Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Oksijen sensörü dediğimiz bu zımbırtı, egzoz manifoldunun tam üstüne oturur ve dakikada binlerce kez yanmış gazın içindeki oksijen oranını ölçer; yani öyle balata spreyini sıkıp köşeye atabileceğin basit bir mekanik parça değil. Seramik gövdesinin üzerinde platin kaplama katmanlar bulunur ve 300 ile 800 santigrat derece arasında o korkunç ısıda sinyal üretir. Üzerine zengin karışımdan dolayı kurum biriktiyse ya da yanmış motor yağı katman oluşturduysa, o hassas seramik eleman körleşir. Körleşen sensör ECU’ya yanlış voltaj sinyali gönderir, araç zengin karışıma düşer ve çaktırmadan cebindeki parayı egzozdan dışarı üflemeye başlar.
Balata spreyiyle bu parçayı kurtaracağını sanıyorsan çok büyük yanılıyorsun... İçi kurum bağlamış bir sensörün dışındaki koruma kafesini temizlemek hiçbir işe yaramaz. Kimileri pürmüzle yakıp üzerindeki karbonu yakarak temizlemeyi dener ki, bu yöntem o seramik elemanın içindeki platin kaplamayı tamamen çatlatıp parçayı çöpe attırmaktan başka bir işe yaramaz. Isı şoku yiyen seramik çatladığı an sinyal hattı kopar. Belki birkaç gün motor arıza lambası söner, kendinizi kandırırsınız ama o sensör artık ölmüştür; sadece cesedini gezdirirsiniz aracın altında.
Egzoz gazındaki kükürt ve kurum, sensörün gözeneklerini tıkadığında aracın gaz tepkileri sersemlemeye başlar, tekleme yapar. Temizlemek bir çözüm mü, yoksa sadece geçici bir illüzyon mu? Eğer sorun sadece hafif bir karbon birikintisiyse, ultrasonik banyoda uygun kimyasallarla yapılan hassas bir işlem belki bir süre daha nefes aldırır parçaya. Ama o gözeneklerin içine yağ buharı girdiyse, silikon sızıntısı ulaştıysa... Hiç şansın yok, uğraşma bile. Kimyasal temizleyiciler sensörün referans havasını aldığı dış havalandırma deliğini tıkadığı zaman parça tamamen felç olur.
Sürekli "sensör temizlendi, arıza kodu silindi" deyip müşteriyi gönderen ustalara denk geldiysen geçmiş olsun. P0130 ile P0160 arasındaki o lanet arıza kodları diagnostic cihazında belirdiyse, ilk iş sensörün canlı veri değerlerine bakacaksın. Rölantide 0.1 volt ile 0.9 volt arasında hızlıca dalgalanması gereken voltaj eğrisi sabit kaldıysa, o parça bitmiştir. Voltaj tembelleştiyse, tepki süresi 300 milisaniyenin üzerine çıktıysa o temizlik sana sadece zaman kaybettirir. Zaman kaybettirir ve en kötüsü de katalitik konvertörü tıkarsın.
Peki ne yapmalı, o kadar parayı direkt yeni parçaya mı gömmeli? Aracın kilometre değerine bakacaksın önce; 150 bin kilometreyi devirmiş bir oksijen sensörünün ısıtıcı devresi de zaten ömrünü tamamlamak üzeredir. Isıtıcı direnci ohmmetre ile ölçüldüğünde spek değerlerinin dışına çıktıysa temizlik falan kurtarmaz o parçayı. Temizlesen bile o iç direnç düzelmez, motor soğukken araç saçmalamaya devam eder. Paranızı sprey kutularına yatırmak yerine gidip orijinal ekipman üreticisi (OEM) bir sensör almak uzun vadede her zaman daha ucuza gelir.
Egzoz sistemindeki ufak bir kaçak bile sensörün dışarıdan fazla oksijen okumasına sebep olur, sen sensör kirli sanırsın ama aslında sorun manifold contandadır. Yanlış teşhis koyup sağlam parçayı temizlemeye çalışırken bozmak bu piyasanın en sevdiği spordur. Sensörün ucundaki koruyucu kapağın rengine bakmayı öğrenmek lazım önce. Eğer uç kısmı beyazımsı bir renk aldıysa soğutma sıvısı kaçıyordur, koyu siyah ve yağlıysa piston segmanların bitiktir; yani sorun sensörde değil, motorun ciğerindedir. Ciğeri bozuk arabada sensör temizlemek, hastaya aspirin verip eve göndermeye benzer.
Balata spreyiyle bu parçayı kurtaracağını sanıyorsan çok büyük yanılıyorsun... İçi kurum bağlamış bir sensörün dışındaki koruma kafesini temizlemek hiçbir işe yaramaz. Kimileri pürmüzle yakıp üzerindeki karbonu yakarak temizlemeyi dener ki, bu yöntem o seramik elemanın içindeki platin kaplamayı tamamen çatlatıp parçayı çöpe attırmaktan başka bir işe yaramaz. Isı şoku yiyen seramik çatladığı an sinyal hattı kopar. Belki birkaç gün motor arıza lambası söner, kendinizi kandırırsınız ama o sensör artık ölmüştür; sadece cesedini gezdirirsiniz aracın altında.
Egzoz gazındaki kükürt ve kurum, sensörün gözeneklerini tıkadığında aracın gaz tepkileri sersemlemeye başlar, tekleme yapar. Temizlemek bir çözüm mü, yoksa sadece geçici bir illüzyon mu? Eğer sorun sadece hafif bir karbon birikintisiyse, ultrasonik banyoda uygun kimyasallarla yapılan hassas bir işlem belki bir süre daha nefes aldırır parçaya. Ama o gözeneklerin içine yağ buharı girdiyse, silikon sızıntısı ulaştıysa... Hiç şansın yok, uğraşma bile. Kimyasal temizleyiciler sensörün referans havasını aldığı dış havalandırma deliğini tıkadığı zaman parça tamamen felç olur.
Sürekli "sensör temizlendi, arıza kodu silindi" deyip müşteriyi gönderen ustalara denk geldiysen geçmiş olsun. P0130 ile P0160 arasındaki o lanet arıza kodları diagnostic cihazında belirdiyse, ilk iş sensörün canlı veri değerlerine bakacaksın. Rölantide 0.1 volt ile 0.9 volt arasında hızlıca dalgalanması gereken voltaj eğrisi sabit kaldıysa, o parça bitmiştir. Voltaj tembelleştiyse, tepki süresi 300 milisaniyenin üzerine çıktıysa o temizlik sana sadece zaman kaybettirir. Zaman kaybettirir ve en kötüsü de katalitik konvertörü tıkarsın.
Peki ne yapmalı, o kadar parayı direkt yeni parçaya mı gömmeli? Aracın kilometre değerine bakacaksın önce; 150 bin kilometreyi devirmiş bir oksijen sensörünün ısıtıcı devresi de zaten ömrünü tamamlamak üzeredir. Isıtıcı direnci ohmmetre ile ölçüldüğünde spek değerlerinin dışına çıktıysa temizlik falan kurtarmaz o parçayı. Temizlesen bile o iç direnç düzelmez, motor soğukken araç saçmalamaya devam eder. Paranızı sprey kutularına yatırmak yerine gidip orijinal ekipman üreticisi (OEM) bir sensör almak uzun vadede her zaman daha ucuza gelir.
Egzoz sistemindeki ufak bir kaçak bile sensörün dışarıdan fazla oksijen okumasına sebep olur, sen sensör kirli sanırsın ama aslında sorun manifold contandadır. Yanlış teşhis koyup sağlam parçayı temizlemeye çalışırken bozmak bu piyasanın en sevdiği spordur. Sensörün ucundaki koruyucu kapağın rengine bakmayı öğrenmek lazım önce. Eğer uç kısmı beyazımsı bir renk aldıysa soğutma sıvısı kaçıyordur, koyu siyah ve yağlıysa piston segmanların bitiktir; yani sorun sensörde değil, motorun ciğerindedir. Ciğeri bozuk arabada sensör temizlemek, hastaya aspirin verip eve göndermeye benzer.
