Hamza Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Direksiyon başındayken motorun o eski hevesli ivmelenmesini bulamıyorsanız, suçluyu yanlış yerde arıyor olabilirsiniz; çünkü kaputun altındaki o gizli güç hırsızı çoğunlukla eksilen klima gazıdır. Çoğu sürücü çekiş düşüklüğünü hemen bujilere, yakıt filtresine ya da kalitesiz benzin bitine bağlar. Oysa sistemdeki soğutucu akışkan azaldığında, klimayı çalıştırdığınız an motora binen o amansız yükü kimse hesaba katmaz. Kompresör, içeriyi serinletebilmek için adeta can havliyle dönmeye çalışır. Haliyle o dönerken motorun Krank milinden emdiği güç katlanır, araba rampada bayılır... İşte tam da bu yüzden, klimayı açınca arabanın arkasından birisi çekiyormuş hissi uyanır içinizde.
Termodinamik yasaları sanayideki usta dilinde net bir kurala bağlanmıştır: Eksik gazla çalışan kompresör, motorun baş düşmanıdır. Normal şartlarda tıkır tıkır dönen, görevini tamamlayıp dinlenmeye geçen o klima kompresörü, gaz kaçtığı zaman dur durak bilmeden, sürekli devrede kalmak ister. Sürekli yüksek basınç üretmeye çabalamak, motor bloğuna fazladan tonlarca yük bindirmek demektir. Sistem yağsız kalır bir yandan da... Gazla birlikte sistemde dönen o özel klima yağı da kaçak noktasından uçup gider çünkü. Yağsız kalan bir kompresör kafası motoru öyle bir zorlar ki, devir saatindeki o ani dalgalanmaları, rölantideki sarsıntıları görmezden gelmek imkansızlaşır.
Gazın tamamen bitmesi mi daha kötü, yoksa azar azar kaçıp sistemi yarı aç yarı tok bırakması mı? Kesinlikle ikincisi; çünkü sistemde hiç gaz kalmadığında basınç sensörü akıllıca bir hamleyle kompresörü tamamen kapatır ve motoru bu eziyetten kurtarır. Ancak o sinsi, ufak kaçaklar yok mu... Kompresör sistemde hala gaz olduğunu sanıp debriyajı bırakmaz, sürekli çalışır, çalıştıkça motorun gücünü sömürür. Yakıt tüketiminin bir anda fırlaması da tam bu evreye denk gelir işte. Hem arabanın içi bir türlü buz gibi soğumaz hem de gaza bastığınızda o eski çevikliği, o yırtıcı performansı alamazsınız. Bir gözünüz sürekli yakıt ibresine kaymaya başlar.
Şayet klimayı devreye soktuğunuzda kaputun altından garip bir hışırtı, sanki bir ıslık sesi geliyorsa, o performansı daha çok ararsınız. Sanayide "kondanser" denilen o ön radyatörün taş çarpmasıyla delinmesi veya rekorların gevşemesi bu işin en sık görülen faturasıdır. Çözümü basit gibi görünür: "Usta bas bir gaz, idare etsin." Ama o iş öyle olmuyor maalesef. Kaçağın yerini ultraviyole boyayla bulup yamamadan basılan her gaz, havaya savrulan paradan ve motoru yavaş yavaş bitiren bir işkenceden başka bir şey değildir. Arabanıza acıyın; motorun o canım beygirlerini içerideki verimsiz serinlik çabasına kurban etmeyin. Ne zaman ki o kaçak bulunur, sistem fabrikasyon gramajında gazla dolar; işte o zaman motor da derin bir nefes alır, siz de...
Termodinamik yasaları sanayideki usta dilinde net bir kurala bağlanmıştır: Eksik gazla çalışan kompresör, motorun baş düşmanıdır. Normal şartlarda tıkır tıkır dönen, görevini tamamlayıp dinlenmeye geçen o klima kompresörü, gaz kaçtığı zaman dur durak bilmeden, sürekli devrede kalmak ister. Sürekli yüksek basınç üretmeye çabalamak, motor bloğuna fazladan tonlarca yük bindirmek demektir. Sistem yağsız kalır bir yandan da... Gazla birlikte sistemde dönen o özel klima yağı da kaçak noktasından uçup gider çünkü. Yağsız kalan bir kompresör kafası motoru öyle bir zorlar ki, devir saatindeki o ani dalgalanmaları, rölantideki sarsıntıları görmezden gelmek imkansızlaşır.
Gazın tamamen bitmesi mi daha kötü, yoksa azar azar kaçıp sistemi yarı aç yarı tok bırakması mı? Kesinlikle ikincisi; çünkü sistemde hiç gaz kalmadığında basınç sensörü akıllıca bir hamleyle kompresörü tamamen kapatır ve motoru bu eziyetten kurtarır. Ancak o sinsi, ufak kaçaklar yok mu... Kompresör sistemde hala gaz olduğunu sanıp debriyajı bırakmaz, sürekli çalışır, çalıştıkça motorun gücünü sömürür. Yakıt tüketiminin bir anda fırlaması da tam bu evreye denk gelir işte. Hem arabanın içi bir türlü buz gibi soğumaz hem de gaza bastığınızda o eski çevikliği, o yırtıcı performansı alamazsınız. Bir gözünüz sürekli yakıt ibresine kaymaya başlar.
Şayet klimayı devreye soktuğunuzda kaputun altından garip bir hışırtı, sanki bir ıslık sesi geliyorsa, o performansı daha çok ararsınız. Sanayide "kondanser" denilen o ön radyatörün taş çarpmasıyla delinmesi veya rekorların gevşemesi bu işin en sık görülen faturasıdır. Çözümü basit gibi görünür: "Usta bas bir gaz, idare etsin." Ama o iş öyle olmuyor maalesef. Kaçağın yerini ultraviyole boyayla bulup yamamadan basılan her gaz, havaya savrulan paradan ve motoru yavaş yavaş bitiren bir işkenceden başka bir şey değildir. Arabanıza acıyın; motorun o canım beygirlerini içerideki verimsiz serinlik çabasına kurban etmeyin. Ne zaman ki o kaçak bulunur, sistem fabrikasyon gramajında gazla dolar; işte o zaman motor da derin bir nefes alır, siz de...
