Olgun Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Yıllarca Sanayi Mahallesi’nin tozunu yutmuş, kaputu açıp motorun sesinden derdini anlayan ustalarla az çay içmedim gazetecilik yıllarımda. Bugün egzozdan kapkara bir dumanın yükseldiğini gördüğünüzde panikleyip sanayiye koşmadan önce bir soluklanın derim. O siyah duman, motorun ciğerlerine kadar işleyen bir dengesizliğin, basbayağı bir çığlığın ifadesidir aslında. Benzinli bir araçta o kapkara bulutun tek bir temel manası var: Silindirlerin içine giren benzin miktarı, havanın yanında aşırı fazla kalıyor... Mekanikçilerin deyimiyle motor zengin karışımla boğuluyor.
Hava filtresini en son ne zaman değiştirdiğinizi hatırlıyor musunuz, yoksa "daha gider bu" deyip geçiştirenlerden misiniz? Tozla, çamurla dolmuş bir hava filtresi, motorun nefes borusunu tıkamaktan farksızdır. Motor ihtiyacı olan oksijeni çekemeyince, içeri basılan benzin yakılacak hava bulamaz ve yanmadan egzoza dökülür. Sonuç mu? Arkada bıraktığınız o simsiyah kâbus. Şunu bir kenara not edin: Bazen yüz binlerce liralık arızaların sebebi, birkaç yüz liralık basit bir filtredir.
Enjektörler damlatmaya başladığı an, o hassas Alman veya Japon mühendisliği bir anda heba olur gider. Normalde püskürtmesi, yani adeta bir sis bulutu gibi benzin süzmesi gereken o küçük parçalar, zamanla bozulup silindirin içine bildiğiniz benzin damlatmaya başlar. Fazla yakıt yanmaz, tam olarak yanmayan o sıvı da egzoz çıkışında kapkara bir kurum olarak karşımıza çıkar. Aracınızın rölantide titremesinden veya birden artan yakıt tüketiminden durumu sezebilirsiniz zaten... Hani derler ya, azı karar çoğudur zarar.
Sensörler yalan söylemeye başlarsa, motor beyni ne yapsın? Özellikle MAF sensörü, yani akışmetre, içeri giren havayı yanlış ölçtüğünde bütün sistem bir anda birbirine girer. Hava az giriyor ama sensör beyne "içeriye fırtına gibi hava giriyor, bas benzini" mesajı gönderiyor diyelim... Beyin de emre uyup benzini basıyor tabii. Alın size güpegündüz arkada patlayan siyah duman bombası! Bazen arızayı mekanik aksamda ararız ama sorun tamamen elektroniğin size kurduğu bir tuzaktır.
Yakıt basınç regülatörü kontrolden çıktığında, depodan gelen benzin silindirlere kelimenin tam anlamıyla bodoslama dalar. Sistemdeki yüksek basınç yüzünden püskürtülen benzin miktarı ayarsızlaşır, yanma odası adeta yakıt gölüne döner. Otomobil gaz yememeye başlar, arkadaki duman yoğunlaşır, egzozdan keskin bir çiğ benzin kokusu yayılır. Kokuyu aldığınız an anlayın ki o benzin hiç ateşlenmeden... Neyse, gerisini egzozdaki renkten zaten görüyorsunuz.
Ateşleme sistemindeki en ufak bir aksama, zincirleme bir felakete davetiye çıkarır. Buji zamanında çakmazsa, kablolar direnç gösterirse ya da bobin zayıflarsa içerideki benzin tutuşamaz. Yanamayan yakıtın gideceği tek bir yer kalıyor: Egzoz manifoldu ve ardından dışarısı. Bazen sırf tırnak aralığı bozulmuş eski bir buji yüzünden motorun dengesi altüst olur. Arada bir o bujileri söküp bakmak, tırnaklarını kontrol etmek gerek...
Egzozdan çıkan o siyah renk sadece çevreyi kirletmekle kalmaz, cüzdanınızı da içten içe kemirir. Çiğ yakıt atıldığı için katalitik konvertör kısa sürede tıkanır, silindir duvarlarındaki yağ filmi benzinle yıkanıp gider ki bu da motorun ömründen ömür çalar. "Şimdilik gidiyor, idare edelim" dediğiniz her kilometre, aslında ileride açılacak büyük bir rektifiye faturasının peşinatıdır. Gözünüz egzoz aynasında, kulağınız motorun sesinde olsun; zira araç size ne derdi olduğunu hep anlatır, yeter ki dinlemeyi bilin.
Hava filtresini en son ne zaman değiştirdiğinizi hatırlıyor musunuz, yoksa "daha gider bu" deyip geçiştirenlerden misiniz? Tozla, çamurla dolmuş bir hava filtresi, motorun nefes borusunu tıkamaktan farksızdır. Motor ihtiyacı olan oksijeni çekemeyince, içeri basılan benzin yakılacak hava bulamaz ve yanmadan egzoza dökülür. Sonuç mu? Arkada bıraktığınız o simsiyah kâbus. Şunu bir kenara not edin: Bazen yüz binlerce liralık arızaların sebebi, birkaç yüz liralık basit bir filtredir.
Enjektörler damlatmaya başladığı an, o hassas Alman veya Japon mühendisliği bir anda heba olur gider. Normalde püskürtmesi, yani adeta bir sis bulutu gibi benzin süzmesi gereken o küçük parçalar, zamanla bozulup silindirin içine bildiğiniz benzin damlatmaya başlar. Fazla yakıt yanmaz, tam olarak yanmayan o sıvı da egzoz çıkışında kapkara bir kurum olarak karşımıza çıkar. Aracınızın rölantide titremesinden veya birden artan yakıt tüketiminden durumu sezebilirsiniz zaten... Hani derler ya, azı karar çoğudur zarar.
Sensörler yalan söylemeye başlarsa, motor beyni ne yapsın? Özellikle MAF sensörü, yani akışmetre, içeri giren havayı yanlış ölçtüğünde bütün sistem bir anda birbirine girer. Hava az giriyor ama sensör beyne "içeriye fırtına gibi hava giriyor, bas benzini" mesajı gönderiyor diyelim... Beyin de emre uyup benzini basıyor tabii. Alın size güpegündüz arkada patlayan siyah duman bombası! Bazen arızayı mekanik aksamda ararız ama sorun tamamen elektroniğin size kurduğu bir tuzaktır.
Yakıt basınç regülatörü kontrolden çıktığında, depodan gelen benzin silindirlere kelimenin tam anlamıyla bodoslama dalar. Sistemdeki yüksek basınç yüzünden püskürtülen benzin miktarı ayarsızlaşır, yanma odası adeta yakıt gölüne döner. Otomobil gaz yememeye başlar, arkadaki duman yoğunlaşır, egzozdan keskin bir çiğ benzin kokusu yayılır. Kokuyu aldığınız an anlayın ki o benzin hiç ateşlenmeden... Neyse, gerisini egzozdaki renkten zaten görüyorsunuz.
Ateşleme sistemindeki en ufak bir aksama, zincirleme bir felakete davetiye çıkarır. Buji zamanında çakmazsa, kablolar direnç gösterirse ya da bobin zayıflarsa içerideki benzin tutuşamaz. Yanamayan yakıtın gideceği tek bir yer kalıyor: Egzoz manifoldu ve ardından dışarısı. Bazen sırf tırnak aralığı bozulmuş eski bir buji yüzünden motorun dengesi altüst olur. Arada bir o bujileri söküp bakmak, tırnaklarını kontrol etmek gerek...
Egzozdan çıkan o siyah renk sadece çevreyi kirletmekle kalmaz, cüzdanınızı da içten içe kemirir. Çiğ yakıt atıldığı için katalitik konvertör kısa sürede tıkanır, silindir duvarlarındaki yağ filmi benzinle yıkanıp gider ki bu da motorun ömründen ömür çalar. "Şimdilik gidiyor, idare edelim" dediğiniz her kilometre, aslında ileride açılacak büyük bir rektifiye faturasının peşinatıdır. Gözünüz egzoz aynasında, kulağınız motorun sesinde olsun; zira araç size ne derdi olduğunu hep anlatır, yeter ki dinlemeyi bilin.
