Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor kaputunu kaldırdığında gözün ilk olarak sigorta kutusuna kaymıyorsa, o hararet ibresi tepene çıktığında çok başın ağrır. Akünün hemen yanındaki ya da direksiyon altındaki o plastik muhafazayı söküp kapağın altındaki şemayı okumak zor değil; radyatör fanı genelde "RAD FAN", "COOLING FAN" ya da 30A-40A değerindeki yüksek akım sigortasıyla işaretlenir. 12 voltluk sistemde anlık çekilen yüksek amperi göğüsleyen bu minik parçanın plastik gövdesindeki E tipi şeffaf pencereden bakacaksın... İçerideki köprü tel kopmuşsa, o fan bir daha dönmez.
Sigorta sağlam görünebilir ama oksitlenme denen meret akım geçişini tamamen keser, aldatır insanı. Multimetreyi direnç ölçüm (Ohm) moduna veya sesli süreklilik kademesine getirip bacaklara değdirdiğinde o biip sesini duyamıyorsan parça çöp demektir. Ses gelse dahi bacaklardaki kararma veya erime, yüksek direnç oluşturup voltajı düşürür. Voltmetreyle ölçüm yaparken sigorta yuvasında en az 12.6V görmüyorsan sorun sigortada değil, rölede ya da tesisatın kendisinde demektir; yani boşuna parçayı suçlama...
Sorun sadece sigortayı sökmekle bitmiyor, o cımbız benzeri plastik maşayı kullanmadan kargaburunla dalarsan yuvayı kırıp başat belayı açarsın. Yenisini takarken amper değerine sadık kalacaksın; 20 amperlik yere pat diye 30 takarsan fan motorunu yakarsın, tesisat erir, yangın çıkar. Sistem yüksek akım çektiği için kalitesiz, Çin malı sigorta takarsan erir ama atmaz... Plastik eriyip yuvaya yapışırsa sonra bütün kutuyu değiştirmek zorunda kalırsın, benden söylemesi.
Fan sigortasını attıran şey genelde sigortanın kendi ömrü değil, fan motorunun sargılarındaki kısa devre veya sıkışmış bir rulmandır. Yeni sigortayı taktığın an cızz edip tekrar atıyorsa zorlama, bir şeyler fanın rahat dönmesini engelliyor demektir. Fan pervanesini elinle (motor soğukken tabii) çevirmeyi dene; takılma varsa motor kilitlenmiştir, akım tavan yapar ve sigorta direnci dayanamaz. Tesisattaki şasi kablosunun gevşemesi bile anlık voltaj dalgalanması yaratıp o teli koparabilir...
Görsel kontroller her zaman doğru sonucu vermez, bazen mikro çatlaklar gözle görülmez. Sigorta yuvasındaki dişi klemenslerin gevşeyip gevşemediğini bir kontrol kalemiyle hafifçe bastırarak test etmek şart. Gevşek klemens ark yapar; ark demek ısı demek, ısı da o plastik gövdenin için için erimesi demek. Şüphelendiğin an 3-5 liralık parçayı riske atmayıp yenisiyle değiştirmek en mantıklısı, yolda kalmaktan iyidir.
Sigorta sağlam görünebilir ama oksitlenme denen meret akım geçişini tamamen keser, aldatır insanı. Multimetreyi direnç ölçüm (Ohm) moduna veya sesli süreklilik kademesine getirip bacaklara değdirdiğinde o biip sesini duyamıyorsan parça çöp demektir. Ses gelse dahi bacaklardaki kararma veya erime, yüksek direnç oluşturup voltajı düşürür. Voltmetreyle ölçüm yaparken sigorta yuvasında en az 12.6V görmüyorsan sorun sigortada değil, rölede ya da tesisatın kendisinde demektir; yani boşuna parçayı suçlama...
Sorun sadece sigortayı sökmekle bitmiyor, o cımbız benzeri plastik maşayı kullanmadan kargaburunla dalarsan yuvayı kırıp başat belayı açarsın. Yenisini takarken amper değerine sadık kalacaksın; 20 amperlik yere pat diye 30 takarsan fan motorunu yakarsın, tesisat erir, yangın çıkar. Sistem yüksek akım çektiği için kalitesiz, Çin malı sigorta takarsan erir ama atmaz... Plastik eriyip yuvaya yapışırsa sonra bütün kutuyu değiştirmek zorunda kalırsın, benden söylemesi.
Fan sigortasını attıran şey genelde sigortanın kendi ömrü değil, fan motorunun sargılarındaki kısa devre veya sıkışmış bir rulmandır. Yeni sigortayı taktığın an cızz edip tekrar atıyorsa zorlama, bir şeyler fanın rahat dönmesini engelliyor demektir. Fan pervanesini elinle (motor soğukken tabii) çevirmeyi dene; takılma varsa motor kilitlenmiştir, akım tavan yapar ve sigorta direnci dayanamaz. Tesisattaki şasi kablosunun gevşemesi bile anlık voltaj dalgalanması yaratıp o teli koparabilir...
Görsel kontroller her zaman doğru sonucu vermez, bazen mikro çatlaklar gözle görülmez. Sigorta yuvasındaki dişi klemenslerin gevşeyip gevşemediğini bir kontrol kalemiyle hafifçe bastırarak test etmek şart. Gevşek klemens ark yapar; ark demek ısı demek, ısı da o plastik gövdenin için için erimesi demek. Şüphelendiğin an 3-5 liralık parçayı riske atmayıp yenisiyle değiştirmek en mantıklısı, yolda kalmaktan iyidir.
