Aydın Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Fiat grubunun Egea’dan Doblo’ya kadar uzanan platformlarında klimayı açtığında o soğuk hava yerine yüzüne çarpan ılık rüzgâr, göğüs torpidosunun hemen arkasındaki evaporatör kılcal borularının korozyona yenik düştüğünün açık kanıtıdır. Torpido gözünün altından sızan mikro ölçekli gaz kaçakları, R134a ya da yeni nesil R1234yf gazının sisteme basılan ultraviyole (UV) kontrast boyasına rağmen motor bölmesinde hiçbir iz bırakmaz; kaçak içeride, kabin havasının tam ortasındadır. Kompresör debi kontrol valfi sürekli devreye girmeye çalışır ama alçak basınç hattındaki sensör (pressostat) 1.8 bar eşiğinin altına düşüldüğünü algıladığı an magnetik kavramayı korumaya alıp sistemi kilitler. Sistemde gaz kalmadığını sandığında aslında sadece gaz bitmemiştir, gazı tutan alüminyum tesisat mikron seviyesinde delinmiştir... Yani sorun gazın eksilmesi değil, tesisatın gazı tutamamasıdır.
Klima kompresörünün kasnağı dönüyor ama içeriye buz gibi hava vermiyor mu? Şarj manifoldunu yüksek basınç portuna bağladığında manometrenin 15 bar yerine 3 barda çakılı kalması, kondanser manifold birleşim noktalarındaki O-ring contaların elastikiyetini kaybettiğini söyler sana. Sertleşen bu Nitril (NBR) kauçuk contalar, özellikle kış aylarında klima çalıştırılmadığında kurur, büzüşür ve kompresör yağının sirküle olmamasından dolayı oluşan aşırı basınç dalgalanmalarına dayanamayıp pes eder. Torpidoyu söküp evaporatörü değiştirmek mi, yoksa tamponu indirip kondansörü yenilemek mi; işte bütün mesele bu teşhisin doğruluğunda saklı.
Azot testi yaptırmadan, sisteme sadece gaz basıp seni gönderen sanayi ustasının dükkânından arkana bakmadan kaçmalısın. 500 gram R134a gazını sisteme doldurup "tamamdır abi, buz gibi oldu" denildikten üç gün sonra aynı sıcaklıkla baş başa kalmak istemiyorsan, sisteme en az 15 bar basınç altında saf azot (N2) bastırıp köpük testi yaptırmak zorundasın. Vakum pompası sistemde 20 dakika boyunca negatif basınç tutamıyorsa o gaz yine uçup gidecektir; paranı havaya sarmak istemiyorsan önce kaçağın noktasal yerini bulduracaksın. Nem tutucu filtrenin (drier) dolması da cabası...
Genleşme valfi (expansion valve) etrafında biriken toz ve yağ katmanı, aslında kaçak arayan bir göz için altın değerinde bir ipucudur. Gaz kaçarken yanında kompresörün PAG 46 yağını da dışarı sürükler; tozla birleşen bu yağ birikintisi, kaçağın tam olarak nerede patlak verdiğini gösteren parmak izidir. Valf bloklarının bağlantı vidalarını aşırı torklayarak sıkmak alüminyum dişleri sıyırır, az sıkmak ise titreşimden dolayı gazın birkaç hafta içinde kademeli olarak atmosfere sızmasına yol açar. Dengeli tork, doğru conta seçimi ve hassas işçilik... Gerisi sadece şansına kalmış.
Kabin içine yayılan o garip, rutubetli ve hafif kimyasal koku sana bir şey hatırlatıyor mu? Evaporatör peteklerinin üzerindeki nem ile birleşen gaz sızıntısı, klimayı ilk açtığın 10 saniye boyunca genzini yakıyorsa göğüs dökülmeden bu işten kurtulma şansın neredeyse sıfır. Fiat'ın özellikle klima radyatörü ile su radyatörünü iç içe tasarladığı modellerde, yoldan fırlayan küçük taşların ön kondansör kanatçıklarını deforme etmesi kaçınılmazdır. Taş gelir, kanatçığı ezer, mikro çatlak oluşur ve gaz yavaş yavaş, çaktırmadan terk eder sistemi.
Kaçak önleyici sıvıları o sisteme bastırmayı aklından bile geçirme, kompresörün içindeki hassas pistonları ve valf plakalarını tamamen kilitlersin. Çözüm gayet net: Dijital gaz dedektörünü manifold çıkışlarına, kondansör rekorlarına ve havalandırma menfezlerine yaklaştıracaksın. Bip sesleri hızlandığı an neyi değiştirmen gerektiğini bileceksin. Parçayı yenile, O-ringleri yağlayarak tak, sistemi en az yarım saat vakumda tut ve fabrikasyon değer neyse tam gramajında gazı bassınlar. Yoksa her yaz aynı kabusu yaşamaya devam edersin...
Klima kompresörünün kasnağı dönüyor ama içeriye buz gibi hava vermiyor mu? Şarj manifoldunu yüksek basınç portuna bağladığında manometrenin 15 bar yerine 3 barda çakılı kalması, kondanser manifold birleşim noktalarındaki O-ring contaların elastikiyetini kaybettiğini söyler sana. Sertleşen bu Nitril (NBR) kauçuk contalar, özellikle kış aylarında klima çalıştırılmadığında kurur, büzüşür ve kompresör yağının sirküle olmamasından dolayı oluşan aşırı basınç dalgalanmalarına dayanamayıp pes eder. Torpidoyu söküp evaporatörü değiştirmek mi, yoksa tamponu indirip kondansörü yenilemek mi; işte bütün mesele bu teşhisin doğruluğunda saklı.
Azot testi yaptırmadan, sisteme sadece gaz basıp seni gönderen sanayi ustasının dükkânından arkana bakmadan kaçmalısın. 500 gram R134a gazını sisteme doldurup "tamamdır abi, buz gibi oldu" denildikten üç gün sonra aynı sıcaklıkla baş başa kalmak istemiyorsan, sisteme en az 15 bar basınç altında saf azot (N2) bastırıp köpük testi yaptırmak zorundasın. Vakum pompası sistemde 20 dakika boyunca negatif basınç tutamıyorsa o gaz yine uçup gidecektir; paranı havaya sarmak istemiyorsan önce kaçağın noktasal yerini bulduracaksın. Nem tutucu filtrenin (drier) dolması da cabası...
Genleşme valfi (expansion valve) etrafında biriken toz ve yağ katmanı, aslında kaçak arayan bir göz için altın değerinde bir ipucudur. Gaz kaçarken yanında kompresörün PAG 46 yağını da dışarı sürükler; tozla birleşen bu yağ birikintisi, kaçağın tam olarak nerede patlak verdiğini gösteren parmak izidir. Valf bloklarının bağlantı vidalarını aşırı torklayarak sıkmak alüminyum dişleri sıyırır, az sıkmak ise titreşimden dolayı gazın birkaç hafta içinde kademeli olarak atmosfere sızmasına yol açar. Dengeli tork, doğru conta seçimi ve hassas işçilik... Gerisi sadece şansına kalmış.
Kabin içine yayılan o garip, rutubetli ve hafif kimyasal koku sana bir şey hatırlatıyor mu? Evaporatör peteklerinin üzerindeki nem ile birleşen gaz sızıntısı, klimayı ilk açtığın 10 saniye boyunca genzini yakıyorsa göğüs dökülmeden bu işten kurtulma şansın neredeyse sıfır. Fiat'ın özellikle klima radyatörü ile su radyatörünü iç içe tasarladığı modellerde, yoldan fırlayan küçük taşların ön kondansör kanatçıklarını deforme etmesi kaçınılmazdır. Taş gelir, kanatçığı ezer, mikro çatlak oluşur ve gaz yavaş yavaş, çaktırmadan terk eder sistemi.
Kaçak önleyici sıvıları o sisteme bastırmayı aklından bile geçirme, kompresörün içindeki hassas pistonları ve valf plakalarını tamamen kilitlersin. Çözüm gayet net: Dijital gaz dedektörünü manifold çıkışlarına, kondansör rekorlarına ve havalandırma menfezlerine yaklaştıracaksın. Bip sesleri hızlandığı an neyi değiştirmen gerektiğini bileceksin. Parçayı yenile, O-ringleri yağlayarak tak, sistemi en az yarım saat vakumda tut ve fabrikasyon değer neyse tam gramajında gazı bassınlar. Yoksa her yaz aynı kabusu yaşamaya devam edersin...
