TPMS Sensörü Tamir Edilir mi?

[Erem Usta]

Arabanın gösterge panelinde o sarı renkli, altı tırtıklı ve içinde ünlem işareti olan ışık yandığı zaman insanın canı biraz sıkılıyor tabii. Sürüş keyfini bir anda bölen, "acaba lastik mi patladı yoksa yine şu elektronik zımbırtı mı bozuldu" dedirten bu küçük uyarı, aslında jantın hemen iç tarafında, supabın dip kısmında saklanan Lastik Basınç İzleme Sistemi'nden, yani TPMS sensöründen geliyor. Birçok sürücünün aklına ilk gelen şey hemen servise koşup bu parçayı tamir ettirmeye çalışmak oluyor ama işin aslı pek de öyle tamir edilebilir bir yapısı yok bu meretlerin. Plastik veya alüminyum bir muhafazanın içine tamamen dökülmüş özel bir reçineyle kaplanmış halde üretildiklerinden, içine müdahale etmek neredeyse imkansız... Bir bakıma elektronik bir karakutu gibi tasarlanmışlar.

Sensörün içini açıp "şurayı lehimleyeyim, şu kabloyu kopmuş düzelteyim" deme şansınız pek olmuyor maalesef. Sistem genellikle pil bitmesinden veya supap iğnesinin korozyona uğramasından dolayı arıza verir ve ustaya gittiğinizde size büyük ihtimalle "bunu tamir edemeyiz, yenisini alacağız" diyecektir. Haksız da sayılmazlar hani; çünkü pil bile devrenin içine gömülü, yani öyle kumanda pili değiştirir gibi kolayca söküp yenisini takamıyorsunuz. Bazen çok zorlayıp reçineyi kazıyarak pili değiştiren meraklı sanayi ustaları çıkmıyor değil... Ama o kadar büyük bir risk ve zaman kaybı ki, yarın bir gün yolda giderken o uydurma lehim koparsa bütün emek çöp oluyor.

Peki hiç mi el sürülecek yeri yok bu cihazın, tamamen mi çöp oluyor derseniz, aslında küçük bir istisna var. TPMS sensörünün jantın dışında kalan supap gövdesi, contasındaki aşınmalar ya da içindeki mini iğne mekanizması zamanla hava kaçırmaya başladığında, buna yönelik özel tamir kitleri imdada yetişiyor. Servislerde veya iyi bir lastikçide bulabileceğiniz bu küçük servis kitleri; yeni bir conta, somun, supap iğnesi ve plastik kapaktan oluşur ki işte bu kısım tamir edilebilir, daha doğrusu yenilenebilir. Sensörün elektronik beynine dokunmadan sadece hava kaçıran dış aksamını yenilemek sizi ciddi bir masraftan kurtarabilir... Bazen sırf bir conta eskidi diye sağlam elektronik parçayı atmak gerçekten akıl karı değil.

Kışın yollara dökülen tuzlar, nem, basınçlı yıkama suları derken o küçücük parça jantın içinde adeta bir savaş veriyor. Kimisi beş yıl tık demeden çalışır, kimisi iki senede pili bitip pes eder. Eğer aracınızdaki sensör artık sinyal vermiyorsa ya da pili tamamen bittiyse, en sağlıklı ve başınızı ağrıtmayacak çözüm tamirle uğraşmak yerine aracınızın protokolüne uygun yeni bir sensörle yola devam etmek olacaktır. Zaten günün sonunda güvenlikten bahsediyoruz; saatte yüz kilometre hızla giderken lastiğinizin basıncını doğru ölçmeyen ya da her an kopma riski taşıyan kurcalanmış bir sensöre ne kadar güvenebilirsiniz ki...