Hamza Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sabah kontağı çevirip marşa bastığında motorun o alışkın olduğumuz sessiz ve huzurlu mırıltısı yerine bir inip bir çıkan, sanki stop edeceğim diye nefesini tutan bir devir saatiyle karşılaşıyorsan, bil ki o araba sana derdini anlatmaya çalışıyordur. Trafikte ışıkta durduğunda ya da vitesi boşa atıp ayağını gazdan çektiğinde ibrenin deli gibi dans etmesi sadece can sıkıcı bir detay değil, motorun mekanik dünyasında bir şeylerin tıkırında gitmediğinin en net işaretidir. Özellikle bizim memlekette ustaların eli öpülesidir ama önce insan kendi arabasının dilini biraz olsun çözmelidir; çünkü rölanti dalgalanması dediğin şey bazen ucuz bir soket temizliğiyle çözülür, bazen de adamın bütçesini hırpalayan kuytu bir arızanın habercisidir...
Kaputu kaldırıp baktığında o demir yığınının altında nelerin döndüğünü tam olarak kestiremezsin belki ama aslında her şey kusursuz bir hava ve yakıt dengesi üzerine kurumludur. Motor beyni, yani ECU, sensörlerden aldığı verilerle ne kadar yakıt püskürteceğini hesaplarken aniden kafası karışır; işte o an boğaz kelebeğinin etrafında biriken o simsiyah kurum tabakası havayı keser ve devir saati aşağı yukarı sallanmaya başlar. Sanki motor nefes almakta zorlanıyormuş gibi, hani tıpkı yokuş yukarı koşan bir insanın soluk soluğa kalması gibi bir durumdan bahsediyoruz... Aslında bu minik sarsıntılar motorun "ben tıkanıyorum, bana biraz temizlik borçlusun" deme şeklidir, duyabilene tabii.
Bir de işin elektronik boyutu var ki insanı kelimenin tam anlamıyla çıldırtmaya yeter, çünkü parça sağlamsa bile soketindeki ufak bir oksitlenme ya da gevşeklik bütün dengeyi altüst edebilir. Map sensöründen tut da oksijen sensörüne kadar o minik kablo demetleri zamanla motorun sıcaklığından ve titreşimden nasibini alır, veri akışı kesintiye uğrar ve rölanti bir an bile yerinde duramaz olur. Sanayiye gittiğinde ustaya "abi bu neden yapıyor" diye sorduğunda bazen sana öyle karmaşık terimler kurar ki, arabadan soğursun birden... Oysa mesele çoğunlukla o hassas sensörlerin üzerindeki tozun ve yağ tabakasının temizlenmesinden ibarettir, ne esrarengiz arızalar gizlidir o kabloların arkasında bir bilsen.
Bazen de sorun ne boğaz kelebeğindedir ne de sensörlerde, doğrudan deponun dibine çökmüş o kalitesiz yakıtta veya tıkanmış bir benzin filtresindedir; yakıt pompası yeterli basıncı sağlayamadığı an motor rölantide ne yapacağını şaşırır. Özellikle kış aylarında sabah ilk çalıştırmadaki o dengesizlikler tamamen yakıtın buharlaşma karakteristiğiyle ilgilidir, motor ısındıkça düzelen o dalgalanma aslında sana havanın soğukluğunu ve yakıtın kalitesizliğini aynı anda fısıldar... Hani bazen benzinciyi değiştirdiğin an arabanın kediye dönmesi, o pürüzsüz çalışma hissine yeniden kavuşması var ya, hah işte tam da o yüzden ucuz mazottan ya da dandik benzinden uzak durmak gerekir.
Eğer senin de Fiat'ın rölantide böyle saçmalamaya başladıysa, sakın ha hemen büyük masraflara kapı açma ve önce en basit ihtimallerden, yani o havalı filtre kutusundan ve kelebekten başla temizliğe. Kulaktan dolma bilgilerle arabanın kurcalanmasına izin verme, çünkü her usta "değişecek" dediği parçayla aslında senin cüzdanını test eder; önce bir bilgisayara bağlat, hatanın kökünü kendi gözünle gör... Sonra ister kendin spreyi alıp temizle, ister güvendiğin birine bırak ama unutma ki o motor seninle konuşuyor, sadece biraz kulak vermek ve sabırlı olmak yeterli.
Kaputu kaldırıp baktığında o demir yığınının altında nelerin döndüğünü tam olarak kestiremezsin belki ama aslında her şey kusursuz bir hava ve yakıt dengesi üzerine kurumludur. Motor beyni, yani ECU, sensörlerden aldığı verilerle ne kadar yakıt püskürteceğini hesaplarken aniden kafası karışır; işte o an boğaz kelebeğinin etrafında biriken o simsiyah kurum tabakası havayı keser ve devir saati aşağı yukarı sallanmaya başlar. Sanki motor nefes almakta zorlanıyormuş gibi, hani tıpkı yokuş yukarı koşan bir insanın soluk soluğa kalması gibi bir durumdan bahsediyoruz... Aslında bu minik sarsıntılar motorun "ben tıkanıyorum, bana biraz temizlik borçlusun" deme şeklidir, duyabilene tabii.
Bir de işin elektronik boyutu var ki insanı kelimenin tam anlamıyla çıldırtmaya yeter, çünkü parça sağlamsa bile soketindeki ufak bir oksitlenme ya da gevşeklik bütün dengeyi altüst edebilir. Map sensöründen tut da oksijen sensörüne kadar o minik kablo demetleri zamanla motorun sıcaklığından ve titreşimden nasibini alır, veri akışı kesintiye uğrar ve rölanti bir an bile yerinde duramaz olur. Sanayiye gittiğinde ustaya "abi bu neden yapıyor" diye sorduğunda bazen sana öyle karmaşık terimler kurar ki, arabadan soğursun birden... Oysa mesele çoğunlukla o hassas sensörlerin üzerindeki tozun ve yağ tabakasının temizlenmesinden ibarettir, ne esrarengiz arızalar gizlidir o kabloların arkasında bir bilsen.
Bazen de sorun ne boğaz kelebeğindedir ne de sensörlerde, doğrudan deponun dibine çökmüş o kalitesiz yakıtta veya tıkanmış bir benzin filtresindedir; yakıt pompası yeterli basıncı sağlayamadığı an motor rölantide ne yapacağını şaşırır. Özellikle kış aylarında sabah ilk çalıştırmadaki o dengesizlikler tamamen yakıtın buharlaşma karakteristiğiyle ilgilidir, motor ısındıkça düzelen o dalgalanma aslında sana havanın soğukluğunu ve yakıtın kalitesizliğini aynı anda fısıldar... Hani bazen benzinciyi değiştirdiğin an arabanın kediye dönmesi, o pürüzsüz çalışma hissine yeniden kavuşması var ya, hah işte tam da o yüzden ucuz mazottan ya da dandik benzinden uzak durmak gerekir.
Eğer senin de Fiat'ın rölantide böyle saçmalamaya başladıysa, sakın ha hemen büyük masraflara kapı açma ve önce en basit ihtimallerden, yani o havalı filtre kutusundan ve kelebekten başla temizliğe. Kulaktan dolma bilgilerle arabanın kurcalanmasına izin verme, çünkü her usta "değişecek" dediği parçayla aslında senin cüzdanını test eder; önce bir bilgisayara bağlat, hatanın kökünü kendi gözünle gör... Sonra ister kendin spreyi alıp temizle, ister güvendiğin birine bırak ama unutma ki o motor seninle konuşuyor, sadece biraz kulak vermek ve sabırlı olmak yeterli.
