Emre Usta
Kayıtlı Kullanıcı
O sıcak yaz gününde arabaya binip marşa bastığınızda, o meşhur "tıs" sesini duyup ardından yüzünüze üfleyen o fırın sıcağı dalgası yok mu... İşte o an, kaputun altındaki o gizli kahramanın, yani klima kompresörünün pes ettiğinin ilk ve en net resmidir aslında. Çoğu sürücü klimanın gazı bitti zanneder, gider sanayide gaz bastırır ama sorun çok daha derindedir; kalbin durmasında yani. Kompresör dediğimiz o parça, sistemdeki soğutucu gazı sıkıştırıp devirdaim ettiren adeta bir motor kalbidir ve o sustuğunda, klima paneli üzerinden ne kadar soğuk ayarı yaparsanız yapın nafile. Sistem çalışıyor gibi görünür, fanlar döner, içeriye hava üfler ama o hava bir türlü o özlediğiniz buz gibi kıvama gelmez; sadece dışarıdaki sıcak havayı içeriye pompalamaktan öteye gidemez kupkuru bir vantilatör gibi.
Klimayı açtığınız o ilk saniyede kaputun altından gelen, sanki iki demir birbirine sürtünüyorsa ya da içeride bir yerlerde bilyalar dağılmış gibi bir gürültü yükseliyorsa, orada durup bir düşünmek lazım. Normalde o çıt sesinden sonra motorun hafifçe devrinin değişmesi ve tatlı bir uğultuyla sistemin devreye girmesi gerekirken, uğultunun yerini metalik bir çığlık alıyorsa kompresörün içindeki mekanik parçalar yağsız kalmış demektir. İçerideki pistonlar veya yataklar aşındığında, o döner aksam sıkışmaya başlar ve siz içeride serinlemeyi beklerken aşağıda adeta bir metal savaşı yaşanır. Bu sesi duyduğunuz an klimayı hemen kapatmak en mantıklısı, zorlamanın alemi yok zira o kompresör kilitlendiği an kayışı koparabilir, hatta motorun diğer aksamlarına bile ciddi zararlar verebilir...
Bazen de ses soluk çıkmaz, her şey yolunda gibidir ama gözden kaçan çok sinsi bir belirti vardır: Arabanın altından süzülen o tuhaf, yağlı sızıntılar. Genelde yazın aracın altına su damlaması gayet normaldir, evet, o nemin tahliyesidir ama damlayan şey su değil de yeşilimsi, sarımsı bir yağ tabakasıysa durum tamamen değişir. Kompresörün kendi içindeki o özel yağ, sistemdeki gazla birlikte dolaşır ve keçelerden, bağlantı noktalarından sızmaya başladığında kompresörün ömründen ömür götürür. Yağsız kalan bir kompresör ne kadar dayanabilir ki? Bir süre sonra sürtünmeden dolayı aşırı ısınacak ve geri dönülemez bir şekilde kilitlenecektir; bu yüzden arabanızı park ettiğiniz yere arada bir eğilip bakmak, o küçük lekeyi erkenden yakalamak sizi devasa bir masraftan kurtarabilir.
Hiç dikkat ettiniz mi, bazen rölantide beklerken araba stop edecek gibi olur, motor sarsılır, devir saati bir aşağı bir yukarı oynamaya başlar... Klimayı açtığınız anda motora fazladan bir yük biner, bu normaldir fakat kompresörün iç mekanizması sıkışmaya başladığında motor bu yükü kaldıramaz hale gelir. Motoru adeta arkadan birisi çekiyormuş gibi bir kasılma hissediyorsanız, kompresör mili rahat dönemediği için motordan aşırı güç çalıyor demektir. Hatta bazı modern araçlarda akıllı sistemler bu aşırı yükü algılar ve motoru korumak adına klimayı kendi kendine kapatır; siz de "bu klima neden kendi kendine devreden çıkıyor" diye hayıflanır durursunuz. Sorun ne elektrikte ne de gazda, tamamen o dönmeyen, sıkışan kasnağın motora ettiği eziyette saklı.
Peki, kompresörün üzerindeki o elektromanyetik kavramaya, yani debriyaja ne demeli? Klimanın düğmesine bastığınızda o parçanın "tık" diye ileri doğru hareket edip kasnağa kilitlenmesi gerekir ki dönme hareketi kompresörün içine iletilsin. Kaputu açıp birinden klimayı açmasını rica edin ve bakın bakalım; o en öndeki parça dönüyor mu yoksa sadece dışındaki kayış mı boşa dönüyor? Eğer o kavrama devreye girmiyorsa, elektrik gelmediği için veya kavramanın kendisi aşındığı için kompresör asla çalışmayacaktır. Bazen sadece o küçük debriyaj parçasını değiştirerek kurtarabileceğiniz bir arızayı, komple kompresör değişecek diyen bir ustanın sözüyle feda etmeyin; detaylıca incelemek, her zaman en doğru teşhisi koymanın tek yoludur.
Klimayı açtığınız o ilk saniyede kaputun altından gelen, sanki iki demir birbirine sürtünüyorsa ya da içeride bir yerlerde bilyalar dağılmış gibi bir gürültü yükseliyorsa, orada durup bir düşünmek lazım. Normalde o çıt sesinden sonra motorun hafifçe devrinin değişmesi ve tatlı bir uğultuyla sistemin devreye girmesi gerekirken, uğultunun yerini metalik bir çığlık alıyorsa kompresörün içindeki mekanik parçalar yağsız kalmış demektir. İçerideki pistonlar veya yataklar aşındığında, o döner aksam sıkışmaya başlar ve siz içeride serinlemeyi beklerken aşağıda adeta bir metal savaşı yaşanır. Bu sesi duyduğunuz an klimayı hemen kapatmak en mantıklısı, zorlamanın alemi yok zira o kompresör kilitlendiği an kayışı koparabilir, hatta motorun diğer aksamlarına bile ciddi zararlar verebilir...
Bazen de ses soluk çıkmaz, her şey yolunda gibidir ama gözden kaçan çok sinsi bir belirti vardır: Arabanın altından süzülen o tuhaf, yağlı sızıntılar. Genelde yazın aracın altına su damlaması gayet normaldir, evet, o nemin tahliyesidir ama damlayan şey su değil de yeşilimsi, sarımsı bir yağ tabakasıysa durum tamamen değişir. Kompresörün kendi içindeki o özel yağ, sistemdeki gazla birlikte dolaşır ve keçelerden, bağlantı noktalarından sızmaya başladığında kompresörün ömründen ömür götürür. Yağsız kalan bir kompresör ne kadar dayanabilir ki? Bir süre sonra sürtünmeden dolayı aşırı ısınacak ve geri dönülemez bir şekilde kilitlenecektir; bu yüzden arabanızı park ettiğiniz yere arada bir eğilip bakmak, o küçük lekeyi erkenden yakalamak sizi devasa bir masraftan kurtarabilir.
Hiç dikkat ettiniz mi, bazen rölantide beklerken araba stop edecek gibi olur, motor sarsılır, devir saati bir aşağı bir yukarı oynamaya başlar... Klimayı açtığınız anda motora fazladan bir yük biner, bu normaldir fakat kompresörün iç mekanizması sıkışmaya başladığında motor bu yükü kaldıramaz hale gelir. Motoru adeta arkadan birisi çekiyormuş gibi bir kasılma hissediyorsanız, kompresör mili rahat dönemediği için motordan aşırı güç çalıyor demektir. Hatta bazı modern araçlarda akıllı sistemler bu aşırı yükü algılar ve motoru korumak adına klimayı kendi kendine kapatır; siz de "bu klima neden kendi kendine devreden çıkıyor" diye hayıflanır durursunuz. Sorun ne elektrikte ne de gazda, tamamen o dönmeyen, sıkışan kasnağın motora ettiği eziyette saklı.
Peki, kompresörün üzerindeki o elektromanyetik kavramaya, yani debriyaja ne demeli? Klimanın düğmesine bastığınızda o parçanın "tık" diye ileri doğru hareket edip kasnağa kilitlenmesi gerekir ki dönme hareketi kompresörün içine iletilsin. Kaputu açıp birinden klimayı açmasını rica edin ve bakın bakalım; o en öndeki parça dönüyor mu yoksa sadece dışındaki kayış mı boşa dönüyor? Eğer o kavrama devreye girmiyorsa, elektrik gelmediği için veya kavramanın kendisi aşındığı için kompresör asla çalışmayacaktır. Bazen sadece o küçük debriyaj parçasını değiştirerek kurtarabileceğiniz bir arızayı, komple kompresör değişecek diyen bir ustanın sözüyle feda etmeyin; detaylıca incelemek, her zaman en doğru teşhisi koymanın tek yoludur.
