Aydın Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motoru stop ettikten sonra bile kaputun altından gelen o ısrarlı uğultu sesini duyunca insanın aklına ilk olarak akünün biteceği korkusu düşüyor, halbuki termostatın açma derecesi ile fan müşürünün devreye girme eşiği arasındaki o ufak sıcaklık toleransı tam da bu anlarda devreye giriyor. Soğutma sıvısının motor bloğu içindeki dolaşımı durduğu anda, devirdaim pompası artık çalışmadığı için silindir kapağı çevresindeki hapsolmuş ısı aniden radyatöre doğru tırmanışa geçer. Bu noktada hararet müşürü, yani diğer adıyla coolent temperature sensor, sıvının ısısını hala kritik seviyede algıladığı için ECU'ya sinyal göndermeye devam eder. Siz kontak anahtarını cebinize koysanız bile sistem, motor bloğunu fırın etkisiyle baş başa bırakmamak adına fan rölesini açık tutar...
Bazen de sorun tamamen radyatörün kılcal kanallarında biriken o birikintilerden, kireçten ya da yılların yorgunluğuyla oluşan tortulardan kaynaklanır. Hava akışının geçtiği o minik alüminyum petekler tıkandığında, fan ne kadar yüksek devirde dönerse dönsün birim zamanda transfer edilen ısı miktarı yani termal verimlilik belirgin şekilde düşer. Sıvı soğuyamadıkça müşür sinyali kesmez, fan dakikalarca boşa kanat çırpar durur. Antifriz kullanmayı ihmal ettiğimiz o sıcak yaz günlerinin faturası, tam da bu şekilde sessizce önümüze çıkıveriyor işte.
Termostatın tam açılmayıp yarım kalması gibi meşakkatli durumları tespit etmek de ayrı bir ustalık ister doğrusu. Devirdaim pompası çalışırken sıvıyı radyatöre yeterli debide basamıyorsa, motor bloğu cayır cayır yanarken radyatörün alt hortumu ılık kalabilir. Sıcaklık sensörü doğru ölçüm yapamadığında ya da gecikmeli yanıt verdiğinde, fanın çalışma süresi katlanarak uzar. Bu da haliyle fan motorunun kömürlerini eritir, röleleri zorlar, kablo tesisatını ısınma riskiyle yüz yüze bırakır...
Acaba röle kontakları zamanla oluşan arklar yüzünden birbirine yapışmış olabilir mi? Elektrik tesisatındaki oksitlenme, rölenin bobin tarafı tetiklenmeyi kesse bile güç tarafının takılı kalmasına yol açabiliyor bazen. Multimetre ile röle bacaklarındaki direnci ölçmeden ya da fan soketine gelen voltajı kontrol etmeden sırf müşürü değiştirip işin içinden çıkmaya çalışmak tamamen zaman kaybı. Kalitesiz yan sanayi sensörlerin direnç değerleri sıcaklıkla orantılı değişmediği için, sistem motoru soğudu sanmaz, soğutamaz.
Genişleme kabındaki kapağın basınç ayarı bile bu sürecin gizli kahramanlarından biridir esasen. Soğutma sistemindeki basınç düştüğünde suyun kaynama noktası geriler ve sistem içinde mikro düzeyde buhar kabarcıkları, yani hava cepleri oluşmaya başlar. Hava ile temas eden hararet sensörü sıvının gerçek sıcaklığını okuyamaz, yanlış direnç değeri üreterek fana "dur" emrinin gitmesini geciktirir. Ara sıra kaputu açıp genleşme kabının kapağını kontrol etmek, contalarını gözden geçirmek belki de sizi binlerce liralık elektrik arızasından kurtaracaktır.
Bazen de sorun tamamen radyatörün kılcal kanallarında biriken o birikintilerden, kireçten ya da yılların yorgunluğuyla oluşan tortulardan kaynaklanır. Hava akışının geçtiği o minik alüminyum petekler tıkandığında, fan ne kadar yüksek devirde dönerse dönsün birim zamanda transfer edilen ısı miktarı yani termal verimlilik belirgin şekilde düşer. Sıvı soğuyamadıkça müşür sinyali kesmez, fan dakikalarca boşa kanat çırpar durur. Antifriz kullanmayı ihmal ettiğimiz o sıcak yaz günlerinin faturası, tam da bu şekilde sessizce önümüze çıkıveriyor işte.
Termostatın tam açılmayıp yarım kalması gibi meşakkatli durumları tespit etmek de ayrı bir ustalık ister doğrusu. Devirdaim pompası çalışırken sıvıyı radyatöre yeterli debide basamıyorsa, motor bloğu cayır cayır yanarken radyatörün alt hortumu ılık kalabilir. Sıcaklık sensörü doğru ölçüm yapamadığında ya da gecikmeli yanıt verdiğinde, fanın çalışma süresi katlanarak uzar. Bu da haliyle fan motorunun kömürlerini eritir, röleleri zorlar, kablo tesisatını ısınma riskiyle yüz yüze bırakır...
Acaba röle kontakları zamanla oluşan arklar yüzünden birbirine yapışmış olabilir mi? Elektrik tesisatındaki oksitlenme, rölenin bobin tarafı tetiklenmeyi kesse bile güç tarafının takılı kalmasına yol açabiliyor bazen. Multimetre ile röle bacaklarındaki direnci ölçmeden ya da fan soketine gelen voltajı kontrol etmeden sırf müşürü değiştirip işin içinden çıkmaya çalışmak tamamen zaman kaybı. Kalitesiz yan sanayi sensörlerin direnç değerleri sıcaklıkla orantılı değişmediği için, sistem motoru soğudu sanmaz, soğutamaz.
Genişleme kabındaki kapağın basınç ayarı bile bu sürecin gizli kahramanlarından biridir esasen. Soğutma sistemindeki basınç düştüğünde suyun kaynama noktası geriler ve sistem içinde mikro düzeyde buhar kabarcıkları, yani hava cepleri oluşmaya başlar. Hava ile temas eden hararet sensörü sıvının gerçek sıcaklığını okuyamaz, yanlış direnç değeri üreterek fana "dur" emrinin gitmesini geciktirir. Ara sıra kaputu açıp genleşme kabının kapağını kontrol etmek, contalarını gözden geçirmek belki de sizi binlerce liralık elektrik arızasından kurtaracaktır.
