Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor kaputunu kaldırıp yedek su deposunda o mavi ya da kırmızı sıvıyı gördüğünüzde her şeyin yolunda olduğunu varsaymak kadar büyük bir yanılgı yoktur otomobil dünyasında. Sürücülerin çok büyük bir kısmı depoda renkli sıvı durduğu sürece motorun aşırı ısınmayacağına, tabiri caizse sırtının yere gelmeyeceğine sarsılmaz bir inançla bağlanır. Oysa o sıvı oradayken de o hararet ibresi bir anda göğe dikilebilir, aracınız sizi yolun ortasında çaresizce baş başa bırakabilir... Birçok defa şahit olduğum üzere, antifriz tek başına mucizeler yaratan sihirli bir iksir değil; sadece karmaşık bir soğutma mekanizmasının parçasıdır.
Devirdaim pompasının kanatçıkları zamanla korozyona uğrayıp aşındıysa veya kayış kaçırıyorsa depodaki en kaliteli antifriz bile motor bloğunun içindeki sıcaklığı tahliye etmeye yetmez. Sıvı öylece orada durur ama hareket etmez, sirküle olmayan bir soğutma suyunun da motoru serinletmesini beklemek tam anlamıyla kendinizi kandırmaktır. Pompanın pervanesi dönmüyorsa ya da içindeki plastik aksam zamanla ufalanıp gittiyse... Mantık basit; dönmeyen su soğutmaz, soğumayan motor da eninde sonunda patlama noktasına gelir.
Termostat dediğimiz o küçük ama hayati parça kapalı konumda takılı kaldığında, antifrizli su radyatöre ulaşamadan motorun içinde hapsolur ve kendi kendine kaynamaya başlar. Göstergedeki uyarı ışığı yanana kadar durumun farkına varamazsınız çoğu zaman, çünkü radyatörünüz soğuktur ama motorun kalbi cayır cayır yanıyordur. Yılların tecrübesiyle sabittir ki, düzenli aralıklarla değişmeyen ya da yanlış oranlarla karıştırılan sıvılar termostatın kireçlenmesine veya mekanizmasının kilitlenmesine doğrudan çanak tutar.
Radyatör peteklerinin arasına dolan yapraklar, çamur, toz veya zamanla oluşan kireç tabakası havanın sıvıyla temasını tamamen kestiğinde sistem kilitlenir. Dışarıdan bakıldığında deposunda antifrizi tam görünen bir aracın, sırf radyatör gözenekleri tıkalı olduğu için otobanda yüksek hızda giderken hararet yapması kadar insanı çileden çıkaran az şey vardır. Hava geçmeyen bir radyatöre ne kadar kaliteli antifriz koyarsanız koyun, o ısıyı dışarı atamazsınız, sıvının soğumasına imkan tanıyamazsınız.
Sistemde bir yerlerde hapsolan küçük bir hava kabarcığı, sıvının devirdaim hattındaki sürekliliğini keserek bölgesel aşırı ısınmalara yol açabilir. Antifriz değişiminden hemen sonra yaşanan o beklenmedik yükselmeler genelde ustanın sistemi tam anlamıyla havasız kapatmamasından kaynaklanır. Havası alınmamış bir soğutma sistemi, içinde boşluklar barındıran bir su borusuna benzer; basınç dengesi bozulur, su akışı sekteye uğrar ve neticede hararet kaçınılmaz hale gelir.
Silindir kapak contasının hafifçe yanması veya deforme olması durumunda, motorun yanma odasındaki yüksek basınçlı gazlar soğutma kanalına sızmaya başlar. Bu durum antifrizin yapısını tamamen bozar, sistemde aşırı bir basınç oluşturur ve sıvının soğutma görevini yapmasını imkansız kılar. Depodaki sıvının rengi değişmeye başladığında, köpürme veya yağ kalıntıları gördüğünüzde vakit kaybetmeden kapak contasına baktırmanızı tavsiye ederim, zira geç kalınan her dakika maliyeti ikiye katlar.
Devirdaim pompasının kanatçıkları zamanla korozyona uğrayıp aşındıysa veya kayış kaçırıyorsa depodaki en kaliteli antifriz bile motor bloğunun içindeki sıcaklığı tahliye etmeye yetmez. Sıvı öylece orada durur ama hareket etmez, sirküle olmayan bir soğutma suyunun da motoru serinletmesini beklemek tam anlamıyla kendinizi kandırmaktır. Pompanın pervanesi dönmüyorsa ya da içindeki plastik aksam zamanla ufalanıp gittiyse... Mantık basit; dönmeyen su soğutmaz, soğumayan motor da eninde sonunda patlama noktasına gelir.
Termostat dediğimiz o küçük ama hayati parça kapalı konumda takılı kaldığında, antifrizli su radyatöre ulaşamadan motorun içinde hapsolur ve kendi kendine kaynamaya başlar. Göstergedeki uyarı ışığı yanana kadar durumun farkına varamazsınız çoğu zaman, çünkü radyatörünüz soğuktur ama motorun kalbi cayır cayır yanıyordur. Yılların tecrübesiyle sabittir ki, düzenli aralıklarla değişmeyen ya da yanlış oranlarla karıştırılan sıvılar termostatın kireçlenmesine veya mekanizmasının kilitlenmesine doğrudan çanak tutar.
Radyatör peteklerinin arasına dolan yapraklar, çamur, toz veya zamanla oluşan kireç tabakası havanın sıvıyla temasını tamamen kestiğinde sistem kilitlenir. Dışarıdan bakıldığında deposunda antifrizi tam görünen bir aracın, sırf radyatör gözenekleri tıkalı olduğu için otobanda yüksek hızda giderken hararet yapması kadar insanı çileden çıkaran az şey vardır. Hava geçmeyen bir radyatöre ne kadar kaliteli antifriz koyarsanız koyun, o ısıyı dışarı atamazsınız, sıvının soğumasına imkan tanıyamazsınız.
Sistemde bir yerlerde hapsolan küçük bir hava kabarcığı, sıvının devirdaim hattındaki sürekliliğini keserek bölgesel aşırı ısınmalara yol açabilir. Antifriz değişiminden hemen sonra yaşanan o beklenmedik yükselmeler genelde ustanın sistemi tam anlamıyla havasız kapatmamasından kaynaklanır. Havası alınmamış bir soğutma sistemi, içinde boşluklar barındıran bir su borusuna benzer; basınç dengesi bozulur, su akışı sekteye uğrar ve neticede hararet kaçınılmaz hale gelir.
Silindir kapak contasının hafifçe yanması veya deforme olması durumunda, motorun yanma odasındaki yüksek basınçlı gazlar soğutma kanalına sızmaya başlar. Bu durum antifrizin yapısını tamamen bozar, sistemde aşırı bir basınç oluşturur ve sıvının soğutma görevini yapmasını imkansız kılar. Depodaki sıvının rengi değişmeye başladığında, köpürme veya yağ kalıntıları gördüğünüzde vakit kaybetmeden kapak contasına baktırmanızı tavsiye ederim, zira geç kalınan her dakika maliyeti ikiye katlar.
