Burak Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Gösterge panelindeki o sarı motor arıza lambası veya doğrudan DPF sembolü yandıysa, motor kontrol ünitesi (ECU) çoktan egzoz gazı sıcaklık sensörlerinden gelen anormal verileri kaydetmiş demektir. Diferansiyel basınç sensörü, filtrenin giriş ve çıkışındaki basınç farkını ölçer; kurum miktarı %80 eşiğini geçtiğinde bu iki nokta arasındaki basınç uçurumu motoru koruma moduna (limp mode) sokar. Gaz pedalına basarsın ama devir 2500'ü geçmez, araba gitmez. Egzoz hattındaki kurum yükü arttıkça motor nefes alamaz hale gelir. Turbo şarj kompresörü bu yüksek geri basınç altında ezilir, pervaneleri zorlanır ve zamanla milden yağ kaçırmaya başlar... Anlayacağın, basit bir tıkanıklık zincirleme bir mekanik felakete dönüşür.
Sürekli dur-kalk trafikte, kısa mesafelerde araba kullanıyorsun ve motor yağ sıcaklığı hiçbir zaman rejenerasyon için gereken 600 santigrat dereceye ulaşamıyor. Sonuç? Kurumlar egzoz borusunun içindeki o gözenekli cordierite veya silisyum karbür petekleri tıkıyor, motor boğuluyor. Yakıt tüketiminin aniden fırladığını fark ettin mi? ECU, egzoz sıcaklığını yapay olarak yükseltmek için silindirlere egzoz zamanlamasının sonunda ekstra yakıt püskürtür; yani post-injection yapar. Bu ekstra yakıtın bir kısmı yanmadan silindir çeperlerinden sızar, karterdeki motor yağına karışır ve yağ seviyesini yükseltir. Yağın yapısı bozulur, viskozitesi düşer ve motor yatak sarmaya kadar gider... Fark etmeden kendi motorunu kendi yakıtınla zehirlersin.
Egzozdan çıkan o pis, keskin koku ve arkada bıraktığın gri-siyah duman bulutu bir şeylerin ters gittiğinin en net kanıtıdır aslında. Aktif rejenerasyon döngüsü yarıda kaldığında, egzoz gazı geri basıncı (backpressure) subap zamanlamasını bile etkiler. Nissan dCi motorlarda özellikle EGR valfi bu biriken kurumdan ilk nasibini alan parçadır; valf açık konumda takılı kalır. Silindirlere sürekli kirli gaz döner, yanma odasındaki oksijen miktarı azalır ve motor rölantide resmen titrer, öksürür. Gaza yüklendiğinde gelen o garip ıslık sesi var ya... İşte o ses, egzoz gazının tıkanmış filtrenin gözeneklerinden geçmek için kıçını yırttığının resmidir.
Egzoz hattındaki sıcaklık ve basınç sensörlerinin canlı verilerini bir OBD2 cihazıyla takip etmiyorsan, arızayı ancak iş işten geçtikten sonra anlarsın. Rejenerasyon sıvıları veya katkı maddeleri bir yere kadar çözüm sunar, sonrasında o filtreyi ya söktürüp profesyonelce temizletmek ya da tamamen gözden çıkarmak zorunda kalırsın. Tıkanıklık seviyesi kritik sınırı aşınca, egzoz manifoldundaki ısı o kadar yükselir ki turbonun salyangoz gövdesini çatlatabilir. Temiz hava emiş hattındaki kütle hava akış (MAF) sensörü bile bu geri tepmeden ötürü saçmalar, motorun hava-yakıt karışım oranı altüst olur. Kulak asmadığın o küçük uyarı lambası, seni bir sabah sanayide enkaz devralmış gibi bırakır... Karar senin.
Sürekli dur-kalk trafikte, kısa mesafelerde araba kullanıyorsun ve motor yağ sıcaklığı hiçbir zaman rejenerasyon için gereken 600 santigrat dereceye ulaşamıyor. Sonuç? Kurumlar egzoz borusunun içindeki o gözenekli cordierite veya silisyum karbür petekleri tıkıyor, motor boğuluyor. Yakıt tüketiminin aniden fırladığını fark ettin mi? ECU, egzoz sıcaklığını yapay olarak yükseltmek için silindirlere egzoz zamanlamasının sonunda ekstra yakıt püskürtür; yani post-injection yapar. Bu ekstra yakıtın bir kısmı yanmadan silindir çeperlerinden sızar, karterdeki motor yağına karışır ve yağ seviyesini yükseltir. Yağın yapısı bozulur, viskozitesi düşer ve motor yatak sarmaya kadar gider... Fark etmeden kendi motorunu kendi yakıtınla zehirlersin.
Egzozdan çıkan o pis, keskin koku ve arkada bıraktığın gri-siyah duman bulutu bir şeylerin ters gittiğinin en net kanıtıdır aslında. Aktif rejenerasyon döngüsü yarıda kaldığında, egzoz gazı geri basıncı (backpressure) subap zamanlamasını bile etkiler. Nissan dCi motorlarda özellikle EGR valfi bu biriken kurumdan ilk nasibini alan parçadır; valf açık konumda takılı kalır. Silindirlere sürekli kirli gaz döner, yanma odasındaki oksijen miktarı azalır ve motor rölantide resmen titrer, öksürür. Gaza yüklendiğinde gelen o garip ıslık sesi var ya... İşte o ses, egzoz gazının tıkanmış filtrenin gözeneklerinden geçmek için kıçını yırttığının resmidir.
Egzoz hattındaki sıcaklık ve basınç sensörlerinin canlı verilerini bir OBD2 cihazıyla takip etmiyorsan, arızayı ancak iş işten geçtikten sonra anlarsın. Rejenerasyon sıvıları veya katkı maddeleri bir yere kadar çözüm sunar, sonrasında o filtreyi ya söktürüp profesyonelce temizletmek ya da tamamen gözden çıkarmak zorunda kalırsın. Tıkanıklık seviyesi kritik sınırı aşınca, egzoz manifoldundaki ısı o kadar yükselir ki turbonun salyangoz gövdesini çatlatabilir. Temiz hava emiş hattındaki kütle hava akış (MAF) sensörü bile bu geri tepmeden ötürü saçmalar, motorun hava-yakıt karışım oranı altüst olur. Kulak asmadığın o küçük uyarı lambası, seni bir sabah sanayide enkaz devralmış gibi bırakır... Karar senin.
