Aydın Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Akünün tam şarjlı olduğundan emin olmadan multimetreyi kablolara bağlamak sizi baştan yanlış bir yola sokar... Birçok usta doğrudan motorun yanmış olduğuna hükmeder oysa sorun çoğu zaman sadece basit bir şasi bağlantısındaki oksitlenmedir veya direnç bloğundaki termik sigortanın atmasıdır. Voltmetrenin kırmızı ucunu motor soketindeki artı beslemeye, siyah ucunu ise gövdede sağlam bir metal noktaya temas ettirdiğinizde okuduğunuz değer 12 voltun altındaysa... Kablo tesisatındaki voltaj düşüşü fanın devrini düşürür, hatta bazen motorun hiç dönmemesine sebep olur.
Doğrudan aküden kablo çekerek motoru harici olarak beslemek en kestirme, en net teşhis yöntemidir. Soketi söküp akünün artı ve eksi kutuplarından aldığınız hatları doğrudan motor terminallerine dokundurduğunuzda o tanıdık üfleme sesini duymuyorsanız... Motor sargıları yanmış demektir veya kömürler kolektöre temas etmeyecek kadar aşınmıştır. Bazen hafifçe gövdeye vurmak geçici bir temas sağlar ama bu yanıltıcı bir diriliştir, değişimin kaçınılmaz olduğunu gösterir.
Otomobilin içindeki kontrol panelinden kademeyi değiştirdiğinizde fan sadece en yüksek devirde çalışıp alt kademelerde tepki vermiyorsa sorun motorun kendisinde aranmamalıdır. Fan motoru direnci, yani rezistans, düşük devirlerde akımı kısıtlayarak motorun yavaş dönmesini sağlar ve bu parça aşırı ısınmadan dolayı sıkça arızalanır. Rezistansı bypass edip motoru test etmek, sizi gereksiz bir motor değişim masrafından kurtarır. Direnç bloğu sağlam görünse bile multimetre ile ohm kademesinde süreklilik kontrolü yapmadan karar vermemek gerekir.
Multimetreyi direnç ölçüm moduna alıp motorun iki ucu arasındaki iç direnci kontrol ettiğinizde sıfıra çok yakın bir değer görmelisiniz. Eğer ekranda sonsuz direnç veya açık devre sembolü beliriyorsa motor sargılarının bir yerinde kopukluk vardır... Yüksek bir direnç değeri ise sargıların aşırı ısınmadan dolayı özelliğini kaybettiğini ve akımı rahat geçiremediğini fısıldar bize. Sargı direnci normalse ama motor yine de zorlanarak dönüyorsa, arıza elektriksel değil mekaniktir; burçlar sarmıştır.
Rotoru elinizle çevirdiğinizde en ufak bir takılma, pürüz veya eksenel boşluk hissetmemelisiniz. Zamanla içeri dolan toz, nem ve yaprak kırıntıları rulman yataklarındaki gresi kurutur ve mekanik bir sıkışmaya yol açar. Motor elektriksel olarak sağlam çıksa dahi mekanik olarak zorlanan bir sistem aracın sigortasını sürekli attırır, kabloları ısıtır. Fan pervanesini elle döndürürken hissettiğiniz o hafif direnç... İleride daha büyük bir iklimlendirme krizinin habercisidir.
Elektriksel ölçümler ve harici voltaj testleri her şeyin yolunda olduğunu gösteriyorsa gözler doğrudan röle kutusuna çevrilmelidir. Yüksek akım çeken bu bileşenler zamanla röle kontaklarının memeleşmesine, yani birbirine kaynamasına veya kabuk bağlayıp akımı iletmemesine neden olur. Röleyi söküp bacakları arasındaki geçişi kontrol etmek veya aynı tip sağlam bir röle ile yer değiştirerek denemek, arızanın kaynağını netleştirir. Bazen en karmaşık görünen iklimlendirme problemleri, sigorta kutusundaki beş liralık bir rölenin sessizce pes etmesinden ibarettir.
Doğrudan aküden kablo çekerek motoru harici olarak beslemek en kestirme, en net teşhis yöntemidir. Soketi söküp akünün artı ve eksi kutuplarından aldığınız hatları doğrudan motor terminallerine dokundurduğunuzda o tanıdık üfleme sesini duymuyorsanız... Motor sargıları yanmış demektir veya kömürler kolektöre temas etmeyecek kadar aşınmıştır. Bazen hafifçe gövdeye vurmak geçici bir temas sağlar ama bu yanıltıcı bir diriliştir, değişimin kaçınılmaz olduğunu gösterir.
Otomobilin içindeki kontrol panelinden kademeyi değiştirdiğinizde fan sadece en yüksek devirde çalışıp alt kademelerde tepki vermiyorsa sorun motorun kendisinde aranmamalıdır. Fan motoru direnci, yani rezistans, düşük devirlerde akımı kısıtlayarak motorun yavaş dönmesini sağlar ve bu parça aşırı ısınmadan dolayı sıkça arızalanır. Rezistansı bypass edip motoru test etmek, sizi gereksiz bir motor değişim masrafından kurtarır. Direnç bloğu sağlam görünse bile multimetre ile ohm kademesinde süreklilik kontrolü yapmadan karar vermemek gerekir.
Multimetreyi direnç ölçüm moduna alıp motorun iki ucu arasındaki iç direnci kontrol ettiğinizde sıfıra çok yakın bir değer görmelisiniz. Eğer ekranda sonsuz direnç veya açık devre sembolü beliriyorsa motor sargılarının bir yerinde kopukluk vardır... Yüksek bir direnç değeri ise sargıların aşırı ısınmadan dolayı özelliğini kaybettiğini ve akımı rahat geçiremediğini fısıldar bize. Sargı direnci normalse ama motor yine de zorlanarak dönüyorsa, arıza elektriksel değil mekaniktir; burçlar sarmıştır.
Rotoru elinizle çevirdiğinizde en ufak bir takılma, pürüz veya eksenel boşluk hissetmemelisiniz. Zamanla içeri dolan toz, nem ve yaprak kırıntıları rulman yataklarındaki gresi kurutur ve mekanik bir sıkışmaya yol açar. Motor elektriksel olarak sağlam çıksa dahi mekanik olarak zorlanan bir sistem aracın sigortasını sürekli attırır, kabloları ısıtır. Fan pervanesini elle döndürürken hissettiğiniz o hafif direnç... İleride daha büyük bir iklimlendirme krizinin habercisidir.
Elektriksel ölçümler ve harici voltaj testleri her şeyin yolunda olduğunu gösteriyorsa gözler doğrudan röle kutusuna çevrilmelidir. Yüksek akım çeken bu bileşenler zamanla röle kontaklarının memeleşmesine, yani birbirine kaynamasına veya kabuk bağlayıp akımı iletmemesine neden olur. Röleyi söküp bacakları arasındaki geçişi kontrol etmek veya aynı tip sağlam bir röle ile yer değiştirerek denemek, arızanın kaynağını netleştirir. Bazen en karmaşık görünen iklimlendirme problemleri, sigorta kutusundaki beş liralık bir rölenin sessizce pes etmesinden ibarettir.
