Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
O kapının önünde beklemek var ya, hani o koridorun soğuk kokusunu içinize çeke çeke çocuğunuzun içeriden gelen ağlama sesini dinlersiniz... Vallahi billahi dünyanın en ağır yükü gelip oturur insanın göğsüne. İlk günlerde o minik elleri sizden ayırmak, sanki onu bir daha hiç göremeyecekmiş gibi hissettiren o lanet olası suçluluk duygusuyla baş etmek hiç kolay değil ama soğukkanlılığı elden bırakırsanız bu iş baştan yatar. Oryantasyon dediğimiz o tantanalı dönemde ebeveynin sergileyeceği kararlı duruş, aslında çocuğun orayı güvenli bir liman olarak algılamasının yegane anahtarıdır. Çocuğu kapıdan adeta kaçarcasına bırakıp arkasına bakmadan tüymek, yapılabilecek en büyük hatalardan biri diyebilirim; çünkü o an kurtulduğunuzu sansanız da ertesi gün o kapıya gitmek tam bir kabusa döner. Vedalaşmaları kısa, net ve şefkatli bir ritüele dönüştürmek, "Ben gidiyorum ama işim bitince tam da bu saatte seni almaya geleceğim" mesajını net vermek gerekiyor.
Kreş dediğin yer aslında çocuk için bilinmezliklerle dolu, kuralları olan ve onun o güne kadar alıştığı o mutlak krallık tahtını sallayan bambaşka bir gezegen. Evdeki o rahatlık, her istediğinin anında önünde belirmesi lüksü bir anda bitiveriyor; haliyle çocuk bocalıyor, hırçınlaşıyor, geceleri sıçrayarak uyanmaya başlıyor... İşte tam bu kırılma noktasında evdeki rutinleri kreş saatlerine göre aylar öncesinden senkronize etmek hayat kurtarıcı bir hamle haline geliyor. Öğle uykusu saat kaçta, yemek düzeni nasıl, orada ne tür aktiviteler yapılıyor; hepsini evde ufak ufak taklit etmek, o yabancı dünyayı çocuk için biraz daha tanıdık kılacaktır. Yeni bir ortama uyum sağlamanın getirdiği o muazzam zihinsel yorgunluğu hafifletmek için evdeki düzeni olabildiğince sabit tutmalı, ekstradan yeni kurallar koyup çocuğun omzuna daha fazla yük bindirmemeliyiz.
Sınıfa adım attığı an çocuğun gözü ilk olarak öğretmenin yüzündeki ifadeyi arar, oradan bir onay, bir güven kırıntısı koparmaya çalışır. Siz eğer kapıda öğretmenle konuşurken gergin, şüpheci ya da evhamlı bir tavır sergilerseniz, çocuk o radar gibi açık algılarıyla bunu hemen yakalar ve "Demek ki burası tehlikeli bir yer, annem/babam bile korkuyor" diye düşünür. Öğretmenle kuracağınız o samimi ve mesafeli profesyonel bağ, çocuğun gözünde kurumun meşruiyetini ve güvenliğini tescilleyen en önemli referans kaynağıdır abi ya. Kuruma ve eğitim kadrosuna tam manasıyla güvenmediyseniz o çocuğu oraya hiç bırakmayın zaten, çünkü içinizdeki o ufacık kuşku bile bir şekilde çocuğa sirayet ediyor. Okul yönetimiyle sürekli iletişimde kalmak ama bunu yaparken de her dakika tepelerinde bitip boğucu bir denetim mekanizmasına dönüşmemek işin en hassas dengesi galiba.
İlk haftalarda çocukların eve geldiklerinde sergiledikleri o tuhaf, agrasif ya da aşırı yapışkan tavırları kişisel bir saldırı gibi algılamamak, sabrın sınırlarını sonuna kadar zorlamak gerekiyor. Koca gün uymak zorunda kaldığı kuralların, bastırdığı duyguların ve yaşadığı o yoğun sosyalleşme çabasının acısını en güvendiği limanda, yani sizin yanınızda çıkaracaktır elbet. Ağlama krizleri, öfke patlamaları, hatta belki alt ıslatma gibi gerileme davranışları bu sürecin son derece doğal, son derece insani parçalarıdır aslında. Ona kızmak, "Bak koca çocuk oldun, okula gidiyorsun" diye baskı yapmak sadece o içindeki yangına körükle gitmekten başka bir işe yaramaz. Duygularını özgürce yaşamasına izin vermek, sarılmak, sadece yanında olduğunuzu hissettirmek o kadar büyük bir ilaç ki...
Bazen ne kadar plan yaparsanız yapın, ne kadar profesyonel davranırsanız davranın işler sarpa sarabilir ve o alışma süreci bir türlü nihayete ermez. Çocuğun mizacı, ayrılık kaygısının şiddeti ya da okulun fiziksel şartları bu adaptasyon süresini doğrudan etkileyen, bazen de süreci tamamen tıkayan faktörlerdir. Eğer bir iki ay geçmesine rağmen çocukta okula karşı olan o yoğun direnç, sabahları kusma derecesine varan anksiyete belirtileri veya tamamen içine kapanma durumu devam ediyorsa... İşte orada durup bir düşünmek, belki de bir uzman pedagog desteği almak ya da o dönem için kreş kararını tamamen gözden geçirmek en doğrusu olabilir. Her çocuğun hazır olma yaşı, o psikolojik olgunluk eşiği birbirinden tamamen farklıdır; komşunun çocuğu ilk günden alıştı diye sizinki de aynı reaksiyonu göstermek zorunda değil sonuçta.
Kreş dediğin yer aslında çocuk için bilinmezliklerle dolu, kuralları olan ve onun o güne kadar alıştığı o mutlak krallık tahtını sallayan bambaşka bir gezegen. Evdeki o rahatlık, her istediğinin anında önünde belirmesi lüksü bir anda bitiveriyor; haliyle çocuk bocalıyor, hırçınlaşıyor, geceleri sıçrayarak uyanmaya başlıyor... İşte tam bu kırılma noktasında evdeki rutinleri kreş saatlerine göre aylar öncesinden senkronize etmek hayat kurtarıcı bir hamle haline geliyor. Öğle uykusu saat kaçta, yemek düzeni nasıl, orada ne tür aktiviteler yapılıyor; hepsini evde ufak ufak taklit etmek, o yabancı dünyayı çocuk için biraz daha tanıdık kılacaktır. Yeni bir ortama uyum sağlamanın getirdiği o muazzam zihinsel yorgunluğu hafifletmek için evdeki düzeni olabildiğince sabit tutmalı, ekstradan yeni kurallar koyup çocuğun omzuna daha fazla yük bindirmemeliyiz.
Sınıfa adım attığı an çocuğun gözü ilk olarak öğretmenin yüzündeki ifadeyi arar, oradan bir onay, bir güven kırıntısı koparmaya çalışır. Siz eğer kapıda öğretmenle konuşurken gergin, şüpheci ya da evhamlı bir tavır sergilerseniz, çocuk o radar gibi açık algılarıyla bunu hemen yakalar ve "Demek ki burası tehlikeli bir yer, annem/babam bile korkuyor" diye düşünür. Öğretmenle kuracağınız o samimi ve mesafeli profesyonel bağ, çocuğun gözünde kurumun meşruiyetini ve güvenliğini tescilleyen en önemli referans kaynağıdır abi ya. Kuruma ve eğitim kadrosuna tam manasıyla güvenmediyseniz o çocuğu oraya hiç bırakmayın zaten, çünkü içinizdeki o ufacık kuşku bile bir şekilde çocuğa sirayet ediyor. Okul yönetimiyle sürekli iletişimde kalmak ama bunu yaparken de her dakika tepelerinde bitip boğucu bir denetim mekanizmasına dönüşmemek işin en hassas dengesi galiba.
İlk haftalarda çocukların eve geldiklerinde sergiledikleri o tuhaf, agrasif ya da aşırı yapışkan tavırları kişisel bir saldırı gibi algılamamak, sabrın sınırlarını sonuna kadar zorlamak gerekiyor. Koca gün uymak zorunda kaldığı kuralların, bastırdığı duyguların ve yaşadığı o yoğun sosyalleşme çabasının acısını en güvendiği limanda, yani sizin yanınızda çıkaracaktır elbet. Ağlama krizleri, öfke patlamaları, hatta belki alt ıslatma gibi gerileme davranışları bu sürecin son derece doğal, son derece insani parçalarıdır aslında. Ona kızmak, "Bak koca çocuk oldun, okula gidiyorsun" diye baskı yapmak sadece o içindeki yangına körükle gitmekten başka bir işe yaramaz. Duygularını özgürce yaşamasına izin vermek, sarılmak, sadece yanında olduğunuzu hissettirmek o kadar büyük bir ilaç ki...
Bazen ne kadar plan yaparsanız yapın, ne kadar profesyonel davranırsanız davranın işler sarpa sarabilir ve o alışma süreci bir türlü nihayete ermez. Çocuğun mizacı, ayrılık kaygısının şiddeti ya da okulun fiziksel şartları bu adaptasyon süresini doğrudan etkileyen, bazen de süreci tamamen tıkayan faktörlerdir. Eğer bir iki ay geçmesine rağmen çocukta okula karşı olan o yoğun direnç, sabahları kusma derecesine varan anksiyete belirtileri veya tamamen içine kapanma durumu devam ediyorsa... İşte orada durup bir düşünmek, belki de bir uzman pedagog desteği almak ya da o dönem için kreş kararını tamamen gözden geçirmek en doğrusu olabilir. Her çocuğun hazır olma yaşı, o psikolojik olgunluk eşiği birbirinden tamamen farklıdır; komşunun çocuğu ilk günden alıştı diye sizinki de aynı reaksiyonu göstermek zorunda değil sonuçta.
