Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Ford markasının özellikle Focus ve Fiesta modellerinde sıklıkla karşımıza çıkardığı o çift kavramalı meşhur Powershift şanzıman, aslında mekanik olarak iki farklı manuel vites kutusunun tek bir gövdede dahi birleşimi gibidir. Sistem, siz henüz bir vitesteyken diğer vitesi çoktan hazırda bekletip milisaniyeler içinde değişim yapma mantığıyla çalışır ancak işler her zaman kağıt üzerindeki o kusursuz mühendislik teorisine uymaz. Vites kolunu D konumuna aldığınızda veya seyir halindeyken gaza bastığınızda devir saatinin boşa düşüp aracın bir türlü vites geçirmemesi, sistemin elektronik ve mekanik aksamları arasındaki iletişimin aniden kesilmesinden kaynaklanır. Çift kavrama yapısının getirdiği bu karmaşık hidrolik ve mekanik hassasiyet, en ufak bir basınç kaybında ya da balata aşınmasında kendini korumaya alarak şanzımanın vites değişimine izin vermemesine yol açar; yani otomobiliniz aslında şanzımanı tamamen imha etmekten korumak adına o vitese geçmeyi bilinçli olarak reddeder...
TCM dediğimiz şanzıman kontrol modülü, aracın sürüş verilerini anlık okuyan adeta ikinci bir beyin gibidir ve işte bu elektronik ünite aşırı ısındığında ya da voltaj dalgalanmalarına maruz kaldığında saçmalamaya başlar. Yolda giderken aracın aniden vites değiştirmeyi kesmesi, gaza bassanız da devrin yükselip hıza yansımaması çoğunlukla bu beynin ısınarak kendini güvenli moda almasından ileri gelir. Sıkışık trafikte dur-kalk yaparken şanzımanın ne yapacağını bilemeyip kararsız kalması da yine bu üniteyle ilgilidir. Şanzıman beyni bozulduğunda otomobil adeta ne zaman durup ne zaman kalkacağını unutur, elektronik iletkenliğini kaybeden kartlar yüzünden mekanik tarafa "vitesi değiştir" emri bir türlü ulaşmaz. Bir sabah araca bindiğinizde vitesin P konumunda kilitli kalması ya da R'ye taktığınızda hiç tepki vermemesi tamamen bu elektronik çıkmazın bir sonucudur.
Otomobilinizin altından gelen o garip metalik takırtı seslerini ya da kalkışta tüm kasayı sarsan o titremeyi daha önce mutlaka hissetmişsinizdir, değil mi? Kuru tip Powershift sisteminde yer alan çatallar ve bilyalar, zamanla oluşan balata tozu ve nem yüzünden takılma yapmaya başladığında vites geçişleri adeta bir eziyete dönüşür. Mekanik actuator denilen vites vites aktüatörleri sıkışıp kaldığında, şanzıman bir sonraki vitesi fiziksel olarak yerine oturtamaz ve sistem vites geçmiyor uyarısıyla sizi yolda bırakır. Aşınan çift kavrama balatası yüzünden tutunma yüzeyi azaldıkça sistem ideal kavrama noktasını bulamaz, bulamadıkça da dişliyi eşlemeyi reddedip aracı boşa düşürür. Sürekli ısınan ve sürtünmeye maruz kalan bu mekanik parçaların bir süre sonra tolerans sınırlarını aşması kaçınılmazdır.
Kendi kendinize "şimdi durduk yere durup dururken neden bu araba vites geçirmiyor" diye sorup duruyorsanız, işe ilk olarak akü voltajınızı ve şase bağlantılarını kontrol ettirmekle başlamalısınız. Çok küçük bir voltaj düşüklüğü bile Powershift'in hassas beynini kilitler; bu yüzden servise gidip hemen binlerce liralık kavrama değişimi yaptırmadan önce basit elektriksel kontrolleri aradan çıkarın. Sıkışık trafikte aracı sürekli D konumunda frene basılı tutmak yerine, uzun duraklamalarda N konumuna alarak kavramanın üzerindeki devasa ısı yükünü hafifletmeyi bir alışkanlık haline getirin. Eğer vites geçişinde tekleme veya takılma hissediyorsanız, yetkili veya uzman bir serviste yaptırılacak olan şanzıman yazılım güncellemesi ve kavrama adaptasyonu, bazen hiçbir parçayı değiştirmeden sorunu çözebilir. Aşırı ısınma uyarısı aldığınız an kenara çekip aracı rölantide çalışır vaziyette bekleterek sistemin soğumasına izin vermek, kavramanın ömrünü kurtaracak en pratik yöntemdir...
TCM dediğimiz şanzıman kontrol modülü, aracın sürüş verilerini anlık okuyan adeta ikinci bir beyin gibidir ve işte bu elektronik ünite aşırı ısındığında ya da voltaj dalgalanmalarına maruz kaldığında saçmalamaya başlar. Yolda giderken aracın aniden vites değiştirmeyi kesmesi, gaza bassanız da devrin yükselip hıza yansımaması çoğunlukla bu beynin ısınarak kendini güvenli moda almasından ileri gelir. Sıkışık trafikte dur-kalk yaparken şanzımanın ne yapacağını bilemeyip kararsız kalması da yine bu üniteyle ilgilidir. Şanzıman beyni bozulduğunda otomobil adeta ne zaman durup ne zaman kalkacağını unutur, elektronik iletkenliğini kaybeden kartlar yüzünden mekanik tarafa "vitesi değiştir" emri bir türlü ulaşmaz. Bir sabah araca bindiğinizde vitesin P konumunda kilitli kalması ya da R'ye taktığınızda hiç tepki vermemesi tamamen bu elektronik çıkmazın bir sonucudur.
Otomobilinizin altından gelen o garip metalik takırtı seslerini ya da kalkışta tüm kasayı sarsan o titremeyi daha önce mutlaka hissetmişsinizdir, değil mi? Kuru tip Powershift sisteminde yer alan çatallar ve bilyalar, zamanla oluşan balata tozu ve nem yüzünden takılma yapmaya başladığında vites geçişleri adeta bir eziyete dönüşür. Mekanik actuator denilen vites vites aktüatörleri sıkışıp kaldığında, şanzıman bir sonraki vitesi fiziksel olarak yerine oturtamaz ve sistem vites geçmiyor uyarısıyla sizi yolda bırakır. Aşınan çift kavrama balatası yüzünden tutunma yüzeyi azaldıkça sistem ideal kavrama noktasını bulamaz, bulamadıkça da dişliyi eşlemeyi reddedip aracı boşa düşürür. Sürekli ısınan ve sürtünmeye maruz kalan bu mekanik parçaların bir süre sonra tolerans sınırlarını aşması kaçınılmazdır.
Kendi kendinize "şimdi durduk yere durup dururken neden bu araba vites geçirmiyor" diye sorup duruyorsanız, işe ilk olarak akü voltajınızı ve şase bağlantılarını kontrol ettirmekle başlamalısınız. Çok küçük bir voltaj düşüklüğü bile Powershift'in hassas beynini kilitler; bu yüzden servise gidip hemen binlerce liralık kavrama değişimi yaptırmadan önce basit elektriksel kontrolleri aradan çıkarın. Sıkışık trafikte aracı sürekli D konumunda frene basılı tutmak yerine, uzun duraklamalarda N konumuna alarak kavramanın üzerindeki devasa ısı yükünü hafifletmeyi bir alışkanlık haline getirin. Eğer vites geçişinde tekleme veya takılma hissediyorsanız, yetkili veya uzman bir serviste yaptırılacak olan şanzıman yazılım güncellemesi ve kavrama adaptasyonu, bazen hiçbir parçayı değiştirmeden sorunu çözebilir. Aşırı ısınma uyarısı aldığınız an kenara çekip aracı rölantide çalışır vaziyette bekleterek sistemin soğumasına izin vermek, kavramanın ömrünü kurtaracak en pratik yöntemdir...
