Yusuf Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Egzoz borusunun sıcağına aldanıp o minik cihazın kendi kendine ısındığını sanıyorsanız yanılıyorsunuz; lambda sensörünün içindeki o seramik katmanın, yani zirkonyum dioksit elementinin tam performans çalışabilmesi için acilen 300 santigrat dereceye ulaşması şart. Motor soğukken çiğ gaz atmasın, çevre kirlenmesin diye oraya entegre edilen dahili ısıtıcı rezistans tam da bu yüzden var... Sabahları aracı ilk çalıştırdığınızda zengin karışım dumanını arkada görüyorsanız, muhtemelen motor beyninden (ECU) o rezistansa giden 12 voltluk akımda bir kesinti baş göstermiştir. Arıza lambasını yakan da tam olarak bu voltaj eksikliğidir aslında.
Sensörün soketini söküp elinize bir multimetre aldığınızda, cihazı ohm kademesine getirip ısıtıcı pinlerini ölçmek en mantıklı ilk adımdır. Genellikle aynı renkte olan o iki beyaz kablo arasındaki direnç değerinin 4 ila 15 ohm arasında çıkması gerekir, aksi takdirde rezistans içeriden kopmuş demektir... Kopuk bir ısıtıcı sargısını tamir etmek imkansız olduğundan, parça doğrudan çöp kutusunu boylar. Bazen de ölçümde direnç normal çıkar ama egzoz hattındaki o amansız titreşim zamanla kablo tesisatını içeriden kemirmiştir.
Motor kontrol ünitesi, katalitik konvertörün hemen önündeki bu sensörden sinyal alamadığı an hemen "limp mode" dediğimiz koruma moduna geçer ve motoru zengin karışımda çalıştırmaya devam eder. Yakıt tüketiminin bir anda tavan yapması, egzozdan gelen o keskin çiğ benzin kokusu hep bu yüzdendir... Hani bazen araba rölantide kendi kendine devir dalgalanması yapar ya? İşte o anlarda ECU, kör uçuş yapıyordur ve silindirlere ne kadar yakıt püskürteceğini kestiremiyordur.
Isıtıcı hattının sigortasını kontrol ettiniz mi, motor bölümündeki sigorta kutusunda genellikle "Engine Management" veya "O2 Sensor Heater" olarak geçen o minik plastik parçayı diyorum... Sigorta sağlamsa, bu sefer de röle kontağının oksitlenip oksitlenmediğine bakmak gerekir çünkü yüksek akım çeken bu rezanslar zamanla röle ayaklarını eritir. Kablo demetini takip ederken şasiye sürtünen, egzoz borusuna değip eriyen bir yer var mı diye gözle iyice taramak şart. Çoğu zaman arıza sensörün kendisinde değil, o kavrulmuş kablolardadır.
Piyasada satılan ucuz, markasız üniversal sensörlerden uzak durmanızı şiddetle tavsiye ederim; çünkü bu parçaların iç direnç yapıları orijinal fabrika verileriyle asla uyuşmaz. Beyin, yeni sensörün ısıtıcısını algılasa bile direnç farkından dolayı akımı kesebilir veya direkt arıza kodu üretmeye devam edebilir... Bosch ya da NTK gibi üreticilerin araca özel, soketli modellerini seçmek uzun vadede hem cebinizi hem de sinir sisteminizi korur. Sensörü yerine takarken de dişlerine sürülen o özel anti-seize (kaynamayı önleyici) pastanın seramik gövdeye bulaşmamasına aşırı dikkat etmelisiniz, yoksa yeni aldığınız parça daha ilk dakikada zehirlenir.
Sensörün soketini söküp elinize bir multimetre aldığınızda, cihazı ohm kademesine getirip ısıtıcı pinlerini ölçmek en mantıklı ilk adımdır. Genellikle aynı renkte olan o iki beyaz kablo arasındaki direnç değerinin 4 ila 15 ohm arasında çıkması gerekir, aksi takdirde rezistans içeriden kopmuş demektir... Kopuk bir ısıtıcı sargısını tamir etmek imkansız olduğundan, parça doğrudan çöp kutusunu boylar. Bazen de ölçümde direnç normal çıkar ama egzoz hattındaki o amansız titreşim zamanla kablo tesisatını içeriden kemirmiştir.
Motor kontrol ünitesi, katalitik konvertörün hemen önündeki bu sensörden sinyal alamadığı an hemen "limp mode" dediğimiz koruma moduna geçer ve motoru zengin karışımda çalıştırmaya devam eder. Yakıt tüketiminin bir anda tavan yapması, egzozdan gelen o keskin çiğ benzin kokusu hep bu yüzdendir... Hani bazen araba rölantide kendi kendine devir dalgalanması yapar ya? İşte o anlarda ECU, kör uçuş yapıyordur ve silindirlere ne kadar yakıt püskürteceğini kestiremiyordur.
Isıtıcı hattının sigortasını kontrol ettiniz mi, motor bölümündeki sigorta kutusunda genellikle "Engine Management" veya "O2 Sensor Heater" olarak geçen o minik plastik parçayı diyorum... Sigorta sağlamsa, bu sefer de röle kontağının oksitlenip oksitlenmediğine bakmak gerekir çünkü yüksek akım çeken bu rezanslar zamanla röle ayaklarını eritir. Kablo demetini takip ederken şasiye sürtünen, egzoz borusuna değip eriyen bir yer var mı diye gözle iyice taramak şart. Çoğu zaman arıza sensörün kendisinde değil, o kavrulmuş kablolardadır.
Piyasada satılan ucuz, markasız üniversal sensörlerden uzak durmanızı şiddetle tavsiye ederim; çünkü bu parçaların iç direnç yapıları orijinal fabrika verileriyle asla uyuşmaz. Beyin, yeni sensörün ısıtıcısını algılasa bile direnç farkından dolayı akımı kesebilir veya direkt arıza kodu üretmeye devam edebilir... Bosch ya da NTK gibi üreticilerin araca özel, soketli modellerini seçmek uzun vadede hem cebinizi hem de sinir sisteminizi korur. Sensörü yerine takarken de dişlerine sürülen o özel anti-seize (kaynamayı önleyici) pastanın seramik gövdeye bulaşmamasına aşırı dikkat etmelisiniz, yoksa yeni aldığınız parça daha ilk dakikada zehirlenir.
