Kerem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Göstergedeki menzil sıfırlandığında "birkaç kilometre daha götürür" özgüveni, modern bir dizel motorun kalbine sıkılan tek el kurşundan farksızdır. Depoyu dibine kadar süpürüp havayı emen bir dizel sistem, benzinli araçlar gibi depoyu doldurunca "marşa basıp gidelim" rahatlığını size asla sunmaz. Yüksek basınç pompası, yakıt yerine havayı sıkıştırmaya çalıştığı an sistem kilitlenir; çünkü dizelde mazot sadece bir yakıt değil, aynı zamanda hareketli parçaları yağlayan ve soğutan hayati bir sıvıdır.
Mazot bittiği an enjektörlerin içinde yaşanan fırtınayı çoğu sürücü sadece basit bir "çalışmama sorunu" sanma hatasına düşer. Oysa common rail sistemindeki mikronluk toleranslar, yakıtsız kaldığı o birkaç saniyelik kuru sürtünmede bile talaş üretmeye başlar. Pompa elemanlarının birbirini yemesiyle oluşan bu metal tozu, depodan yakıt kütüğü hattına kadar her yeri zehirler… Sonuç mu? Doldurduğunuz beş litre mazotla çalışmayan, çekici tepesinde sanayiye giden bir araç.
Sisteme sızan o lanet havayı dışarı atmadan marş motorunu ısrarla zorlamak, aküyü bitirmekten başka hiçbir işe yaramaz. Eski nesil dizellerde hazne üzerindeki el pompasıyla havayı tahliye etmek nispeten kolaydı ama yeni nesil araçlarda mekanik destek hak getire. Yakıt rayındaki (rail) basıncı sensörler okuyamazsa, beyin (ECU) enjektör tetiklemesini güvenlik gerekçesiyle anında keser. Hatta bazen marşı hiç basmaz, bastırtmaz.
Depoda mazot kalmadığında yakıt filtresinin dibinde biriken tortu ve su kütlesi dosdoğru enjektör memelerine hücum eder. Pompa havayı emdiği zaman besleme hattındaki basınç düşer, yakıt geri dönüş valfleri kapanır ve sistem tamamen kör bir çıkmaza girer. Yakıtı depoya koydunuz diye o hattın kendi kendine dolacağını mı sanıyorsunuz? Yanılıyorsunuz; hat içindeki hava cebi bastırılmadan yakıt enjektör ucuna ulaşamaz.
Kontağı üç kez açıp kapatınca sistemin düzeleceğini söyleyen kulaktan dolma şehir efsanelerine kesinlikle itibar etmeyin. Güncel araçlarda elektrikli besleme pompası depodan yakıtı bassa bile, yüksek basınç tarafındaki havayı tahliye etmek için özel teşhis cihazıyla (diagnostic tool) havayı alma prosedürünü çalıştırmak şarttır. Aksi takdirde, enjektör kütük rakorlarını gevşetip yakıt fışkırana kadar manuel olarak hava tahliyesi yapmak zorunda kalırsınız ki bu da uzmanlık ister.
Dizel araç süren adam deposunun çeyrek çizginin altına düşmesine asla izin vermez, vermemeli. Yüksek basınç pompasına binen stresi, enjektör kodlamalarının bozulma riskini ve sanayide karşılaşacağınız o astronomik faturayı düşündükçe… İnsan ister istemez "o ışık yanmadan benzinliğe çekseydim" pişmanlığını derinden hissediyor. Yakıtsız kalan bir dizeli ayağa kaldırmak bir çalıştırma işlemi değil, adeta cerrahi bir müdahaledir.
Mazot bittiği an enjektörlerin içinde yaşanan fırtınayı çoğu sürücü sadece basit bir "çalışmama sorunu" sanma hatasına düşer. Oysa common rail sistemindeki mikronluk toleranslar, yakıtsız kaldığı o birkaç saniyelik kuru sürtünmede bile talaş üretmeye başlar. Pompa elemanlarının birbirini yemesiyle oluşan bu metal tozu, depodan yakıt kütüğü hattına kadar her yeri zehirler… Sonuç mu? Doldurduğunuz beş litre mazotla çalışmayan, çekici tepesinde sanayiye giden bir araç.
Sisteme sızan o lanet havayı dışarı atmadan marş motorunu ısrarla zorlamak, aküyü bitirmekten başka hiçbir işe yaramaz. Eski nesil dizellerde hazne üzerindeki el pompasıyla havayı tahliye etmek nispeten kolaydı ama yeni nesil araçlarda mekanik destek hak getire. Yakıt rayındaki (rail) basıncı sensörler okuyamazsa, beyin (ECU) enjektör tetiklemesini güvenlik gerekçesiyle anında keser. Hatta bazen marşı hiç basmaz, bastırtmaz.
Depoda mazot kalmadığında yakıt filtresinin dibinde biriken tortu ve su kütlesi dosdoğru enjektör memelerine hücum eder. Pompa havayı emdiği zaman besleme hattındaki basınç düşer, yakıt geri dönüş valfleri kapanır ve sistem tamamen kör bir çıkmaza girer. Yakıtı depoya koydunuz diye o hattın kendi kendine dolacağını mı sanıyorsunuz? Yanılıyorsunuz; hat içindeki hava cebi bastırılmadan yakıt enjektör ucuna ulaşamaz.
Kontağı üç kez açıp kapatınca sistemin düzeleceğini söyleyen kulaktan dolma şehir efsanelerine kesinlikle itibar etmeyin. Güncel araçlarda elektrikli besleme pompası depodan yakıtı bassa bile, yüksek basınç tarafındaki havayı tahliye etmek için özel teşhis cihazıyla (diagnostic tool) havayı alma prosedürünü çalıştırmak şarttır. Aksi takdirde, enjektör kütük rakorlarını gevşetip yakıt fışkırana kadar manuel olarak hava tahliyesi yapmak zorunda kalırsınız ki bu da uzmanlık ister.
Dizel araç süren adam deposunun çeyrek çizginin altına düşmesine asla izin vermez, vermemeli. Yüksek basınç pompasına binen stresi, enjektör kodlamalarının bozulma riskini ve sanayide karşılaşacağınız o astronomik faturayı düşündükçe… İnsan ister istemez "o ışık yanmadan benzinliğe çekseydim" pişmanlığını derinden hissediyor. Yakıtsız kalan bir dizeli ayağa kaldırmak bir çalıştırma işlemi değil, adeta cerrahi bir müdahaledir.
