Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Arabanızın motor kaputunun altında, sessiz sedasız çalışan küçücük bir parça var; adı MAP, yani emme manifoldu mutlak basınç sensörü... Bu minik eleman, motorun içine ne kadar hava girdiğini milisaniyeler içinde ölçüp beynine (ECU) haber uçuruyor. Havadaki o görünmez basınç değişikliklerini elektrik sinyaline, yani voltaja dönüştürüyor aslında. Piezoelektrik kristaller veya silikon çipler barındıran hassas bir yapısı vardır. O yüzden en ufak bir kurumda, yağlanmada ya da elektrik soketindeki temassızlıkta hemen huysuzlaşır. Gaz pedalına bastığınız anla motorun tepki vermesi arasındaki o kusursuz senkronizasyon tamamen bu parça sayesinde yürür.
Sabahları marşa bastığınızda motorun o tuhaf titremesi, çiğ gaz kokusuyla birleşiyorsa şüphe oklarını buraya çevirmek gerekebilir. Zengin karışım dediğimiz olay tam olarak bu; sensör yanlış veri gönderince bilgisayar silindirlere gereğinden fazla benzin pompalıyor. Buji tırnakları kararıyor, yanma odasında kurum birikiyor... Kurum dediysek, zamanla motorun nefesini tıkayan cinsten bir tortu. Bazen de tam tersi olur, araba fakir karışıma düşer ve yokuş yukarı çıkarken sanki arkadan birisi çekiyormuş gibi bayılır. Gaza yüklenirsiniz ama motor sağırlaşmıştır, devirlenmek istemez bir türlü.
Hava filtresini en son ne zaman değiştirdiğinizi hatırlamıyorsanız, sensörün ömründen yiyorsunuz demektir. Filtreden kaçan mikro partiküller, emme manifoldunun içindeki o sıcak yağ buharıyla birleşince sensörün algılayıcı ucunu resmen kör ediyor. Voltmetreyle ölçtüğünüzde 5 volt besleme besbelli oradadır ama sinyal ucu sabit kalır, motorun vakum değişimine ayak uyduramaz. Kablo tesisatındaki anlık voltaj dalgalanmaları da cabası... Hani bazen arıza lambası yanar, sonra kendi kendine söner ya... İşte o anlarda sensörün içindeki incecik devre yolları ısıyla genleşip temassızlık yapıyor olabilir.
Tamirciye gitmeden önce kendiniz ne yapabilirsiniz, asıl mesele bu. Sensörün yerini bulup soketini çıkardığınızda, o minik gözenekte siyah bir tabaka görüyorsanız temizleme vakti gelmiştir. Ama sakın ola balata spreyini paldır küldür sıkmayın; içindeki hassas diyaframı solventle eritiverirsiniz. Yağsız kontak spreyi bu işin tek ilacıdır, sıkıp kendi kendine kurumasını bekleyeceksiniz. Tabii sorun sadece kirlilik değilse, yani manifoldun kendisinde veya vakum hortumlarında mikronluk bir çatlak varsa, sensör ne yapsın? Dışarıdan sızan kaçak hava, manifoldundaki mutlak vakum dengesini altüst eder ve sensör de doğal olarak saçmalar.
Arıza tespit cihazını (OBD2) bağladığınızda karşınıza P0105 veya P0106 gibi hata kodları çıkıyorsa yol haritanız aşağı yukarı bellidir. Canlı verileri (live data) izlerken motor rölantideyken barometrik basınç değerinin stabil kalması gerekir. Değerler sürekli zıplıyorsa veya motor stop ettiğinde atmosfer basıncına eşitlenmiyorsa o sensör artık miyadını doldurmuştur. Yenisini alırken de üç kuruş ucuz olsun diye yan sanayiye kaçmamak en mantıklısı. Çin malı kalitesiz bir sensör, motorun ateşleme zamanlamasını (avansını) yanlış ayarlatarak piston kafalarında vuruntuya yol açar ki, bu da motoru kucağa almak demektir...
Sabahları marşa bastığınızda motorun o tuhaf titremesi, çiğ gaz kokusuyla birleşiyorsa şüphe oklarını buraya çevirmek gerekebilir. Zengin karışım dediğimiz olay tam olarak bu; sensör yanlış veri gönderince bilgisayar silindirlere gereğinden fazla benzin pompalıyor. Buji tırnakları kararıyor, yanma odasında kurum birikiyor... Kurum dediysek, zamanla motorun nefesini tıkayan cinsten bir tortu. Bazen de tam tersi olur, araba fakir karışıma düşer ve yokuş yukarı çıkarken sanki arkadan birisi çekiyormuş gibi bayılır. Gaza yüklenirsiniz ama motor sağırlaşmıştır, devirlenmek istemez bir türlü.
Hava filtresini en son ne zaman değiştirdiğinizi hatırlamıyorsanız, sensörün ömründen yiyorsunuz demektir. Filtreden kaçan mikro partiküller, emme manifoldunun içindeki o sıcak yağ buharıyla birleşince sensörün algılayıcı ucunu resmen kör ediyor. Voltmetreyle ölçtüğünüzde 5 volt besleme besbelli oradadır ama sinyal ucu sabit kalır, motorun vakum değişimine ayak uyduramaz. Kablo tesisatındaki anlık voltaj dalgalanmaları da cabası... Hani bazen arıza lambası yanar, sonra kendi kendine söner ya... İşte o anlarda sensörün içindeki incecik devre yolları ısıyla genleşip temassızlık yapıyor olabilir.
Tamirciye gitmeden önce kendiniz ne yapabilirsiniz, asıl mesele bu. Sensörün yerini bulup soketini çıkardığınızda, o minik gözenekte siyah bir tabaka görüyorsanız temizleme vakti gelmiştir. Ama sakın ola balata spreyini paldır küldür sıkmayın; içindeki hassas diyaframı solventle eritiverirsiniz. Yağsız kontak spreyi bu işin tek ilacıdır, sıkıp kendi kendine kurumasını bekleyeceksiniz. Tabii sorun sadece kirlilik değilse, yani manifoldun kendisinde veya vakum hortumlarında mikronluk bir çatlak varsa, sensör ne yapsın? Dışarıdan sızan kaçak hava, manifoldundaki mutlak vakum dengesini altüst eder ve sensör de doğal olarak saçmalar.
Arıza tespit cihazını (OBD2) bağladığınızda karşınıza P0105 veya P0106 gibi hata kodları çıkıyorsa yol haritanız aşağı yukarı bellidir. Canlı verileri (live data) izlerken motor rölantideyken barometrik basınç değerinin stabil kalması gerekir. Değerler sürekli zıplıyorsa veya motor stop ettiğinde atmosfer basıncına eşitlenmiyorsa o sensör artık miyadını doldurmuştur. Yenisini alırken de üç kuruş ucuz olsun diye yan sanayiye kaçmamak en mantıklısı. Çin malı kalitesiz bir sensör, motorun ateşleme zamanlamasını (avansını) yanlış ayarlatarak piston kafalarında vuruntuya yol açar ki, bu da motoru kucağa almak demektir...
