Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor kaputunun altında dakikada binlerce kez gerçekleşen o hassas patlamalar, yüksek sıkıştırma oranlarıyla birleştiğinde ortaya inanılmaz bir termal yük çıkarır. Dizel bloklarında kullanılan 15:1 ile 22:1 arasındaki o yüksek sıkıştırma, madeni yağın moleküler yapısını benzinli motorlara kıyasla çok daha hızlı bozar. Yağ filtresinin içindeki selüloz veya sentetik lifler, zamanla biriken Kurum (Soot) parçacıklarını tutamaz hale geldiğinde Viskozite çöker... Hele bir de şehir içi kısa mesafe kullanımında mazotun yağa karışma riski var ki, işte o an yağın yağlama yeteneği tamamen biter. Değişim periyodunu takvimde 15.000 kilometre olarak gören üretici broşürleri, dur-kalk trafikteki o ağır çalışma koşullarını pek hesaba katmaz.
Common Rail püskürtme sistemlerinde yakıtın silindire ulaşma yolculuğu 2000 barı aşan muazzam bir basınçla gerçekleşir. Yakıt filtresinin barındırdığı su ayırıcı hazne dolduğunda veya mikron seviyesindeki süzme kapasitesi düştüğünde, o hassas piezo enjektör iğneleri mikro aşınmalara uğramaya başlar. Pompa elemanlarının sürtünmeden dolayı ürettiği talaşlar geri dönüş hattından depoya, oradan tekrar sisteme sürüklenir. Kötü yakıt filtresi değişimi geciktiğinde enjektörün püskürtme deseni bozulur, yanma odasında homojen bir karışım sağlanamaz. İğne ucunda biriken kurum bir süre sonra... Yani demem o ki, yakıt filtresini iki yağ değişiminde bir yenilemek, pahalı bir enjektör takımını kurtarmanın en kestirme yoludur.
Egzoz gazının bir kısmını tekrar emme manifolduna gönderen EGR valfi ile kurum birikintilerini hapseden Dizel Partikül Filtresi (DPF), motorun soluk alıp vermesini doğrudan yönetir. Şehir içinde düşük devirde seyrederken egzoz gazı sıcaklığı 600 derecelik pasif rejenerasyon eşiğine bir türlü ulaşamaz. Nitrat ve kurum birikintileri emme manifoldunda katranımsı bir tabaka oluşturur, hava akış debisi düşer. DPF basınç sensörü sürekli yüksek fark basıncı algıladığında araç çekişten düşer, yakıt tüketimi tavan yapar. Hatta bazen sürücü fark etmeden araç rejenerasyon yapmaya çalışırken karterdeki yağ seviyesi yükselmeye başlar.
Sıkıştırma ateşlemeli bir motorda silindir içine giren havanın sıcaklığı ve kütlesi, verimli bir yanmanın yegane anahtarıdır. Hava filtresinde biriken toz ve polen partikülleri, Turboşarj çarkına ulaşan hava akışını kısıtladığında kompresör pervanesi daha yüksek devirde dönmek zorunda kalır. Debimetre (MAF sensörü) içeri giren havayı eksik ölçtüğünde ECU yanma odasına yanlış miktarda mazot gönderir, egzozdan siyah duman atılır. Isı değişimlerine maruz kalan plastik emme hatlarında mikro çatlaklar oluştuysa ne olur? Yanma odasına giren kontrolsüz hava, piston tepelerinde aşırı ısınmaya neden olarak motorda vuruntulu çalışmayı tetikler.
Motor soğutma sıvısının PH değeri zamanla aside kayar ve silindir bloğundaki ince su kanallarında korozyon başlatır. Antifriz sadece donmayı engellemez, su pompasının (devirdaim) seramik contalarını yağlar, termostatın doğru derecede açılmasını sağlar. Ağır çalışma şartlarında ısıyı tahliye edemeyen bir dizel motorun silindir kapağı eğrilmeye çok yatkındır. Triger kayış seti değişim zamanı geldiğinde sadece kayışa odaklanmak büyük hatadır; gergi bilyalarının içindeki gres kurur, kilitlenen bir bilya kayışı anında sıyırır. Zamanlama bir diş bile kaysa, subaplar piston tepelerine çarpar ve... Tam sentetik, düşük küllü (Low-SAPS) yağ tercihi ise motorun iç temizliğini korurken egzoz arıtma sistemlerinin ömrünü iki katına çıkarır.
Common Rail püskürtme sistemlerinde yakıtın silindire ulaşma yolculuğu 2000 barı aşan muazzam bir basınçla gerçekleşir. Yakıt filtresinin barındırdığı su ayırıcı hazne dolduğunda veya mikron seviyesindeki süzme kapasitesi düştüğünde, o hassas piezo enjektör iğneleri mikro aşınmalara uğramaya başlar. Pompa elemanlarının sürtünmeden dolayı ürettiği talaşlar geri dönüş hattından depoya, oradan tekrar sisteme sürüklenir. Kötü yakıt filtresi değişimi geciktiğinde enjektörün püskürtme deseni bozulur, yanma odasında homojen bir karışım sağlanamaz. İğne ucunda biriken kurum bir süre sonra... Yani demem o ki, yakıt filtresini iki yağ değişiminde bir yenilemek, pahalı bir enjektör takımını kurtarmanın en kestirme yoludur.
Egzoz gazının bir kısmını tekrar emme manifolduna gönderen EGR valfi ile kurum birikintilerini hapseden Dizel Partikül Filtresi (DPF), motorun soluk alıp vermesini doğrudan yönetir. Şehir içinde düşük devirde seyrederken egzoz gazı sıcaklığı 600 derecelik pasif rejenerasyon eşiğine bir türlü ulaşamaz. Nitrat ve kurum birikintileri emme manifoldunda katranımsı bir tabaka oluşturur, hava akış debisi düşer. DPF basınç sensörü sürekli yüksek fark basıncı algıladığında araç çekişten düşer, yakıt tüketimi tavan yapar. Hatta bazen sürücü fark etmeden araç rejenerasyon yapmaya çalışırken karterdeki yağ seviyesi yükselmeye başlar.
Sıkıştırma ateşlemeli bir motorda silindir içine giren havanın sıcaklığı ve kütlesi, verimli bir yanmanın yegane anahtarıdır. Hava filtresinde biriken toz ve polen partikülleri, Turboşarj çarkına ulaşan hava akışını kısıtladığında kompresör pervanesi daha yüksek devirde dönmek zorunda kalır. Debimetre (MAF sensörü) içeri giren havayı eksik ölçtüğünde ECU yanma odasına yanlış miktarda mazot gönderir, egzozdan siyah duman atılır. Isı değişimlerine maruz kalan plastik emme hatlarında mikro çatlaklar oluştuysa ne olur? Yanma odasına giren kontrolsüz hava, piston tepelerinde aşırı ısınmaya neden olarak motorda vuruntulu çalışmayı tetikler.
Motor soğutma sıvısının PH değeri zamanla aside kayar ve silindir bloğundaki ince su kanallarında korozyon başlatır. Antifriz sadece donmayı engellemez, su pompasının (devirdaim) seramik contalarını yağlar, termostatın doğru derecede açılmasını sağlar. Ağır çalışma şartlarında ısıyı tahliye edemeyen bir dizel motorun silindir kapağı eğrilmeye çok yatkındır. Triger kayış seti değişim zamanı geldiğinde sadece kayışa odaklanmak büyük hatadır; gergi bilyalarının içindeki gres kurur, kilitlenen bir bilya kayışı anında sıyırır. Zamanlama bir diş bile kaysa, subaplar piston tepelerine çarpar ve... Tam sentetik, düşük küllü (Low-SAPS) yağ tercihi ise motorun iç temizliğini korurken egzoz arıtma sistemlerinin ömrünü iki katına çıkarır.
