Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Arabanın gösterge panelinde aniden beliren o kırmızı veya sarı park freni ışığıyla yüzleşmek hepimizin canını sıkar. Tamirciye gidip dünyayı ödemeden önce el freni arızasını OBD cihazıyla tespit etme yoluna gidiyoruz çünkü çağ artık dijital arıza arama çağı. Otomobilin beynine bağlanan bu küçük kutular, yani arıza tespit cihazları, fahiş servis ücretleri ödemeden sorunun tam olarak nerede patlak verdiğini bize gösteriyor. Kabloyu direksiyonun altındaki sokete takıp taramayı başlattığımızda karşımıza çıkan hata kodları aslında arabanın bize attığı bir çığlıktan ibaret. Mekanik aksamdaki bir sıkışma mı yoksa elektronik kontrol ünitesindeki bir voltaj düşüklüğü mü... OBD cihazı o karmaşık hata kodunu ekrana düşürdüğü an neyle karşı karşıya olduğumuzu hemen anlıyoruz.
Elektronik park freni sistemleri eski usül telli mekanizmalar gibi çalışmıyor, tamamen sensörler ve elektrikli kaliper motorları üzerinden dönen bir yapı var burada. Bazen sadece kaliper motoruna giden kablodaki bir temassızlık, bazen de balataların aşınması bile o lanet arıza lambasını yakmaya yetiyor. İki yüz liralık basit bir OBD cihazını arabanın OBD2 portuna oturtup kodları okuduğumuzda, sorunun Kaliper Sağ Motor Arızası mı yoksa sadece düğmenin kendisindeki bir kısa devre mi olduğunu şak diye görüyoruz. Yanıltıcı servis masraflarından kaçınmanın, kazıklanmamanın en kestirme yolu bu yöntemi öğrenmekten geçiyor. Doğru kodu okuyup doğrudan arızalı parçaya odaklanmak varken bütün sistemi değiştirmeye kalkmak tam bir aptallık olur...
Piyasada satılan ucuz tarayıcılar her zaman elektronik park freni (EPF) modülüne derinlemesine nüfuz edemeyebilir, bu yüzden cihaz seçerken EPB/EPF destekli bir model aldığımızdan emin olmalıyız. Sadece motor arıza kodlarını okuyan standart bir cihazla el freni arızasını çözmeye çalışmak, karanlıkta el feneri olmadan anahtar aramaktan farksızdır. Doğru cihazı bulup araca bağladıktan sonra yapacağımız şey canlı verileri izlemek, yani fren pedalına basıldığında veya düğmeye basıldığında gelen voltaj değerlerini kontrol etmek. Düğmeye bastığımızda voltaj sıfırda kalıyorsa sorun kablajda, voltaj gidip motor hareket etmiyorsa sorun direkt kaliperdeki motorda demektir. Basit bir voltaj okuma adımıyla saatlerce sürecek sökme takma işinden kurtuluyoruz.
Arızayı tespit ettik, gerekli tamiratı veya parça değişimini yaptık diyelim, peki ya sonra... Sistemdeki hatayı fiziken çözsek bile aracın beyni o hatayı hafızasından silmeden el freni ışığı sönmez ve sistem kendini koruma modundan çıkarmaz. İşte tam bu noktada yine OBD cihazımızı devreye sokup hata kodlarını hafızadan temizleme (Clear Codes) komutunu veriyoruz. Hata kodunu sildikten sonra cihaz üzerinden park freni servis modunu kapatıp sistemi yeniden kalibre etmek, yani balataları sıfırlamak gerekiyor. Bu kalibrasyon yapılmazsa yeni takılan balata veya motor düzgün mesafe ayarı yapamaz ve sistem kısa süre sonra tekrar arızaya düşer. Kendi işini kendi gören sürücüler olarak bu kalibrasyon adımını asla atlamıyoruz.
Elektronik park freni sistemleri eski usül telli mekanizmalar gibi çalışmıyor, tamamen sensörler ve elektrikli kaliper motorları üzerinden dönen bir yapı var burada. Bazen sadece kaliper motoruna giden kablodaki bir temassızlık, bazen de balataların aşınması bile o lanet arıza lambasını yakmaya yetiyor. İki yüz liralık basit bir OBD cihazını arabanın OBD2 portuna oturtup kodları okuduğumuzda, sorunun Kaliper Sağ Motor Arızası mı yoksa sadece düğmenin kendisindeki bir kısa devre mi olduğunu şak diye görüyoruz. Yanıltıcı servis masraflarından kaçınmanın, kazıklanmamanın en kestirme yolu bu yöntemi öğrenmekten geçiyor. Doğru kodu okuyup doğrudan arızalı parçaya odaklanmak varken bütün sistemi değiştirmeye kalkmak tam bir aptallık olur...
Piyasada satılan ucuz tarayıcılar her zaman elektronik park freni (EPF) modülüne derinlemesine nüfuz edemeyebilir, bu yüzden cihaz seçerken EPB/EPF destekli bir model aldığımızdan emin olmalıyız. Sadece motor arıza kodlarını okuyan standart bir cihazla el freni arızasını çözmeye çalışmak, karanlıkta el feneri olmadan anahtar aramaktan farksızdır. Doğru cihazı bulup araca bağladıktan sonra yapacağımız şey canlı verileri izlemek, yani fren pedalına basıldığında veya düğmeye basıldığında gelen voltaj değerlerini kontrol etmek. Düğmeye bastığımızda voltaj sıfırda kalıyorsa sorun kablajda, voltaj gidip motor hareket etmiyorsa sorun direkt kaliperdeki motorda demektir. Basit bir voltaj okuma adımıyla saatlerce sürecek sökme takma işinden kurtuluyoruz.
Arızayı tespit ettik, gerekli tamiratı veya parça değişimini yaptık diyelim, peki ya sonra... Sistemdeki hatayı fiziken çözsek bile aracın beyni o hatayı hafızasından silmeden el freni ışığı sönmez ve sistem kendini koruma modundan çıkarmaz. İşte tam bu noktada yine OBD cihazımızı devreye sokup hata kodlarını hafızadan temizleme (Clear Codes) komutunu veriyoruz. Hata kodunu sildikten sonra cihaz üzerinden park freni servis modunu kapatıp sistemi yeniden kalibre etmek, yani balataları sıfırlamak gerekiyor. Bu kalibrasyon yapılmazsa yeni takılan balata veya motor düzgün mesafe ayarı yapamaz ve sistem kısa süre sonra tekrar arızaya düşer. Kendi işini kendi gören sürücüler olarak bu kalibrasyon adımını asla atlamıyoruz.
