Kerem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Direksiyonun altında, tam ayağının bastığı pedalın arkasında beliren o garip titremeyi fark ettiğin anı hatırla; hani tam uzun yolda altmış pürüzsüzce akıp giderken sanki yol bir anda tırtıklı asfalt oluvermiş gibi hissedersin ya... İşte o an otomatik şanzımanın içindeki o küçük hidrolik debriyaj seni uyarıyordur aslında. Motordan çıkan dönme kuvvetini şanzımana aktaran sıvının o tatlı dengesi bozulduğunda, yani türbin ile çark birbirine tam kenetlenemeyip kararsız kaldığında araba böyle garip bir sarsıntıyla silkeler insanı. Bazen sadece küçük bir yazılım kararsızlığı sanırsın, geçer gidersin ama o hissiyat aslında tork konvertörünün içindeki kilitleme balatasının pes etmeye başladığının ilk sessiz çığlığıdır. Hani derler ya, araba dilden anlar diye... Gerçekten de öyle; kilitleme solenoidi ya da içindeki o hassas supaplar aşındıkça, basınç yağını doğru anda doğru kanala yönlendiremez ve sistem bir türlü o direkt mekanik bağı kurup motoru rahatlatamaz.
Kırmızı ışığa yaklaşırken ayağını gazdan çektiğinde arabanın sanki manuel vitesli bir araymış da sen debriyaja basmayı unutmuşsun gibi sarsılarak stop etmesi vardır bir de, hiç yaşadın mı bilmiyorum ama insanı bir an panikletir. Çünkü o minik kilitleme mekanizması açılması gereken yerde takılı kalmıştır, yani motordan şanzımana giden bağı kesmeyi beceremez de motoru durmaya zorlar. Yağ kirlenmiştir belki, belki de o incecik metal çapakları gidip valf gövdesindeki o ufacık kanallardan birini tıkamıştır... Bilemezsin. Otomatik araba rahatlıktır deriz her zaman fakat bu tür bir kilitlenme arızası yaşadığında o konfor bir anda gözünde büyüyen bir bilmeceye dönüşür. Bir bakmışsın araba tam duracakken öne doğru fırlamaya çalışıyor, devir saati saçma sapan dalgalanıyor; sistem resmen kendi içinde bir güç savaşı veriyor gibi.
Yüksek hızlara çıktığında devir saatinin bir türlü düşmek bilmediğini, gaz pedalıyla hız göstergesi arasındaki o eski uyumun kaybolduğunu hissettiğin zaman ne yaparsın? Arabanın motoru bağıra bağıra çalışır ama o güç bir türlü tekerleklere tam olarak aktarılamaz, sanki arka tarafta görünmez bir yük taşıyormuşsun gibi bir hantallık çöker üzerine. Kilitleme mekanizması devreye girip motor ile şanzımanı tek bir parça gibi birbirine bağlayamadığı için arada sürekli bir sıvı kayması yaşanır ve bu da şanzıman yağının aşırı ısınmasına yol açar. Isınan yağ ise özelliğini daha hızlı kaybeder, yani kendi kendini besleyen kusursuz bir kısırdöngü... Uzun yolda yakıt tüketiminin anlamsızca artması da tam olarak bu yüzdendir zaten, motor ürettiği gücün bir kısmını boşa harcar durur.
Ustanın yanına gittiğinde sana hemen şanzımanı komple indirmek lazım dediklerinde bir durup düşünmeni tavsiye ederim, hemen en kötü senaryoya teslim olma öyle kolayca. Bazen sadece şanzıman yağını ve filtresini değiştirmek, hatta o kilitlenme solenoidini yenilemek bile arabana o eski pürüzsüz sürüş hissini geri kazandırmaya yeterli olabilir. Tabii balata malzemesi çoktan ufalanıp yağa karışmadıysa... Arabanla kurduğun o sessiz bağı korumak istiyorsan, vites geçişlerindeki o ufacık kararsızlıkları, rampada tırmanırken hissettirdiği o minik silkintileri asla görmezden gelme derim. Zaten otomobil mekaniği dediğin şey de bir bakıma insan psikolojisi gibidir; problem büyümeden önce sana defalarca küçük ipuçları verir, yeter ki sen o fısıltıları duymayı bil.
Kırmızı ışığa yaklaşırken ayağını gazdan çektiğinde arabanın sanki manuel vitesli bir araymış da sen debriyaja basmayı unutmuşsun gibi sarsılarak stop etmesi vardır bir de, hiç yaşadın mı bilmiyorum ama insanı bir an panikletir. Çünkü o minik kilitleme mekanizması açılması gereken yerde takılı kalmıştır, yani motordan şanzımana giden bağı kesmeyi beceremez de motoru durmaya zorlar. Yağ kirlenmiştir belki, belki de o incecik metal çapakları gidip valf gövdesindeki o ufacık kanallardan birini tıkamıştır... Bilemezsin. Otomatik araba rahatlıktır deriz her zaman fakat bu tür bir kilitlenme arızası yaşadığında o konfor bir anda gözünde büyüyen bir bilmeceye dönüşür. Bir bakmışsın araba tam duracakken öne doğru fırlamaya çalışıyor, devir saati saçma sapan dalgalanıyor; sistem resmen kendi içinde bir güç savaşı veriyor gibi.
Yüksek hızlara çıktığında devir saatinin bir türlü düşmek bilmediğini, gaz pedalıyla hız göstergesi arasındaki o eski uyumun kaybolduğunu hissettiğin zaman ne yaparsın? Arabanın motoru bağıra bağıra çalışır ama o güç bir türlü tekerleklere tam olarak aktarılamaz, sanki arka tarafta görünmez bir yük taşıyormuşsun gibi bir hantallık çöker üzerine. Kilitleme mekanizması devreye girip motor ile şanzımanı tek bir parça gibi birbirine bağlayamadığı için arada sürekli bir sıvı kayması yaşanır ve bu da şanzıman yağının aşırı ısınmasına yol açar. Isınan yağ ise özelliğini daha hızlı kaybeder, yani kendi kendini besleyen kusursuz bir kısırdöngü... Uzun yolda yakıt tüketiminin anlamsızca artması da tam olarak bu yüzdendir zaten, motor ürettiği gücün bir kısmını boşa harcar durur.
Ustanın yanına gittiğinde sana hemen şanzımanı komple indirmek lazım dediklerinde bir durup düşünmeni tavsiye ederim, hemen en kötü senaryoya teslim olma öyle kolayca. Bazen sadece şanzıman yağını ve filtresini değiştirmek, hatta o kilitlenme solenoidini yenilemek bile arabana o eski pürüzsüz sürüş hissini geri kazandırmaya yeterli olabilir. Tabii balata malzemesi çoktan ufalanıp yağa karışmadıysa... Arabanla kurduğun o sessiz bağı korumak istiyorsan, vites geçişlerindeki o ufacık kararsızlıkları, rampada tırmanırken hissettirdiği o minik silkintileri asla görmezden gelme derim. Zaten otomobil mekaniği dediğin şey de bir bakıma insan psikolojisi gibidir; problem büyümeden önce sana defalarca küçük ipuçları verir, yeter ki sen o fısıltıları duymayı bil.
