Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Göğsün derinliklerinden gelen o ince gıcırtı sesini duyar duymaz teşhisi koymak lazım aslında; yataklardaki yağ kurudu ya da burçlar eksen kaçıklığı yapmaya başladı. Rulman gresinin termal bozunmaya uğramasıyla başlayan bu sürtünme, zamanla stator sargılarına aşırı akım çektirir ve devir dalgalanmalarına yol açar. Kulağınızı torpido gözünün altına dayadığınızda metalin metale sürtünme frekansını net hissedersiniz... Bazen sadece düşük kademede yapar bunu, bazen de hava akışı tamamen kesilene kadar artan bir zırıltıya dönüşür.
Kademeli fan anahtarını üçüncü seviyeye getirdiğinizde hiçbir tepki alamayıp en üst kademede aniden fırtına kopuyorsa, sorun doğrudan motorun kendisinde değil, fan direnci paketi (blower motor resistor) üzerindeki termik sigortanın atmasındadır. Yüksek kademede direnç devre dışı kalıp motora doğrudan 12 Volt besleme gittiği için pervane döner; fakat alt kademelerde voltajı düşüren seri direnç hattı kopmuştur. Yani sorun bir bakıma köprülenmiş olur... Şunu net ayırt etmek gerek: Motor hiç mi dönmüyor, yoksa sadece belirli voltaj kademelerini mi reddediyor?
Klima kontrol panelinden maksimum sıcaklık ve fan hızı seçildiği halde menfezlerden esinti seviyesinde cılız bir hava geliyorsa, kollektör yüzeyindeki kömürlerin (karbon fırçalar) bittiğine işaret eder bu durum. Fırça yay baskısı düştükçe komütatör dilimleri arasında ark oluşur; bu da hem elektrik gücünün mekanik torka dönüşmesini engeller hem de kabin içine belirgin bir yanık bakalit kokusu yayar. Torpido alt yapısına hafifçe vurulduğunda motorun anlık olarak tekrar çalışmaya başlaması da tam olarak bu temassızlığın, aşınmış fırça yapısının tipik bir kanıtıdır.
Sigorta kutusundaki ilgili hattın sürekli atması, motor gövdesi içindeki emaye kaplı rotor sargılarının kısa devreye düştüğünü veya mekanik bir kilitlenme (seizure) yaşandığını gösterir. Yüksek iç direnç ve aşırı akım çekimi kablo tesisatında ısınmaya yol açarak termik korumayı devreye sokar... Yeniden daha yüksek amperli bir sigorta takıp şansınızı zorlamayın derim; izolasyonu erimiş bir sarım, aracın ana tesisatına kadar uzanan ağır bir elektriksel hasar riski doğurur.
Havalandırma kanalından gelen o garip balanssızlık titreşimi, radyal fan pervanesine (cage rotor) kaçan yabancı bir cisimden ya da biriken toz tabakasının balans ağırlığını bozmasından kaynaklanır. Merkezcil kuvvetin etkisiyle yüksek devirde tüm göğüslüğü sarsan bu vibrasyon, uzun vadede motorun motor milini eğer ve burç yuvalarını ovalleştirir. Sadece ses deyip geçmemeli; o titreşim her saniye motorun mekanik ömründen yiyor, fırçasız (BLDC) sürücü kartı olan yeni nesil sistemlerde ise elektronikleri lehim çatlaklarına zorluyor.
Kademeli fan anahtarını üçüncü seviyeye getirdiğinizde hiçbir tepki alamayıp en üst kademede aniden fırtına kopuyorsa, sorun doğrudan motorun kendisinde değil, fan direnci paketi (blower motor resistor) üzerindeki termik sigortanın atmasındadır. Yüksek kademede direnç devre dışı kalıp motora doğrudan 12 Volt besleme gittiği için pervane döner; fakat alt kademelerde voltajı düşüren seri direnç hattı kopmuştur. Yani sorun bir bakıma köprülenmiş olur... Şunu net ayırt etmek gerek: Motor hiç mi dönmüyor, yoksa sadece belirli voltaj kademelerini mi reddediyor?
Klima kontrol panelinden maksimum sıcaklık ve fan hızı seçildiği halde menfezlerden esinti seviyesinde cılız bir hava geliyorsa, kollektör yüzeyindeki kömürlerin (karbon fırçalar) bittiğine işaret eder bu durum. Fırça yay baskısı düştükçe komütatör dilimleri arasında ark oluşur; bu da hem elektrik gücünün mekanik torka dönüşmesini engeller hem de kabin içine belirgin bir yanık bakalit kokusu yayar. Torpido alt yapısına hafifçe vurulduğunda motorun anlık olarak tekrar çalışmaya başlaması da tam olarak bu temassızlığın, aşınmış fırça yapısının tipik bir kanıtıdır.
Sigorta kutusundaki ilgili hattın sürekli atması, motor gövdesi içindeki emaye kaplı rotor sargılarının kısa devreye düştüğünü veya mekanik bir kilitlenme (seizure) yaşandığını gösterir. Yüksek iç direnç ve aşırı akım çekimi kablo tesisatında ısınmaya yol açarak termik korumayı devreye sokar... Yeniden daha yüksek amperli bir sigorta takıp şansınızı zorlamayın derim; izolasyonu erimiş bir sarım, aracın ana tesisatına kadar uzanan ağır bir elektriksel hasar riski doğurur.
Havalandırma kanalından gelen o garip balanssızlık titreşimi, radyal fan pervanesine (cage rotor) kaçan yabancı bir cisimden ya da biriken toz tabakasının balans ağırlığını bozmasından kaynaklanır. Merkezcil kuvvetin etkisiyle yüksek devirde tüm göğüslüğü sarsan bu vibrasyon, uzun vadede motorun motor milini eğer ve burç yuvalarını ovalleştirir. Sadece ses deyip geçmemeli; o titreşim her saniye motorun mekanik ömründen yiyor, fırçasız (BLDC) sürücü kartı olan yeni nesil sistemlerde ise elektronikleri lehim çatlaklarına zorluyor.
