Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor kaputunu kaldırdığınızda gözünüze çarpan o küçük, metal parçanın aslında bütün sistemin kalbi olduğunu fark etmek zaman alıyor bazen. Radyatör kapağı, basit bir vidalı kapaktan çok daha fazlası; üzerinde barındırdığı çift yönlü yaylı valf sistemiyle soğutma sıvısının kaynama noktasını yukarı çekmekle görevli gizli bir kahraman. Zamanla o yayın esnekliğini kaybetmesi ya da kauçuk contanın antifrizin kimyasına dayanamayıp sertleşmesi, genleşme kabına giden yolu erkenden açıyor. Sistemdeki basınç erkenden tahliye edilince de motor daha normal çalışma sıcaklığına bile ulaşamadan hararet göstergesi yukarı tırmanmaya başlıyor... Hani o hep korktuğumuz, gözümüzün ucuyla takip ettiğimiz kırmızı çizgi.
Garajın zemininde, tam da radyatörün altına denk gelen yerde o tatlımsı kokulu yeşil ya da pembe sıvıdan birkaç damla görmek can sıkabilir. Kapağın içindeki vakum valfi görevini yapamadığında, motor soğurken eksilen sıvının yerine genleşme tankından geri emilim sağlanamaz ve sistemde oluşan negatif basınç hortumları büzüştürür. Hortumların o içe çökmüş, nefesi kesilmiş gibi duran halini gördüyseniz bilin ki kapak artık atmosferik dengesini yitirmiştir. Yay tansiyonu düştükçe, soğutma sıvısı 0.9 veya 1.1 bar gibi üzerinde yazan o kritik sınır değerlerine ulaşmadan dışarı sızmanın bir yolunu bulur mutlaka.
Genleşme kavanozunun kapağını açtığınızda içinin fokur fokur kaynadığını görüyorsanız, ama hararet göstergesi henüz normali gösteriyorsa orada durup bir düşünmek lazım. Radyatör kapağının temel amacı, sistemi yaklaşık 120 santigrat dereceye kadar kaynamadan tutacak basınç altında (genelde 13 ila 16 PSI arasında) sabitlemektir. Valf arızalanıp bu basıncı tutamadığında sıvı olması gerekenden çok daha düşük bir sıcaklıkta, adeta çaydanlıktaki su gibi kaynamaya ve buharlaşmaya başlar. Basınç yoksa kaynama başlar, kaynama varsa da o çok kıymetli motor sıvısı buhar olup uçar gider.
Yolculuk bittiğinde ve motoru stop ettiğinizde kaputun altından gelen o ince fısıltı sesine hiç kulak kabarttınız mı? Aşınmış bir kapak contası, mikro düzeydeki çatlaklardan dışarıya sürekli bir hava ve buhar kaçışına izin vererek sistemin hava yapmasına neden olur. Soğutma çevriminde dolaşan o minik hava kabarcıkları, silindir kapağı civarında yerel sıcak noktalar oluşturarak motor bloğuna ciddi zararlar verebilir aslında. Termostatınız sağlam olsa bile, sadece kapağın kenarından sızan o görünmez buhar yüzünden sistem sürekli su eksiltir ve siz her seferinde "Bu su nereye gidiyor?" diye hayıflanırken bulursunuz kendinizi.
Garajın zemininde, tam da radyatörün altına denk gelen yerde o tatlımsı kokulu yeşil ya da pembe sıvıdan birkaç damla görmek can sıkabilir. Kapağın içindeki vakum valfi görevini yapamadığında, motor soğurken eksilen sıvının yerine genleşme tankından geri emilim sağlanamaz ve sistemde oluşan negatif basınç hortumları büzüştürür. Hortumların o içe çökmüş, nefesi kesilmiş gibi duran halini gördüyseniz bilin ki kapak artık atmosferik dengesini yitirmiştir. Yay tansiyonu düştükçe, soğutma sıvısı 0.9 veya 1.1 bar gibi üzerinde yazan o kritik sınır değerlerine ulaşmadan dışarı sızmanın bir yolunu bulur mutlaka.
Genleşme kavanozunun kapağını açtığınızda içinin fokur fokur kaynadığını görüyorsanız, ama hararet göstergesi henüz normali gösteriyorsa orada durup bir düşünmek lazım. Radyatör kapağının temel amacı, sistemi yaklaşık 120 santigrat dereceye kadar kaynamadan tutacak basınç altında (genelde 13 ila 16 PSI arasında) sabitlemektir. Valf arızalanıp bu basıncı tutamadığında sıvı olması gerekenden çok daha düşük bir sıcaklıkta, adeta çaydanlıktaki su gibi kaynamaya ve buharlaşmaya başlar. Basınç yoksa kaynama başlar, kaynama varsa da o çok kıymetli motor sıvısı buhar olup uçar gider.
Yolculuk bittiğinde ve motoru stop ettiğinizde kaputun altından gelen o ince fısıltı sesine hiç kulak kabarttınız mı? Aşınmış bir kapak contası, mikro düzeydeki çatlaklardan dışarıya sürekli bir hava ve buhar kaçışına izin vererek sistemin hava yapmasına neden olur. Soğutma çevriminde dolaşan o minik hava kabarcıkları, silindir kapağı civarında yerel sıcak noktalar oluşturarak motor bloğuna ciddi zararlar verebilir aslında. Termostatınız sağlam olsa bile, sadece kapağın kenarından sızan o görünmez buhar yüzünden sistem sürekli su eksiltir ve siz her seferinde "Bu su nereye gidiyor?" diye hayıflanırken bulursunuz kendinizi.
