Kerem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Alışkanlıklarımızı elimizden aldıkları o ilk günden beri başımızın belası oldu bu elektronik sistemler. Eskiden o kalın kolu cart diye çektiğimizde hissettiğimiz güven duygusunun yerini, küçücük plastik bir düğmenin insafına bırakılmış mekanizmalar aldı. Volkswagen mühendisleri konsolda yer açmak ve premium bir hissiyat yaratmak için mekanik el frenini tarihe gömdüklerinde, hepimiz bunun harika bir yenilik olduğunu düşünmüştük. Oysa o meşhur Passat'ların, Golf'lerin orta konsolundaki parlak düğmenin altında yatan kronik sorunlar silsilesiyle yüzleşmemiz çok uzun sürmedi. Biz, yıllarını bu sektöre vermiş insanlar olarak o düğmenin aslında nasıl bir saatli bomba olduğunu çok iyi biliyoruz. Gösterge panelinde aniden beliren o sarı ünlem işareti, sadece bir uyarı ışığı değil, aynı zamanda sanayi yollarında harcanacak mesainin ve cebimizden çıkacak yüklü miktarda paranın da habercisidir... Klasik sistemlerde tel kopardı yenilerdiniz, telin koptuğunu bilirdiniz. Şimdi ise beyni karışmış bir elektronik ünitenin kaprislerini çekmek zorundayız; eski usulün sadeliği kasıtlı olarak yok edildi ve yerine sürekli arıza vermeye meyilli bu hantal yapı entegre edildi.
Sabah işe gitmek için marşa basarsınız, o minik düğmeye dokunursunuz ama arka tekerleklerden gelmesi gereken o ince "vıııj" motor sesini duyamazsınız. İşte o an anlarsınız ki balatalar diski bırakmamıştır, sistem kilitlenmiştir. Araç yerinden kıpırdamaz, kıpırdamaya zorlarsanız da o koca metal yığınını asfaltta sürüklemekten, lastikleri yakmaktan başka bir işe yaramaz. Neden derseniz, arka kaliperlerin üzerine yerleştirilmiş o ufak elektrik motorlarının içi zamanla su alır, yoldaki tozu çeker, en nihayetinde içindeki uyduruk plastik dişlileri sıyırır. Alman mühendisliğinin o yere göğe sığdırılamayan kusursuzluğu, Anadolu'nun tozlu yollarında ya da sıradan, soğuk bir kış sabahında işte böyle çuvallar. Bazen sorun sadece o el freni dümesinin altındaki oksitlenmiş temas noktalarıdır; bazen de tekerleklere kadar uzanan kablo tesisatındaki kılcal, gözle görülmeyen kopmalardır. Koca arabayı yerinden kımıldatmayan şeyin, iki liralık bir lehim hatası ya da yalıtımı zayıf bir kablo olması ne kadar acı değil mi? İnsan gerçekten hayret ediyor, onca para saydığımız araçların böyle ucuz hatalarla yolda kalmasına... Biz bu filmi o kadar çok gördük ki, artık o düğmenin üzerindeki krom kaplamanın soyulmasına bakarak bile arızanın ne zaman patlak vereceğini aşağı yukarı tahmin edebiliyoruz.
Yetkili servislerin süslü kapılarından içeri girdiğinizde önünüze konulan faturalar karşısında küçük dilinizi yutmanız işten bile değildir. Onların çözüm anlayışı hiçbir zaman onarmak, sorunun kaynağını çözmek üzerine kurulu olmadı; her zaman komple değişimi, en pahalı yolu dayatırlar. Arka fren kaliper motoru değişecek, el freni kontrol ünitesi yenilenecek, düğme grubu baştan sipariş edilecek derken liste uzar gider ve karşınıza çıkan rakamlar dudak uçuklatır. Oysa sorunun analitik kökenine indiğimizde, meselenin çoğu zaman sadece mekanik bir sıkışma, basit bir korozyon ya da anlık bir voltaj dalgalanmasından ibaret olduğunu görüyoruz. Sanayideki ustalarımız sağ olsunlar, o bozulan motorların içini açıp kırılan plastik dişlileri tornada çekilmiş metal olanlarla değiştirerek ya da oksitlenmiş devreyi lehimleyerek bu saçmalığı onda biri fiyatına çözebiliyorlar. Hangi mantık, tamir edilebilir küçük bir parça için bütün fren sistemini çöpe atmayı haklı çıkarabilir? Alman otomotiv devinin bize dayattığı bu kullan-at kültürünü, bu tüketim çılgınlığını reddetmek zorundayız. Bizler tüketiciyiz, sokakta para bulmuyoruz ve arabalarımızın en kritik güvenlik donanımlarının bu kadar narin, bu kadar kolay pes eden yapıda tasarlanmasını kesinlikle kabul etmiyoruz. İstersek en pahalı diagnostik cihazlarını bağlayıp sistemdeki arıza kodlarını silelim, o temel mekanik tasarım hatası orada durduğu sürece o lanet sarı ışık o ekranda tekrar yanacak...
Sabah işe gitmek için marşa basarsınız, o minik düğmeye dokunursunuz ama arka tekerleklerden gelmesi gereken o ince "vıııj" motor sesini duyamazsınız. İşte o an anlarsınız ki balatalar diski bırakmamıştır, sistem kilitlenmiştir. Araç yerinden kıpırdamaz, kıpırdamaya zorlarsanız da o koca metal yığınını asfaltta sürüklemekten, lastikleri yakmaktan başka bir işe yaramaz. Neden derseniz, arka kaliperlerin üzerine yerleştirilmiş o ufak elektrik motorlarının içi zamanla su alır, yoldaki tozu çeker, en nihayetinde içindeki uyduruk plastik dişlileri sıyırır. Alman mühendisliğinin o yere göğe sığdırılamayan kusursuzluğu, Anadolu'nun tozlu yollarında ya da sıradan, soğuk bir kış sabahında işte böyle çuvallar. Bazen sorun sadece o el freni dümesinin altındaki oksitlenmiş temas noktalarıdır; bazen de tekerleklere kadar uzanan kablo tesisatındaki kılcal, gözle görülmeyen kopmalardır. Koca arabayı yerinden kımıldatmayan şeyin, iki liralık bir lehim hatası ya da yalıtımı zayıf bir kablo olması ne kadar acı değil mi? İnsan gerçekten hayret ediyor, onca para saydığımız araçların böyle ucuz hatalarla yolda kalmasına... Biz bu filmi o kadar çok gördük ki, artık o düğmenin üzerindeki krom kaplamanın soyulmasına bakarak bile arızanın ne zaman patlak vereceğini aşağı yukarı tahmin edebiliyoruz.
Yetkili servislerin süslü kapılarından içeri girdiğinizde önünüze konulan faturalar karşısında küçük dilinizi yutmanız işten bile değildir. Onların çözüm anlayışı hiçbir zaman onarmak, sorunun kaynağını çözmek üzerine kurulu olmadı; her zaman komple değişimi, en pahalı yolu dayatırlar. Arka fren kaliper motoru değişecek, el freni kontrol ünitesi yenilenecek, düğme grubu baştan sipariş edilecek derken liste uzar gider ve karşınıza çıkan rakamlar dudak uçuklatır. Oysa sorunun analitik kökenine indiğimizde, meselenin çoğu zaman sadece mekanik bir sıkışma, basit bir korozyon ya da anlık bir voltaj dalgalanmasından ibaret olduğunu görüyoruz. Sanayideki ustalarımız sağ olsunlar, o bozulan motorların içini açıp kırılan plastik dişlileri tornada çekilmiş metal olanlarla değiştirerek ya da oksitlenmiş devreyi lehimleyerek bu saçmalığı onda biri fiyatına çözebiliyorlar. Hangi mantık, tamir edilebilir küçük bir parça için bütün fren sistemini çöpe atmayı haklı çıkarabilir? Alman otomotiv devinin bize dayattığı bu kullan-at kültürünü, bu tüketim çılgınlığını reddetmek zorundayız. Bizler tüketiciyiz, sokakta para bulmuyoruz ve arabalarımızın en kritik güvenlik donanımlarının bu kadar narin, bu kadar kolay pes eden yapıda tasarlanmasını kesinlikle kabul etmiyoruz. İstersek en pahalı diagnostik cihazlarını bağlayıp sistemdeki arıza kodlarını silelim, o temel mekanik tasarım hatası orada durduğu sürece o lanet sarı ışık o ekranda tekrar yanacak...
