Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Yaz sıcakları bastırdığında o direksiyon başına geçip kontağı çevirdiğiniz anı bir düşünün; hani o ilk saniyede yüzünüze vurması gereken o serin hava yerine motordan gelen tuhaf bir uğultu ve sıcak bir esintiyle karşılaştığınızda yaşadığınız o anlık hayal kırıklığı var ya, işte o an her şeyin özeti aslında. Fiat marka aracınızın kaputunun altında dönen o parça, yani klima kompresörü, aslında sandığınızdan çok daha hassas bir karakterdir ve ona hak ettiği değeri vermezseniz sizi yolda bırakmakla kalmaz, cüzdanınızda da ciddi bir delik açar. Kuş serisi efsanelerden tutun da modern Linea, Egea veya Doblo modellerine kadar hepsinin ortak kaderidir bu klima sistemi dertleri; çünkü bizim yollarımızın tozu, usta diye geçinenlerin rastgele bastığı gazlar ve "idare eder" mantığı bu demir yığınını erkenden kocaltır. Kompresör dediğin parça öyle motorun diğer parçalarına benzemez; içinde dönen pistonu, sibobu, yağı ve elektriğiyle tam bir uyum ahengidir ve bu ahengim bozulduğu an o sistem içeriden çürümeye başlar.
Sistemin kalbi dediğimiz bu parça aslında susmaz, konuşur ama biz genelde sesini duymazlıktan geliriz; ta ki o acı koku burnunuza gelene kadar. Kompresör arızalanmadan önce size mutlaka sinyal verir; mesela klima açıkken motordan gelen o metalik sürtünme sesi, rölantideki devir dalgalanmaları ya da soğutma performansının yavaş yavaş değil de aniden düşmesi hep birer felaket habercisidir. Ustaya gidersiniz, adam kaputu açar, şöyle bir dinler ve hemen "kompresör kilitlenmiş, komple değişecek" der; oysa belki de sorun sadece kaçak yüzünden susuz kalmış sistemin anlattığı acıklı hikayeden ibarettir. Kimse de çıkıp demez ki abicim sen bu klimayı kışın hiç çalıştırmadın, lastik contalar kurudu, gaz kaçtı ve zavallı kompresör kuru kuruya dönmeye çalıştı... İşte bu yüzden arıza dediğimiz şey birdenbire ortaya çıkmaz, adım adım örülür.
Peki o zaman ne yapmak lazım, parayı sokağa mı atmalı yoksa her yaz başında ustaya haraç mı ödemeli? Aslında işin sırrı tamamen kullanım alışkanlıklarınızda gizli; mesela aracı doğrudan güneş altında bırakıp bindiğiniz gibi klimayı son dereceye dayamak o kompresöre sıkılan ilk kurşundur. Önce camları açıp o boğumlu sıcak havanın bir dışarı çıkmasını beklemek, sonra ufak ufak fanı yükseltmek varken neden bu acelecilik? Kompresör dediğiniz parça ani yüklenmeleri sevmez; o yüzden seyir halindeyken yüksek devirlerde klimayı açıp kapatmak, içindeki kavramayı (bobini) bir anda pert eder. Tamircilerin "abi orijinal takalım" dediği o parça var ya, işte o parça bozulduğunda yan sanayi ürünlere yönelmek genelde sadece iki ay süren bir huzur satın almaktan başka bir şey değildir...
İşin aslına bakarsanız, Fiat araçlarda klima kompresörü arızaları biraz da ihmalkarlığın bizzat kendisidir. Polen filtresini zamanında değiştirmemek, sistemi hiç bakım görmeden yıllarca aynı gazla çalıştırmak ve en önemlisi "soğutuyorsa kurcalama" mantığıyla yaklaşmak... Sonra ne oluyor? Yazın en sıcak gününde o kompresör kilitleniyor, kayışı koparıyor ve siz kendinizi sanayide buluyorsunuz. O yüzden diyorum ki, bu mereti sadece yazın hatırlamayın; arada bir kışın bile olsa o düğmeye basıp gazı yağı şöyle bir devir daim ettirin ki parça pas tutmasın. Kimseye güvenmeyin, kendi arabanızın sesini kendiniz dinleyin; çünkü o motor kaputu kapanınca herkes kendi yoluna bakar ama o sıcakta yolda kalan siz olursunuz.
Sistemin kalbi dediğimiz bu parça aslında susmaz, konuşur ama biz genelde sesini duymazlıktan geliriz; ta ki o acı koku burnunuza gelene kadar. Kompresör arızalanmadan önce size mutlaka sinyal verir; mesela klima açıkken motordan gelen o metalik sürtünme sesi, rölantideki devir dalgalanmaları ya da soğutma performansının yavaş yavaş değil de aniden düşmesi hep birer felaket habercisidir. Ustaya gidersiniz, adam kaputu açar, şöyle bir dinler ve hemen "kompresör kilitlenmiş, komple değişecek" der; oysa belki de sorun sadece kaçak yüzünden susuz kalmış sistemin anlattığı acıklı hikayeden ibarettir. Kimse de çıkıp demez ki abicim sen bu klimayı kışın hiç çalıştırmadın, lastik contalar kurudu, gaz kaçtı ve zavallı kompresör kuru kuruya dönmeye çalıştı... İşte bu yüzden arıza dediğimiz şey birdenbire ortaya çıkmaz, adım adım örülür.
Peki o zaman ne yapmak lazım, parayı sokağa mı atmalı yoksa her yaz başında ustaya haraç mı ödemeli? Aslında işin sırrı tamamen kullanım alışkanlıklarınızda gizli; mesela aracı doğrudan güneş altında bırakıp bindiğiniz gibi klimayı son dereceye dayamak o kompresöre sıkılan ilk kurşundur. Önce camları açıp o boğumlu sıcak havanın bir dışarı çıkmasını beklemek, sonra ufak ufak fanı yükseltmek varken neden bu acelecilik? Kompresör dediğiniz parça ani yüklenmeleri sevmez; o yüzden seyir halindeyken yüksek devirlerde klimayı açıp kapatmak, içindeki kavramayı (bobini) bir anda pert eder. Tamircilerin "abi orijinal takalım" dediği o parça var ya, işte o parça bozulduğunda yan sanayi ürünlere yönelmek genelde sadece iki ay süren bir huzur satın almaktan başka bir şey değildir...
İşin aslına bakarsanız, Fiat araçlarda klima kompresörü arızaları biraz da ihmalkarlığın bizzat kendisidir. Polen filtresini zamanında değiştirmemek, sistemi hiç bakım görmeden yıllarca aynı gazla çalıştırmak ve en önemlisi "soğutuyorsa kurcalama" mantığıyla yaklaşmak... Sonra ne oluyor? Yazın en sıcak gününde o kompresör kilitleniyor, kayışı koparıyor ve siz kendinizi sanayide buluyorsunuz. O yüzden diyorum ki, bu mereti sadece yazın hatırlamayın; arada bir kışın bile olsa o düğmeye basıp gazı yağı şöyle bir devir daim ettirin ki parça pas tutmasın. Kimseye güvenmeyin, kendi arabanızın sesini kendiniz dinleyin; çünkü o motor kaputu kapanınca herkes kendi yoluna bakar ama o sıcakta yolda kalan siz olursunuz.
