz, yoksa kablo tesisatını mı sorgulamalısınız? Her arıza lambası yandığında hemen yeni bir parça satın alma kolaycılığına kaçmak, cebinize atılmış en büyük kazıktır. Çoğu zaman sensörün soketinde oluşan korozyon veya kablodaki bir kopukluk da aynı belirtileri verir. Önce bir multimetre alıp sensörün direnç değerlerini sıcak-soğuk durumuna göre ölçmek, akılcı bir teşhisin ilk şartıdır. Diagnostik cihaza bağlandığında veritabanında görünen bir P0117 veya P0118 arıza kodu, size hikayenin tamamını değil, sadece başladığı yeri söyler...
