Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Otomatik kaldırma lifterinde asılı duran bir aracın altına girdiğimizde çoğumuzun gözden kaçırdığı, aslında pedala bastığımız an hayatımızı emanet ettiğimiz o hidrolik hatların içinde süzülen sıvı, zamanla özelliğini yitirip sistemin içine sinsice hava kabarcıkları toplar. Hidrolik sistemlerin sıkıştırılamaz sıvı mantığıyla çalıştığını bildiğimizden, o minicik hava kabarcığının yarattığı süngerimsi pedal hissi hepimizin sinirini bozar... Pedala basarsınız ama o sert, net duruş yanıtını bir türlü alamazsınız; işte tam bu noktada kumpasın etrafındaki rekor rakorlarını söküp o hapşırık kadar havayı dışarı atmaktan başka çaremiz kalmıyor. Tekerlek sırasını doğru belirlemek işin yarısıdır der eskiler; genellikle merkez silindirden en uzak tekerlekten, yani sağ arka kumpastan başlayıp caprazlama veya uzaklık sırasına göre ön tarafa doğru ilerlemek sistemdeki basınç dengesini korumanın altın kuralıdır.
Pedal pompalama aşamasında araç içinde duran yardımcınızın ivmesi, ritmi ve sizin rekor vanasını açtığınız o birkaç saniyelik kritik an arasındaki senkronizasyon tam bir ustalık senfonisidir. Yardımcınız pedala birkaç kez tam boy basıp dipte sabit tuttuğunda, siz alt tarafta şeffaf hortumu tahliye rakoruna takıp anahtarla hafifçe gevşettiğinizde, kirli sıvıyla karışık o berbat kabarcıkların hortumdan çıkışını izlemek müthiş bir tatmin duygusu yaratır. Rekor açıkken pedalı asla bırakmamak gerekir aksi takdirde sistem dışarıdaki havayı bir vakum gibi içeri çeker ki bu da bütün emeğin bir anda çöp olması demektir... Süreç boyunca fren hidrolik deposunu gözümüz gibi korumalı, sıvı seviyesinin min çizgisinin altına düşmesine asla izin vermemeliyiz; deponun kuruması demek, sisteme baştan aşağı tekrar hava dolması anlamı taşır.
Fren hidroliğinin nem emme kapasitesi yani higroskopik yapısı yüzünden zamanla kaynama noktası düşer ve yüksek sıcaklıklarda bu nem buharlaşarak kendi kendine hava kabarcığı üretmeye başlar. Sürekli frene basılan uzun inişli dağ yollarında pedalın birdenbire boşa düşme hissi tam olarak bu buhar kilitlenmesinden kaynaklanır, bu yüzden sıvıyı yenilerken sadece havayı dışarı atmakla kalmayıp haznedeki tüm eski hidroliği berrak ve yeni sıvıyla tazelemek hayati önem taşır. DOT 3, DOT 4 veya DOT 5.1 gibi kimyasal standartların birbiriyle karıştırılmaması gerektiğini, her aracın fabrikasyon toleransına uygun viskozitede ürün seçilmesi gerektiğini hatırlatmakta fayda var... Kimyasal bileşimi bozulan bir hidrolik, abs modülünün içindeki hassas selenoid valflere kadar zarar verip binlerce liralık masraflara yol açabilir.
Modern araçlarda işin içine dahil olan ABS ve ESP hidrolik üniteleri, klasik hava alma yöntemlerini bazen yetersiz kılar zira bu modüllerin kendi iç kanallarında sıkışan havayı boşaltmak için teşhis cihazlarıyla valfleri elektronik olarak tetiklemek gerekebilir. Garajımızda kendi imkanlarımızla manuel olarak yaptığımız işlem genellikle mekanik hatları temizlese de, eğer pedaldaki o aşırı yumuşaklık bir türlü geçmiyorsa, cihazla valf açma işlemini düşünmek şart olur. İşlem bittiğinde rakorları aşırı sıkıp torkunu bozmamak, kauçuk toz kapaklarını yerlerine titizlikle takmak ve disklerin üzerine sıçrayan korozif hidrolik sıvısını balata spreyiyle tamamen arındırmak gerekir... Aksi halde o agresif sıvı hem boyaya hem de fren balatalarının yüzeyine zarar vererek tutuş performansını olumsuz etkileyecektir.
Pedal pompalama aşamasında araç içinde duran yardımcınızın ivmesi, ritmi ve sizin rekor vanasını açtığınız o birkaç saniyelik kritik an arasındaki senkronizasyon tam bir ustalık senfonisidir. Yardımcınız pedala birkaç kez tam boy basıp dipte sabit tuttuğunda, siz alt tarafta şeffaf hortumu tahliye rakoruna takıp anahtarla hafifçe gevşettiğinizde, kirli sıvıyla karışık o berbat kabarcıkların hortumdan çıkışını izlemek müthiş bir tatmin duygusu yaratır. Rekor açıkken pedalı asla bırakmamak gerekir aksi takdirde sistem dışarıdaki havayı bir vakum gibi içeri çeker ki bu da bütün emeğin bir anda çöp olması demektir... Süreç boyunca fren hidrolik deposunu gözümüz gibi korumalı, sıvı seviyesinin min çizgisinin altına düşmesine asla izin vermemeliyiz; deponun kuruması demek, sisteme baştan aşağı tekrar hava dolması anlamı taşır.
Fren hidroliğinin nem emme kapasitesi yani higroskopik yapısı yüzünden zamanla kaynama noktası düşer ve yüksek sıcaklıklarda bu nem buharlaşarak kendi kendine hava kabarcığı üretmeye başlar. Sürekli frene basılan uzun inişli dağ yollarında pedalın birdenbire boşa düşme hissi tam olarak bu buhar kilitlenmesinden kaynaklanır, bu yüzden sıvıyı yenilerken sadece havayı dışarı atmakla kalmayıp haznedeki tüm eski hidroliği berrak ve yeni sıvıyla tazelemek hayati önem taşır. DOT 3, DOT 4 veya DOT 5.1 gibi kimyasal standartların birbiriyle karıştırılmaması gerektiğini, her aracın fabrikasyon toleransına uygun viskozitede ürün seçilmesi gerektiğini hatırlatmakta fayda var... Kimyasal bileşimi bozulan bir hidrolik, abs modülünün içindeki hassas selenoid valflere kadar zarar verip binlerce liralık masraflara yol açabilir.
Modern araçlarda işin içine dahil olan ABS ve ESP hidrolik üniteleri, klasik hava alma yöntemlerini bazen yetersiz kılar zira bu modüllerin kendi iç kanallarında sıkışan havayı boşaltmak için teşhis cihazlarıyla valfleri elektronik olarak tetiklemek gerekebilir. Garajımızda kendi imkanlarımızla manuel olarak yaptığımız işlem genellikle mekanik hatları temizlese de, eğer pedaldaki o aşırı yumuşaklık bir türlü geçmiyorsa, cihazla valf açma işlemini düşünmek şart olur. İşlem bittiğinde rakorları aşırı sıkıp torkunu bozmamak, kauçuk toz kapaklarını yerlerine titizlikle takmak ve disklerin üzerine sıçrayan korozif hidrolik sıvısını balata spreyiyle tamamen arındırmak gerekir... Aksi halde o agresif sıvı hem boyaya hem de fren balatalarının yüzeyine zarar vererek tutuş performansını olumsuz etkileyecektir.
