Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Torpidonun hemen üzerinde, o her gün gördüğümüz plastik kaplamanın altında hayat kurtaran bir dost saklanıyor aslında. Çoğu zaman varlığını bile unuttuğumuz, sadece orada durduğunu bildiğimiz bir dost... Konsoldaki o minik kırmızı ya da sarı silüet aniden belirene kadar da aklımıza gelmiyor genellikle. Yolcu koltuğunda oturan sevdiklerimizin güvenliği, işte o aniden yanan küçük lambanın insafına kalmış gibi hissettiriyor insanı.
Gösterge panelindeki o malum ışık bir kere yanmaya görsün, insanın aklına binbir çeşit senaryo geliyor haliyle. Neden yanar ki bu lamba şimdi, durup dururken? Bazen sadece basit bir soket gevşemesi, bazen de kelimenin tam anlamıyla sistemin tamamen devre dışı kalması... Servise gitmeyi sürekli erteleyen o sürücülerden misiniz, yoksa hemen panikleyenlerden mi?
Koltuk altlarındaki kablo tesisatları bu işin gizli suçlularıdır, kimse pek bilmez ama durum tam olarak böyle. Arabayı temizlerken koltuğu hunharca geriye ittiğinizde ya da arkaya büyük bir valiz sıkıştırdığınızda o hassas kabloları zedelemiş olabilirsiniz. Küçük bir temassızlık, sistemin beynine "Ben buradayım ama çalışmıyorum" sinyali gönderiyor işte. Bir bakmışsınız, durduk yere başınıza hiç yoktan bir arıza kodu açılmış...
Geçenlerde bir arkadaşım anlattı, arabaya binen her yolcu sonrası o meşhur lamba göz kırpmaya başlıyormuş. Yolcu koltuğunun içine gömülü olan o ağırlık sensörleri, yani mindere kimin oturduğunu anlayan sistem zamanla yoruluyor, yıpranıyor. Koltuğa sertçe oturulması, üzerine ağır bir eşya konulması bu sensörlerin dengesini tamamen bozabiliyor. Sistem orada birinin oturduğunu anlayamayınca da doğal olarak güvenliği kapatıyor.
Emniyet kemeri tokasının içindeki o küçük anahtar mekanizması da bu zincirin en zayıf halkalarından biri bana kalırsa. Kemeri taktığınız halde araba hala kemer uyarısı veriyorsa, hava yastığının da doğru çalışmasını beklemeyin zaten. Birbirine bağlı iki sistemden bahsediyoruz; kemerin takılı olduğunu algılamayan bilgisayar, hava yastığını da tetiklemeyecektir. İki kere iki dört, bu kadar net bir mantık aslında.
Arada bir yolcu tarafındaki torpidonun yan tarafına ya da içine gizlenmiş olan o manuel anahtara da bakmak lazım tabii. Hani şu çocuk koltuğu koyarken anahtarla çevirip kapattığımız cinsten olan buton... Bazen temizlik yaparken orası kazara "OFF" konumuna getirilebiliyor veya mekanizma içeriden oksitlenebiliyor. Kendi kendinize "Acaba bunu kim elledi?" diye sormadan önce, gidip bir kontrol etmekte fayda var.
Direksiyonun altındaki veya torpidonun arkasındaki o karmaşık sargı mekanizmaları da zamanın yıpratıcı etkisine karşı koyamıyor maalesef. Akım değerleri milisaniyeler içinde değiştiğinde, sistem güvenlik gerekçesiyle kendini korumaya alıyor anında. Olası bir kaza anında açılmayacak bir airbag ile yolculuk yapmak... Düşüncesi bile insanın tüylerini ürpertmeye yetiyor.
Asla ihmale gelmeyecek, "yarın baktırırım" denmeyecek kadar hayati bir konunun tam ortasındayız şu an. Eğer o lamba bir kere yandıysa, sistem artık kendi kendine sönmeyecektir, bunu kabul etmek gerek. İlk fırsatta işin uzmanı bir servisin yolunu tutmak, bilgisayara bağlatıp o arıza kodunun arkasındaki gerçek sebebi öğrenmek en mantıklısı. Kendi hayatımızı ve yanımızda taşıdığımız insanların canını şansa bırakamayız, değil mi?
Gösterge panelindeki o malum ışık bir kere yanmaya görsün, insanın aklına binbir çeşit senaryo geliyor haliyle. Neden yanar ki bu lamba şimdi, durup dururken? Bazen sadece basit bir soket gevşemesi, bazen de kelimenin tam anlamıyla sistemin tamamen devre dışı kalması... Servise gitmeyi sürekli erteleyen o sürücülerden misiniz, yoksa hemen panikleyenlerden mi?
Koltuk altlarındaki kablo tesisatları bu işin gizli suçlularıdır, kimse pek bilmez ama durum tam olarak böyle. Arabayı temizlerken koltuğu hunharca geriye ittiğinizde ya da arkaya büyük bir valiz sıkıştırdığınızda o hassas kabloları zedelemiş olabilirsiniz. Küçük bir temassızlık, sistemin beynine "Ben buradayım ama çalışmıyorum" sinyali gönderiyor işte. Bir bakmışsınız, durduk yere başınıza hiç yoktan bir arıza kodu açılmış...
Geçenlerde bir arkadaşım anlattı, arabaya binen her yolcu sonrası o meşhur lamba göz kırpmaya başlıyormuş. Yolcu koltuğunun içine gömülü olan o ağırlık sensörleri, yani mindere kimin oturduğunu anlayan sistem zamanla yoruluyor, yıpranıyor. Koltuğa sertçe oturulması, üzerine ağır bir eşya konulması bu sensörlerin dengesini tamamen bozabiliyor. Sistem orada birinin oturduğunu anlayamayınca da doğal olarak güvenliği kapatıyor.
Emniyet kemeri tokasının içindeki o küçük anahtar mekanizması da bu zincirin en zayıf halkalarından biri bana kalırsa. Kemeri taktığınız halde araba hala kemer uyarısı veriyorsa, hava yastığının da doğru çalışmasını beklemeyin zaten. Birbirine bağlı iki sistemden bahsediyoruz; kemerin takılı olduğunu algılamayan bilgisayar, hava yastığını da tetiklemeyecektir. İki kere iki dört, bu kadar net bir mantık aslında.
Arada bir yolcu tarafındaki torpidonun yan tarafına ya da içine gizlenmiş olan o manuel anahtara da bakmak lazım tabii. Hani şu çocuk koltuğu koyarken anahtarla çevirip kapattığımız cinsten olan buton... Bazen temizlik yaparken orası kazara "OFF" konumuna getirilebiliyor veya mekanizma içeriden oksitlenebiliyor. Kendi kendinize "Acaba bunu kim elledi?" diye sormadan önce, gidip bir kontrol etmekte fayda var.
Direksiyonun altındaki veya torpidonun arkasındaki o karmaşık sargı mekanizmaları da zamanın yıpratıcı etkisine karşı koyamıyor maalesef. Akım değerleri milisaniyeler içinde değiştiğinde, sistem güvenlik gerekçesiyle kendini korumaya alıyor anında. Olası bir kaza anında açılmayacak bir airbag ile yolculuk yapmak... Düşüncesi bile insanın tüylerini ürpertmeye yetiyor.
Asla ihmale gelmeyecek, "yarın baktırırım" denmeyecek kadar hayati bir konunun tam ortasındayız şu an. Eğer o lamba bir kere yandıysa, sistem artık kendi kendine sönmeyecektir, bunu kabul etmek gerek. İlk fırsatta işin uzmanı bir servisin yolunu tutmak, bilgisayara bağlatıp o arıza kodunun arkasındaki gerçek sebebi öğrenmek en mantıklısı. Kendi hayatımızı ve yanımızda taşıdığımız insanların canını şansa bırakamayız, değil mi?
