Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sabah arabanın başına geçip anahtarı çevirdiğinde o can sıkıcı tık sesini duyarsın ya hani, işte tam o an bütün planların altüst olur. Akü yeni, marş motoru daha geçen ay elden geçmiş ama tık yok... Sorunun kaynağı bazen burnunun ucundadır da göremezsin; motor bloku ile karoser arasında gizlenmiş, kendi halinde duran o kalın, siyah kablo. Şase kablosu dediğimiz bu görünmez kahraman, elektrik devresinin eve dönüş yoludur aslında. O yolda en ufak bir tıkanıklık, oksitlenme ya da gevşeme olduğunda arabadaki tüm elektronik sistemler adeta delirmeye başlar. Bir bakmışsın gösterge paneli pavyon gibi yanıp sönüyor, bir bakmışsın silecekler kendi kendine çalışıyor.
Far ampulünü yeni değiştirmene rağmen neden hala loş ışık verdiğini hiç düşündün mü? Aküden gelen akım bir şekilde lambaya ulaşıyor ama geri dönemiyor, dönecek rahat bir yol bulamayınca da dirençle karşılaşıyor. İşte bu direnç, tesisattaki voltajı sömüren en büyük düşmandır. Kablonun şaseye bağlandığı metal yüzey zamanla nemden, çamurdan ve motorun sıcaklığından dolayı pas tutar, kirlenir. Temassızlık kronikleştikçe araba marş basarken zorlanır, marş motoru sanki son nefesini veriyormuş gibi hırıldayarak döner. Çoğu zaman ustalar hemen marş motorunu indirmeyi teklif eder ama asıl suçlu arkada bir yerlerde gizlenen o yıpranmış bakır tel örgüdür.
Kaputu açtığında gözün hemen akünün artı kutbuna kayar, oysa eksi kutbundan çıkan ve arabanın gövdesine vidalanan o kalın hattı gözden kaçırırsın. Eğer o bağlantı noktasında yeşilimsi, beyazımsı bir tozlanma görüyorsan tehlike çanları çalıyor demektir. Bir zımpara alıp o metal yüzeyi pırıl pırıl parlayana kadar temizlemek bazen seni binlerce liralık masraftan kurtarır. Kablonun içindeki bakır teller zamanla motorun sarsıntısından dolayı kopabilir, dışarıdan sağlam görünse bile içi çürümüş olabilir. Akımı iletemeyen kablo aşırı ısınır, ısındıkça direnci artar, direnci arttıkça daha da ısınır ve bu kısır döngü bir gün seni yolda bırakır.
Modern arabalardaki sensörlerin ne kadar hassas olduğunu bilirsin, en ufak bir voltaj dalgalanmasında hemen arıza lambasını yakıverirler. Şase bağlantısı zayıfladığında motor kontrol ünitesi yani ECU, sensörlerden gelen sinyalleri doğru düzgün okuyamaz hale gelir. Şanzıman vuruntu yapar, motor rölantide devir kaçırır, hatta bazen yolda giderken araba stop edebilir. İnsan hayret ediyor gerçekten, küçücük bir vidanın gevşemesi nasıl olur da koca bir mühendislik harikasını felç edebilir... Arabanın şasesi, elektriğin negatif havuzudur ve o havuza giden kanal tıkandığında sistem kendi kendini tüketmeye başlar.
Böyle bir durumla karşılaştığında yapacağın en mantıklı şey, eline bir multimetre alıp voltaj düşümü testi yapmak olmalı. Motor çalışırken akünün eksi kutbu ile motor bloku arasındaki voltajı ölçtüğünde değerin sıfıra çok yakın olması gerekir. Eğer orada kayda değer bir voltaj okuyorsan, bil ki o kablo artık görevini yapmıyor, emeklilik zamanı gelmiş. Yeni bir kablo alırken de ucuza kaçmamak, kaliteli ve akımı rahatça taşıyabilecek kalınlıkta bir kesit seçmek şart. Tesisatı rahatlatmak, arabaya adeta taze bir kan pompalamak gibidir; marşın süresi kısalır, ses sistemi daha berrak çalar, farlar önünü daha iyi aydınlatır.
Far ampulünü yeni değiştirmene rağmen neden hala loş ışık verdiğini hiç düşündün mü? Aküden gelen akım bir şekilde lambaya ulaşıyor ama geri dönemiyor, dönecek rahat bir yol bulamayınca da dirençle karşılaşıyor. İşte bu direnç, tesisattaki voltajı sömüren en büyük düşmandır. Kablonun şaseye bağlandığı metal yüzey zamanla nemden, çamurdan ve motorun sıcaklığından dolayı pas tutar, kirlenir. Temassızlık kronikleştikçe araba marş basarken zorlanır, marş motoru sanki son nefesini veriyormuş gibi hırıldayarak döner. Çoğu zaman ustalar hemen marş motorunu indirmeyi teklif eder ama asıl suçlu arkada bir yerlerde gizlenen o yıpranmış bakır tel örgüdür.
Kaputu açtığında gözün hemen akünün artı kutbuna kayar, oysa eksi kutbundan çıkan ve arabanın gövdesine vidalanan o kalın hattı gözden kaçırırsın. Eğer o bağlantı noktasında yeşilimsi, beyazımsı bir tozlanma görüyorsan tehlike çanları çalıyor demektir. Bir zımpara alıp o metal yüzeyi pırıl pırıl parlayana kadar temizlemek bazen seni binlerce liralık masraftan kurtarır. Kablonun içindeki bakır teller zamanla motorun sarsıntısından dolayı kopabilir, dışarıdan sağlam görünse bile içi çürümüş olabilir. Akımı iletemeyen kablo aşırı ısınır, ısındıkça direnci artar, direnci arttıkça daha da ısınır ve bu kısır döngü bir gün seni yolda bırakır.
Modern arabalardaki sensörlerin ne kadar hassas olduğunu bilirsin, en ufak bir voltaj dalgalanmasında hemen arıza lambasını yakıverirler. Şase bağlantısı zayıfladığında motor kontrol ünitesi yani ECU, sensörlerden gelen sinyalleri doğru düzgün okuyamaz hale gelir. Şanzıman vuruntu yapar, motor rölantide devir kaçırır, hatta bazen yolda giderken araba stop edebilir. İnsan hayret ediyor gerçekten, küçücük bir vidanın gevşemesi nasıl olur da koca bir mühendislik harikasını felç edebilir... Arabanın şasesi, elektriğin negatif havuzudur ve o havuza giden kanal tıkandığında sistem kendi kendini tüketmeye başlar.
Böyle bir durumla karşılaştığında yapacağın en mantıklı şey, eline bir multimetre alıp voltaj düşümü testi yapmak olmalı. Motor çalışırken akünün eksi kutbu ile motor bloku arasındaki voltajı ölçtüğünde değerin sıfıra çok yakın olması gerekir. Eğer orada kayda değer bir voltaj okuyorsan, bil ki o kablo artık görevini yapmıyor, emeklilik zamanı gelmiş. Yeni bir kablo alırken de ucuza kaçmamak, kaliteli ve akımı rahatça taşıyabilecek kalınlıkta bir kesit seçmek şart. Tesisatı rahatlatmak, arabaya adeta taze bir kan pompalamak gibidir; marşın süresi kısalır, ses sistemi daha berrak çalar, farlar önünü daha iyi aydınlatır.
