Emre Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Ford’un bir dönem neredeyse tüm kompakt modellerine can veren Powershift şanzıman, aslında kuru tip bir çift kavrama (DCT) mekanizmasıdır. Getrag imzalı bu ünite, teoride manuel vitesin yakıt ekonomisini otomatiğin konforuyla birleştirmeyi vaat ediyordu. Ancak kuru kavrama yapısı, yoğun dur-kalk trafikte debriyaj balatalarının aşırı ısınmasına yol açıyor. Isınan balata yüzeyi sürtünme katsayısını kaybedince de o meşhur kalkıştaki titreme ve silkeleme döngüsü kaçınılmaz hale geliyor. Isı transferini yapacak bir şanzıman yağının eksikliği, bu sistemin en kırılgan noktası diyebiliriz.
Şanzımanın beyni olarak kabul edilen Şanzıman Kontrol Modülü (TCM), elektro-mekanik aktüatörleri yönetirken aracın tüm elektriksel dalgalanmalarından doğrudan etkileniyor. Modülün altındaki lehim noktaları, motor bölmesindeki yüksek ısı ve sürekli titreşim yüzünden zamanla çatlayabiliyor. Çatlayan lehimler sinyal kaybına yol açtığında, araç bir anda vites değiştirmeyi reddediyor veya koruma moduna geçiveriyor. Panelde "Şanzıman Arızası Servis Gerekli" uyarısını gördüyseniz, muhtemelen bu küçük kutunun içindeki mikro devreler pes etmiştir... Çoğu zaman sorunun mekanik dişlilerde değil de bu elektronik beyinde aranması gerekir.
Vites geçişlerini sağlayan vites çatalı ve bunlara bağlı çalışan küçük elektrikli motorlar (aktüatörler), toz ve aşınma çapağı yüzünden sıkışma eğilimindedir. Kuru sistem çalıştığı için balatadan dökülen tozlar zamanla bu mekanik kolların arasına doluyor. Sıkışan çatal, geçmesi gereken vites dişlisini tam itemediğinde şanzıman "takur tukur" sesler yapmaya başlar. Arada bir geri vitese geçmekte nazlanan veya çift sayılı vitesleri tamamen pas geçen bir Ford kullanıyorsanız, aktüatörlerin sağlığını acilen kontrol ettirmelisiniz. Sadece bir temizlik bile bazen hayat kurtarabilir ama genellikle o parçaların değişmesi daha kesin çözümdür.
Giriş mili keçelerinden sızan şanzıman yağı, doğrudan kuru kavrama balatasının üzerine akarak sistemi tamamen işlevsiz kılabilir. Aslında şanzımanın içinde dişlileri yağlayan az miktarda bir hidrolik sıvı var ve bu sıvıyı tutan keçeler zamanla aşınıyor. Yağlanan balata kaçırma yapacağı için motor devri yükselir ama araba bir türlü hızlanamaz. Debriyajın yağlanması, Powershift ünitesinin en sinsi ve en maliyetli arıza sebeplerinden biridir. Eğer aracın altını kontrol ettiğinizde şanzıman gövdesinde terleme veya yağ damlası görüyorsanız, durum ciddidir demektir.
Peki, bu şanzımanı tamamen sorunsuz kullanmanın bir yolu yok mu? Aslında sürüş alışkanlıklarını biraz değiştirmek, sistemin ömrünü ciddi manada uzatabilir. Mesela trafikte kalındığında aracı sürekli "D" konumunda tutup yarım debriyaj yaptırmak yerine, dur kalklarda manuel moda almak ısınmayı büyük oranda engeller. Dik yokuşlarda kalkış yaparken el freninden destek almak da kavrama üzerindeki yükü hafifleten akıllıca bir yöntemdir. Şanzımanı bir tork konvertörlü klasik otomatik gibi görmeyip, bilgisayar kontrollü bir manuel gibi sürmek gerekiyor...
Şanzımanın beyni olarak kabul edilen Şanzıman Kontrol Modülü (TCM), elektro-mekanik aktüatörleri yönetirken aracın tüm elektriksel dalgalanmalarından doğrudan etkileniyor. Modülün altındaki lehim noktaları, motor bölmesindeki yüksek ısı ve sürekli titreşim yüzünden zamanla çatlayabiliyor. Çatlayan lehimler sinyal kaybına yol açtığında, araç bir anda vites değiştirmeyi reddediyor veya koruma moduna geçiveriyor. Panelde "Şanzıman Arızası Servis Gerekli" uyarısını gördüyseniz, muhtemelen bu küçük kutunun içindeki mikro devreler pes etmiştir... Çoğu zaman sorunun mekanik dişlilerde değil de bu elektronik beyinde aranması gerekir.
Vites geçişlerini sağlayan vites çatalı ve bunlara bağlı çalışan küçük elektrikli motorlar (aktüatörler), toz ve aşınma çapağı yüzünden sıkışma eğilimindedir. Kuru sistem çalıştığı için balatadan dökülen tozlar zamanla bu mekanik kolların arasına doluyor. Sıkışan çatal, geçmesi gereken vites dişlisini tam itemediğinde şanzıman "takur tukur" sesler yapmaya başlar. Arada bir geri vitese geçmekte nazlanan veya çift sayılı vitesleri tamamen pas geçen bir Ford kullanıyorsanız, aktüatörlerin sağlığını acilen kontrol ettirmelisiniz. Sadece bir temizlik bile bazen hayat kurtarabilir ama genellikle o parçaların değişmesi daha kesin çözümdür.
Giriş mili keçelerinden sızan şanzıman yağı, doğrudan kuru kavrama balatasının üzerine akarak sistemi tamamen işlevsiz kılabilir. Aslında şanzımanın içinde dişlileri yağlayan az miktarda bir hidrolik sıvı var ve bu sıvıyı tutan keçeler zamanla aşınıyor. Yağlanan balata kaçırma yapacağı için motor devri yükselir ama araba bir türlü hızlanamaz. Debriyajın yağlanması, Powershift ünitesinin en sinsi ve en maliyetli arıza sebeplerinden biridir. Eğer aracın altını kontrol ettiğinizde şanzıman gövdesinde terleme veya yağ damlası görüyorsanız, durum ciddidir demektir.
Peki, bu şanzımanı tamamen sorunsuz kullanmanın bir yolu yok mu? Aslında sürüş alışkanlıklarını biraz değiştirmek, sistemin ömrünü ciddi manada uzatabilir. Mesela trafikte kalındığında aracı sürekli "D" konumunda tutup yarım debriyaj yaptırmak yerine, dur kalklarda manuel moda almak ısınmayı büyük oranda engeller. Dik yokuşlarda kalkış yaparken el freninden destek almak da kavrama üzerindeki yükü hafifleten akıllıca bir yöntemdir. Şanzımanı bir tork konvertörlü klasik otomatik gibi görmeyip, bilgisayar kontrollü bir manuel gibi sürmek gerekiyor...
