Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Kışın tam ortasında eve gelip de elinizi peteğe uzattığınızda o buuz gibi metalle karşılaşmanın yarattığı O hissi gayet iyi bilirim; insanı önce hafif bir panik kaplar, sonra da "Acaba cihaz büsbütün gitti mi?" sorusu beyninizi tırmalamaya başlar. Yıllarca sahada haber peşinde koşarken de evde kendi tamiratımla uğraşırken de gördüm ki insanlar genelde faturayı hemen kombinin veya ısıtıcının kendisine keser, ama asıl suçlu çoğunlukla duvarda veya cihazın kuytusunda sessizce duran o küçük kutudur. Termostatın hiç devreye girmemesi, sistemin kalbinin durması gibi bir şey aslında... Eğer o minik anahtar içerideki kontağı kapatıp "Sıcaklık düştü, artık çalış" emrini vermiyorsa, arkasında dünyanın en pahalı ısıtma sistemi de olsa hiçbir şey hareket etmez.
Geçen gün bir ahbabın evinde tam da bu sorunu yaşarken fark ettim ki, aslında kilitlenme anlarının arkasında çoğunlukla çok komik, bir o kadar da gözden kaçan detaylar yatıyor. Piller örneğin; o kadar basit bir şey ki insan bazen utancından kimseye söyleyemiyor ama dijital ekranın ışığının yanıyor olması, cihazın röleyi çekecek kadar güçlü bir voltaj ürettiği anlamına gelmiyor maalesef. Ekrandaki rakamlar size gülümsüyor olabilir, fakat o küçük manyetik anahtarı itecek son milivolt güç pilde kalmadığı için termostat sadece bir süs eşyasına dönüşüyor... Durum böyle olunca siz dereceyi istediğiniz kadar kökleyin, o sessizlik duvarını aşamıyorsunuz bir türlü.
Kablolu sistemlerde ise işin rengi biraz daha değişiyor tabii, duvarda giden o gizli hatlarda zamanla oluşan oksitlenme veya küçük bir korozyon bile cihazın beyne ulaşmasını engelleyebiliyor. Bazen de kombi tarafındaki klemens bağlantıları gevşiyor, titreşimden ya da yılların yorgunluğundan dolayı temas tamamen kesiliyor. Hani derler ya "Görünmeyen kaza" diye, tam olarak öyle bir şey; siz termostata bakıyorsunuz sorun yok gibi duruyor, kombiye bakıyorsunuz tıkır tıkır, ama aradaki o ince hat kopmuş bir kere. kabloyu hafifçe oynattığınızda bile rölenin bir anlık tık sesini duyamıyorsanız, sinyal yolculuğu yarıda kalıyor demektir.
Peki ya o meşhur kalibrasyon veya sensör kaymaları? Zamanla tozlanan, etrafı eşyalarla kapanan ya da tam rüzgar alan bir köşeye monte edilen termostatlar kendilerini bambaşka bir gerçeklikte zannedebiliyor. Odanın içi buz gibiyken sensörün üzerindeki birikmiş toz katmanı veya hemen yanındaki televizyonun yaydığı ısı yüzünden cihaz ortamı hala 24 derece sanıp keyfini bozmuyor... Kendi gözlerimle gördüm, sırf arkasındaki duvarda hava akımı var diye ortam sıcaklığını sürekli yüksek algılayıp sistemi asla çalıştırmayan onlarca cihaz var piyasada. Sensör körleşti mi, sistem de sağırlaşıyor ne yazık ki.
Son olarak şu kablosuz alıcı birimlerine, yani RF modüllerine değinmeden geçmek büyük haksızlık olur; modemle yan yana konan, araya giren kalın beton duvarlar yüzünden merkezle bağını koparan o kutular... Kombinin yanındaki alıcı üzerindeki ışık kırmızımsı yanıyorsa ya da yeşil ışık hiç yanıp sönmüyorsa, bilin ki termostat gökyüzüne bağırıyor ama aşağıda kimse onu duymuyor. Eşleşme sinyali bir kere koptu mu cihaz kendi kabuğuna çekilir, kombi de emri beklerken öylece soğumaya devam eder. Aradaki frekansı tekrar yakalatmak, iki cihazı yeniden tanıştırmak gerekiyor bazen, tıpkı eski dostların arasını düzeltmek gibi...
Geçen gün bir ahbabın evinde tam da bu sorunu yaşarken fark ettim ki, aslında kilitlenme anlarının arkasında çoğunlukla çok komik, bir o kadar da gözden kaçan detaylar yatıyor. Piller örneğin; o kadar basit bir şey ki insan bazen utancından kimseye söyleyemiyor ama dijital ekranın ışığının yanıyor olması, cihazın röleyi çekecek kadar güçlü bir voltaj ürettiği anlamına gelmiyor maalesef. Ekrandaki rakamlar size gülümsüyor olabilir, fakat o küçük manyetik anahtarı itecek son milivolt güç pilde kalmadığı için termostat sadece bir süs eşyasına dönüşüyor... Durum böyle olunca siz dereceyi istediğiniz kadar kökleyin, o sessizlik duvarını aşamıyorsunuz bir türlü.
Kablolu sistemlerde ise işin rengi biraz daha değişiyor tabii, duvarda giden o gizli hatlarda zamanla oluşan oksitlenme veya küçük bir korozyon bile cihazın beyne ulaşmasını engelleyebiliyor. Bazen de kombi tarafındaki klemens bağlantıları gevşiyor, titreşimden ya da yılların yorgunluğundan dolayı temas tamamen kesiliyor. Hani derler ya "Görünmeyen kaza" diye, tam olarak öyle bir şey; siz termostata bakıyorsunuz sorun yok gibi duruyor, kombiye bakıyorsunuz tıkır tıkır, ama aradaki o ince hat kopmuş bir kere. kabloyu hafifçe oynattığınızda bile rölenin bir anlık tık sesini duyamıyorsanız, sinyal yolculuğu yarıda kalıyor demektir.
Peki ya o meşhur kalibrasyon veya sensör kaymaları? Zamanla tozlanan, etrafı eşyalarla kapanan ya da tam rüzgar alan bir köşeye monte edilen termostatlar kendilerini bambaşka bir gerçeklikte zannedebiliyor. Odanın içi buz gibiyken sensörün üzerindeki birikmiş toz katmanı veya hemen yanındaki televizyonun yaydığı ısı yüzünden cihaz ortamı hala 24 derece sanıp keyfini bozmuyor... Kendi gözlerimle gördüm, sırf arkasındaki duvarda hava akımı var diye ortam sıcaklığını sürekli yüksek algılayıp sistemi asla çalıştırmayan onlarca cihaz var piyasada. Sensör körleşti mi, sistem de sağırlaşıyor ne yazık ki.
Son olarak şu kablosuz alıcı birimlerine, yani RF modüllerine değinmeden geçmek büyük haksızlık olur; modemle yan yana konan, araya giren kalın beton duvarlar yüzünden merkezle bağını koparan o kutular... Kombinin yanındaki alıcı üzerindeki ışık kırmızımsı yanıyorsa ya da yeşil ışık hiç yanıp sönmüyorsa, bilin ki termostat gökyüzüne bağırıyor ama aşağıda kimse onu duymuyor. Eşleşme sinyali bir kere koptu mu cihaz kendi kabuğuna çekilir, kombi de emri beklerken öylece soğumaya devam eder. Aradaki frekansı tekrar yakalatmak, iki cihazı yeniden tanıştırmak gerekiyor bazen, tıpkı eski dostların arasını düzeltmek gibi...
