Osman Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Geçen hafta atölyeye gelen bir araçta HVAC kontrol ünitesi kafayı yemişti; dijital ekranda 22 derece ayarlı ama klima dışarıyı kutup soğuğu sanıp içeriye cayır cayır sıcak üflüyor... Göğsün hemen altında, direksiyonun sağ çaprazına gizlenmiş o minik iç ortam sıcaklık sensörünün içine toplanan hav tüyü ve toz katmanı, NTC direncinin ısı transferini tamamen kesmiş meğer. Termistör yüzeyindeki ortam havası sirküle olamayınca eleman kendi iç direncini yanlış okuyor, osilatör devresi de kontrol ünitesine "içerisi hâlâ buz gibi" sinyali gönderiyor tabii. Bir kompresörün boşu boşuna maksimum yükte çalışması veya klape motorlarının sürekli adımlama yapıp dişli kırması tam olarak böyle saçma bir toz birikintisinden başlıyor işte.
Sensörün çalışma mantığını bilmeyen birinin sorunu fan motorunda veya gaz seviyesinde araması kadar doğal bir şey yok değil mi? Oysa multimedya panelinin altındaki o küçücük ızgaranın arkasında negative temperature coefficient dediğimiz, sıcaklık arttıkça elektriksel direnci düşen özel bir yarı iletken seramik parça yatıyor. CAN-bus hattından ECU'ya aktarılan voltaj verisi, ortamdaki yarım derecelik bir sapmada bile referans tablosundaki omaj karşılığını değiştirir... Değiştirir de, sensörün önündeki mikro emiş fanı durmuşsa ne olacak? Hani bazen kontağı açtığınızda torpidonun derinliklerinden hafif bir vınlama veya cızırdatı duyarsınız ya...
Sinyal kablosundaki oksitlenme veya soket bacaklarındaki temassızlık, ECU'nun voltaj bölücü devresine hatalı millivolt seviyeleri düşürür ki bu da doğrudan yazılımsal bir döngü hatasına sebep olur. Kablo demetinde oluşan 0.5 ohm'luk parazit direnç bile iklimlendirme işlemcisinin kabini olduğundan 4-5 derece daha sıcak veya soğuk algılamasına yeter. Bazen osiloskopla hatta bakarsınız; voltaj grafiğinde saçma sapan parazit sıçramaları görürsünüz, sinyal gürültüye boğulmuştur... Diagnostic cihazını bağlayıp canlı veride "In-cabin Temperature" değerini izlerken kabloyu hafifçe sallayın; değer aniden -40 dereceye fırlıyorsa kopukluk arayacaksınız, sabit 125 derecede çakılı kalıyorsa zaten sensör kısa devreye düşmüştür.
Klima kontrol panelini söküp sensör bloğunu elinize aldığınızda sakın ola ki o hassas seramik yüzeye sert bir metal parçayla veya balata spreyiyle müdahale etmeyin, katil olursunuz! İzopropil alkol damlatılmış yumuşak bir kulak çöpüyle, üzerindeki sinterlenmiş koruyucu katmana zarar vermeden, okşar gibi temizlemek lazım o mereti. Hatta vaktiniz varsa devre kartındaki soğuk lehim çatlaklarını da bir büyüteçle kontrol edin derim; motor titreşimi zamanla o minik SMD dirençlerin bacaklarını karttan ayırabiliyor. Hazır sökülmüşken micro-fanın miline bir damla silikon gres damlatmak, o gıcık uğultuyu kestiği gibi havanın termistör üzerine doğru debiyle emilmesini de garantiye alır.
Sensörün çalışma mantığını bilmeyen birinin sorunu fan motorunda veya gaz seviyesinde araması kadar doğal bir şey yok değil mi? Oysa multimedya panelinin altındaki o küçücük ızgaranın arkasında negative temperature coefficient dediğimiz, sıcaklık arttıkça elektriksel direnci düşen özel bir yarı iletken seramik parça yatıyor. CAN-bus hattından ECU'ya aktarılan voltaj verisi, ortamdaki yarım derecelik bir sapmada bile referans tablosundaki omaj karşılığını değiştirir... Değiştirir de, sensörün önündeki mikro emiş fanı durmuşsa ne olacak? Hani bazen kontağı açtığınızda torpidonun derinliklerinden hafif bir vınlama veya cızırdatı duyarsınız ya...
Sinyal kablosundaki oksitlenme veya soket bacaklarındaki temassızlık, ECU'nun voltaj bölücü devresine hatalı millivolt seviyeleri düşürür ki bu da doğrudan yazılımsal bir döngü hatasına sebep olur. Kablo demetinde oluşan 0.5 ohm'luk parazit direnç bile iklimlendirme işlemcisinin kabini olduğundan 4-5 derece daha sıcak veya soğuk algılamasına yeter. Bazen osiloskopla hatta bakarsınız; voltaj grafiğinde saçma sapan parazit sıçramaları görürsünüz, sinyal gürültüye boğulmuştur... Diagnostic cihazını bağlayıp canlı veride "In-cabin Temperature" değerini izlerken kabloyu hafifçe sallayın; değer aniden -40 dereceye fırlıyorsa kopukluk arayacaksınız, sabit 125 derecede çakılı kalıyorsa zaten sensör kısa devreye düşmüştür.
Klima kontrol panelini söküp sensör bloğunu elinize aldığınızda sakın ola ki o hassas seramik yüzeye sert bir metal parçayla veya balata spreyiyle müdahale etmeyin, katil olursunuz! İzopropil alkol damlatılmış yumuşak bir kulak çöpüyle, üzerindeki sinterlenmiş koruyucu katmana zarar vermeden, okşar gibi temizlemek lazım o mereti. Hatta vaktiniz varsa devre kartındaki soğuk lehim çatlaklarını da bir büyüteçle kontrol edin derim; motor titreşimi zamanla o minik SMD dirençlerin bacaklarını karttan ayırabiliyor. Hazır sökülmüşken micro-fanın miline bir damla silikon gres damlatmak, o gıcık uğultuyu kestiği gibi havanın termistör üzerine doğru debiyle emilmesini de garantiye alır.
