Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Geçen hafta benzinlikte durduğumda yan peronda kaputundan buharlar çıkan o yaşlı otomobili görünce, kendi ilk arabamla yolda kaldığım o sıcak temmuz öğleden sonrasına gidiverdim birden. Motorun içindeki o fokurdama sesini duyduğumuz an hepimizin içine ilk düşen şey o tatlı panik hissidir, biliyorum... Araç radyatörünün su kaynatması aslında arabanın size "benim ciğerim yanıyor, beni bir dinle" deme şeklidir. Çoğu sürücü bu durumu hemen devasa bir motor arızasına yorar ama işin aslı her zaman o kadar karanlık olmayabilir. Sistemin içinde dolaşan soğutma sıvısının basıncı bir şekilde düştüğünde ya da ısıyı dışarı atamadığında, su doğal olarak bildiğimiz o yüz derece eşiğini aşıp buharlaşmaya başlar. Yani sorun aslında sıvının kendisinde değil, o sıvıyı dizginleyen sistemdeki küçük bir çatlakta veya gevşemiş bir kapakta saklıdır genelde.
Kapağı tam oturmamış bir radyatörün içinde ne kadar antifreeze olursa olsun, o sistem basınç tutamadığı sürece ilk dik yokuşta fokurdamaya başlar zaten. Yıllardır sanayide ustaların yanında vakit geçiren biri olarak söylüyorum; devirdaim pompasının kanatçıkları aşındığında sıvı motor blogunun içinde hapsolur ve kapalı bir kapta sıkışan su eninde sonunda pes eder. Fan müşirinin kafası karıştığında ya da o küçük termostat zamanında açılmadığında motor kendi ısısıyla baş başa kalır... O an yapacağınız en büyük hata, panikle o kızgın kapağı pat diye açmaya çalışmaktır. Sistemdeki o inanılmaz basınç yüzünüze doğru fışkırmayı beklerken sabırla beklemek, arabanın kendi kendine sakinleşmesine izin vermek yapabileceğiniz en akıllıca haraket olur.
Bazen radyatör peteklerinin arasına dolan toz, yaprak ve çamur katmanı motorun nefes almasını büsbütün engeller de ruhumuz bile duymaz. Siz gaz pedalına bastıkça arka planda sessizce ısınan metal parçalar, soğutma sıvısını adeta bir çaydanlık gibi ısıtmaya devam eder. Antifriz kullanmayı yaz aylarında ihmal etmek mi... İşte o yapılan en tatlı su kurnazlığıdır ama bedeli genelde ağır ödenir. Saf su dediğimiz şey hem çok daha çabuk kaynar hem de sistemin metal aksamlarında pas oluşturarak o canım kanalları tıkar. İki farklı metali birbirine bağlayan o kauçuk hortumlardan birinin milimetrik bir yerinden hava alması bile, bütün o hassas dengenin bir anda altüst olmasına yeter.
Göstergedeki o kırmızı ışık yandığında sağa çekip kontağı kapatmak yerine rölantide biraz bekletmek motorun sağlığı için çok daha hayırlıdır aslında. Doğrudan kontağı kapattığınızda devirdaim anında durur ve zaten aşırı ısınmış olan silindir kapağı o devasa ısıyı tek başına emmek zorunda kalır. Çeşmeden buz gibi suyu alıp o kızgın motorun üzerine foş diye dökmek mi, aman diyeyim... Metalin o ani ısı değişimiyle çatlaması, silindir kapak contasının yanması tam da böyle aceleci kararlar yüzünden gelir başımıza. Araç kenarda rölantide çalışırken kaloriferi en sıcak ayara getirip fanı sonuna kadar açmak, motorun üzerindeki o devasa ısı yükünü kabin içine alarak sistemi bir nebze olsun ferahlatır.
Kapağı tam oturmamış bir radyatörün içinde ne kadar antifreeze olursa olsun, o sistem basınç tutamadığı sürece ilk dik yokuşta fokurdamaya başlar zaten. Yıllardır sanayide ustaların yanında vakit geçiren biri olarak söylüyorum; devirdaim pompasının kanatçıkları aşındığında sıvı motor blogunun içinde hapsolur ve kapalı bir kapta sıkışan su eninde sonunda pes eder. Fan müşirinin kafası karıştığında ya da o küçük termostat zamanında açılmadığında motor kendi ısısıyla baş başa kalır... O an yapacağınız en büyük hata, panikle o kızgın kapağı pat diye açmaya çalışmaktır. Sistemdeki o inanılmaz basınç yüzünüze doğru fışkırmayı beklerken sabırla beklemek, arabanın kendi kendine sakinleşmesine izin vermek yapabileceğiniz en akıllıca haraket olur.
Bazen radyatör peteklerinin arasına dolan toz, yaprak ve çamur katmanı motorun nefes almasını büsbütün engeller de ruhumuz bile duymaz. Siz gaz pedalına bastıkça arka planda sessizce ısınan metal parçalar, soğutma sıvısını adeta bir çaydanlık gibi ısıtmaya devam eder. Antifriz kullanmayı yaz aylarında ihmal etmek mi... İşte o yapılan en tatlı su kurnazlığıdır ama bedeli genelde ağır ödenir. Saf su dediğimiz şey hem çok daha çabuk kaynar hem de sistemin metal aksamlarında pas oluşturarak o canım kanalları tıkar. İki farklı metali birbirine bağlayan o kauçuk hortumlardan birinin milimetrik bir yerinden hava alması bile, bütün o hassas dengenin bir anda altüst olmasına yeter.
Göstergedeki o kırmızı ışık yandığında sağa çekip kontağı kapatmak yerine rölantide biraz bekletmek motorun sağlığı için çok daha hayırlıdır aslında. Doğrudan kontağı kapattığınızda devirdaim anında durur ve zaten aşırı ısınmış olan silindir kapağı o devasa ısıyı tek başına emmek zorunda kalır. Çeşmeden buz gibi suyu alıp o kızgın motorun üzerine foş diye dökmek mi, aman diyeyim... Metalin o ani ısı değişimiyle çatlaması, silindir kapak contasının yanması tam da böyle aceleci kararlar yüzünden gelir başımıza. Araç kenarda rölantide çalışırken kaloriferi en sıcak ayara getirip fanı sonuna kadar açmak, motorun üzerindeki o devasa ısı yükünü kabin içine alarak sistemi bir nebze olsun ferahlatır.
