Mustafa Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Arabanda motor arıza lambası aniden yandığında aklına gelen ilk şey genellikle en pahalı senaryodur... Oysa egzoz sistemindeki o minik oksijen sensörü ile katalitik konvertör arasındaki ilişki, sanılanın aksine tek taraflı bir bağımlılık taşımaz. Sensör, konvertörün hemen önünde ve arkasında konumlanarak gaz akışını saniye saniye takip eder. Yani konvertörün fiziksel varlığı veya tıkanıklığı, sensörün okuduğu değerleri doğrudan saptırır.
Katalitik konvertör tıkandığında veya iç petekleri dağıldığında egzoz gazının geri tepme basıncı inanılmaz derecede artar. Bu yüksek basınç ve aşırı sıcaklık, hemen dibindeki oksijen sensörünün seramik elementini tabiri caizse pişirir. Sensör zamanla kurumla kaplanır, tepkileri yavaşlar ve doğru ölçüm yapamaz hale gelir. Aslında parçalardan biri bozulduğunda diğerini de peşinden sürükler, zincirleme bir reaksiyon başlatır.
Egzoz gazının içindeki yakılmamış benzin veya katı partiküller konvertöre ulaşmadan önce birinci sensörden geçer; fakat konvertör görevini yapamadığında ikinci sensör alarm vermeye başlar. Arka taraftaki sensörün tek amacı konvertörün gazı temizleyip temizlemediğini kontrol etmektir. Eğer konvertör verimsizleşirse, iki sensör de aynı veriyi okumaya başlar ve aracının beyni bu durumu hemen fark eder. Egzoz çıkışındaki kimyasal dengesizlik sensörü bozmaz belki ama onu yanlış sinyal üretmeye zorlar.
Aracının yakıt tüketimi son zamanlarda anlamsızca arttıysa sorunu sadece tek bir parçada aramak seni yanıltabilir. Arızalı bir konvertör yüzünden yanlış veri üreten sensör, motorun zengin karışımla çalışmasına yol açabilir. Zengin karışım demek, egzoza daha fazla yanmamış yakıt gitmesi ve o ateş gibi gazların konvertörü daha da eritmesi demektir... Tam bir kısır döngü.
Bazen sensörün kendisi sapasağlamdır da konvertörün iç yapısı bozulduğu için arıza kodunu sensörden bilirsin. Ustana gittiğinde "oksijen sensörü hatası" aldığını duyarsan hemen parçayı değiştirmeye kalkma, egzoz hattının tıkalı olup olmadığını kontrol ettir. Çünkü yenileyeceğin o sıfır sensör de aynı yüksek ısıya dayanamayıp birkaç hafta içinde yine pes edebilir.
Konvertörü söktürüp yerine düz boru kaynaklattıranların en büyük çilesi tam olarak bu noktada başlar. Konvertör aradan çıkınca arka oksijen sensörü sürekli hatalı gaz değeri okur ve arıza lambasını bir daha asla söndüremezsin. Parçanın yokluğu, sensörün çalışma mantığını tamamen felç eder. İki bileşen birbirinin dilinden anlayan iki yakın arkadaş gibidir; biri gittiğinde diğeri saçmalamaya başlar.
Katalitik konvertör tıkandığında veya iç petekleri dağıldığında egzoz gazının geri tepme basıncı inanılmaz derecede artar. Bu yüksek basınç ve aşırı sıcaklık, hemen dibindeki oksijen sensörünün seramik elementini tabiri caizse pişirir. Sensör zamanla kurumla kaplanır, tepkileri yavaşlar ve doğru ölçüm yapamaz hale gelir. Aslında parçalardan biri bozulduğunda diğerini de peşinden sürükler, zincirleme bir reaksiyon başlatır.
Egzoz gazının içindeki yakılmamış benzin veya katı partiküller konvertöre ulaşmadan önce birinci sensörden geçer; fakat konvertör görevini yapamadığında ikinci sensör alarm vermeye başlar. Arka taraftaki sensörün tek amacı konvertörün gazı temizleyip temizlemediğini kontrol etmektir. Eğer konvertör verimsizleşirse, iki sensör de aynı veriyi okumaya başlar ve aracının beyni bu durumu hemen fark eder. Egzoz çıkışındaki kimyasal dengesizlik sensörü bozmaz belki ama onu yanlış sinyal üretmeye zorlar.
Aracının yakıt tüketimi son zamanlarda anlamsızca arttıysa sorunu sadece tek bir parçada aramak seni yanıltabilir. Arızalı bir konvertör yüzünden yanlış veri üreten sensör, motorun zengin karışımla çalışmasına yol açabilir. Zengin karışım demek, egzoza daha fazla yanmamış yakıt gitmesi ve o ateş gibi gazların konvertörü daha da eritmesi demektir... Tam bir kısır döngü.
Bazen sensörün kendisi sapasağlamdır da konvertörün iç yapısı bozulduğu için arıza kodunu sensörden bilirsin. Ustana gittiğinde "oksijen sensörü hatası" aldığını duyarsan hemen parçayı değiştirmeye kalkma, egzoz hattının tıkalı olup olmadığını kontrol ettir. Çünkü yenileyeceğin o sıfır sensör de aynı yüksek ısıya dayanamayıp birkaç hafta içinde yine pes edebilir.
Konvertörü söktürüp yerine düz boru kaynaklattıranların en büyük çilesi tam olarak bu noktada başlar. Konvertör aradan çıkınca arka oksijen sensörü sürekli hatalı gaz değeri okur ve arıza lambasını bir daha asla söndüremezsin. Parçanın yokluğu, sensörün çalışma mantığını tamamen felç eder. İki bileşen birbirinin dilinden anlayan iki yakın arkadaş gibidir; biri gittiğinde diğeri saçmalamaya başlar.
