Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Gösterge panelinde aniden beliren o meşhur motor arıza lambası ve ardından gelen "800 km sonra motor çalıştırılamayacak" uyarısı... Nissan Qashqai veya X-Trail sahiplerinin çok iyi bildiği, insanı bir anda strese sokan o meşhur AdBlue kabusu tam olarak böyle başlıyor. Seçici Katalitik İndirgeme yani SCR sistemi, egzoz gazındaki zehirli azot oksitleri bertaraf etmek için üre çözeltisini püskürtürken aslında arkada devasa bir kimya laboratuvarı çalıştırıyor. Sistemdeki en ufak bir basınç kaybı veya milimetrik bir dozajlama hatası, doğrudan motor beyninin (ECU) koruma moduna geçmesini tetikliyor. Euro 6 emisyon normlarını yakalamak için tasarlanan bu hassas yapı, ne yazık ki Türkiye'deki değişken yakıt kalitesi ve şehir içi dur-kalk trafiğiyle pek iyi geçinemiyor.
Deponun altındaki o küçücük AdBlue pompa modülü arızalandığında tamir masrafları can sıkıcı seviyelere ulaşabiliyor maalesef. Pompanın içindeki diyafram, zamanla kristalleşen üre kalıntıları yüzünden sıkışıyor ve sisteme gereken 4.5 ila 6 bar arasındaki o ideal işletme basıncını sağlayamaz hale geliyor. Hadi pompayı kurtardınız diyelim, bu sefer de tankın içine entegre edilmiş olan seviye ve sıcaklık sensörleri kronik şekilde havlu atıyor. Donma noktasını engellemek için sürekli devrede olan ısıtıcı rezistanslar bozulduğunda, sistem sıvıyı doğru algılayamıyor ve depoyu tamamen dolu yapsanız bile uyarı vermeye devam ediyor. Çözüm mü? Çoğu servis direkt komple depo değişimini dayatıyor ki, bu da cüzdanı ciddi manada hafifleten bir yöntem...
Egzoz hattının hemen girişinde konumlandırılan NOx sensörü ise bu sistemin en kırılgan, en nazlı parçası diyebiliriz. Egzozdan çıkan gazların içindeki azot oksit miktarını ölçüp ECU'ya sinyal gönderen bu parça, yüksek ısı ve kurum yüzünden zamanla sağırlaşıyor. Sensörün ucundaki seramik eleman kurşunlandığında veya kirlendiğinde, beyne sürekli "emisyon değerleri limitlerin dışında" raporu gidiyor. İşte tam bu aşamada araç yakıt enjeksiyon haritasını değiştiriyor, çekişten düşüyor ve adeta gitmemek için direniyor. Kronikleşen bu NOx arızasını sadece bilgisayara bağlayıp hata kodunu silerek geçiştiremezsiniz; çünkü o lamba birkaç kilometre sonra mutlaka yeniden yanacaktır.
Peki, bu dertten tamamen kaçış yok mu, her zaman en kötüsünü mü düşüneceğiz? Aslında işin sırrı biraz da kullandığınız AdBlue sıvısının kalitesinde ve saklama koşullarında gizli. Merdiven altı, ISO 22241 standardına uymayan ucuz sıvılar aldığınızda, enjektör memesinin ucunda beyaz kireç benzeri tortular birikmeye başlıyor. Tıkanan enjektör egzoz gazının içine sıvıyı homojen şekilde püskürtemeyince Mixer denilen o karıştırıcı odacıkta katılaşma meydana geliyor. Mümkün mertebe bilindik markalardan şaşmamak, depoyu son damlasına kadar tüketmeden doldurmak ve aracı uzun süre yüksek sıcaklıkta park halinde bırakmamak gerekiyor. Aksi takdirde o kristalleşen sıvının tankın dibinde oluşturduğu tortu, sistemi içeriden yavaş yavaş kemiren bir virüse dönüşüyor...
Deponun altındaki o küçücük AdBlue pompa modülü arızalandığında tamir masrafları can sıkıcı seviyelere ulaşabiliyor maalesef. Pompanın içindeki diyafram, zamanla kristalleşen üre kalıntıları yüzünden sıkışıyor ve sisteme gereken 4.5 ila 6 bar arasındaki o ideal işletme basıncını sağlayamaz hale geliyor. Hadi pompayı kurtardınız diyelim, bu sefer de tankın içine entegre edilmiş olan seviye ve sıcaklık sensörleri kronik şekilde havlu atıyor. Donma noktasını engellemek için sürekli devrede olan ısıtıcı rezistanslar bozulduğunda, sistem sıvıyı doğru algılayamıyor ve depoyu tamamen dolu yapsanız bile uyarı vermeye devam ediyor. Çözüm mü? Çoğu servis direkt komple depo değişimini dayatıyor ki, bu da cüzdanı ciddi manada hafifleten bir yöntem...
Egzoz hattının hemen girişinde konumlandırılan NOx sensörü ise bu sistemin en kırılgan, en nazlı parçası diyebiliriz. Egzozdan çıkan gazların içindeki azot oksit miktarını ölçüp ECU'ya sinyal gönderen bu parça, yüksek ısı ve kurum yüzünden zamanla sağırlaşıyor. Sensörün ucundaki seramik eleman kurşunlandığında veya kirlendiğinde, beyne sürekli "emisyon değerleri limitlerin dışında" raporu gidiyor. İşte tam bu aşamada araç yakıt enjeksiyon haritasını değiştiriyor, çekişten düşüyor ve adeta gitmemek için direniyor. Kronikleşen bu NOx arızasını sadece bilgisayara bağlayıp hata kodunu silerek geçiştiremezsiniz; çünkü o lamba birkaç kilometre sonra mutlaka yeniden yanacaktır.
Peki, bu dertten tamamen kaçış yok mu, her zaman en kötüsünü mü düşüneceğiz? Aslında işin sırrı biraz da kullandığınız AdBlue sıvısının kalitesinde ve saklama koşullarında gizli. Merdiven altı, ISO 22241 standardına uymayan ucuz sıvılar aldığınızda, enjektör memesinin ucunda beyaz kireç benzeri tortular birikmeye başlıyor. Tıkanan enjektör egzoz gazının içine sıvıyı homojen şekilde püskürtemeyince Mixer denilen o karıştırıcı odacıkta katılaşma meydana geliyor. Mümkün mertebe bilindik markalardan şaşmamak, depoyu son damlasına kadar tüketmeden doldurmak ve aracı uzun süre yüksek sıcaklıkta park halinde bırakmamak gerekiyor. Aksi takdirde o kristalleşen sıvının tankın dibinde oluşturduğu tortu, sistemi içeriden yavaş yavaş kemiren bir virüse dönüşüyor...
