Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Kumandaya basıyorsunuz, kapılar şıkır şıkır açılıyor ama kontağı çevirdiğinizde (ya da o havalı Start düğmesine bastığınızda) tık yok... İnsan önce bir duraksıyor, değil mi? "Nasıl yani, daha az önce kapıları bu anahtarla açmadım mı ben?" diyorsunuz kendi kendinize. İşte otomobil elektroniğinin en sinir bozucu, en kafa karıştıran anlarından biri tam olarak bu. Sizi çok iyi anlıyorum. Kumandanın piliyle motorun çalışması arasında düşündüğünüzden çok daha farklı bir bağ var çünkü.
Motorun marş basmaması, kumandanın kapıları açabilmesiyle tamamen bağımsız iki ayrı dünyanın hikayesi aslında. Anahtarın içindeki o küçük pil sadece uzaktan kapı kilitlerini tetiklemeye yarar, hepsi bu. Ama iş motoru çalıştırmaya geldiğinde sahneye "immobilizer" dediğimiz o minik, pilsiz çip girer. Pil bitse bile kapıyı manuel açıp o anahtarı kontağa taktığınızda arabanın çalışması gerekir. Çalışmıyorsa? Çip ile arabanın beyni arasındaki o gizli sıklaşma bozulmuş demektir... Ya çip zarar gördü ya da araç sizin kendi anahtarınızı tanımaz oldu.
Start-Stop tuşlu yeni nesil bir araç kullanıyorsanız işler bir tık daha ilginçleşiyor. Sürücü koltuğuna geçip tuşa basıyorsunuz, ekranda "Anahtar Algılanamadı" uyarısı beliriyor ama kapılar az önce kumandayla açıldı! Burada panik yapıp hemen çekiciyi aramayın derim. Kumandanın pili zayıfladığında araç o sinyali yakalamakta zorlanabilir. Yapacağınız şey basit: Anahtarın arka tarafıyla veya anahtarlığın kendisiyle doğrudan Start tuşuna bastırmayı deneyin. Birçok marka, pil bittiğinde bile çalışsın diye o tuşun arkasına gizli bir okuyucu koyar...
Akü meselesini tamamen gözden çıkarmak yapılan en büyük hatalardan biridir. "Ama kapı kilitleri gayet güçlü açılıyor, akü nasıl bitsin?" demeyin sakın. Kapı kilidini açmak için gereken enerjiyle, o koca motoru döndürecek marş motorunun ihtiyaç duyduğu güç arasında dağlar kadar fark var. Akünüzün voltajı dip yapmış olabilir; farları yakmaya, kumanda sinyalini almaya yeter ama marşa bastığınız anda sistemi çökertebilir. Gösterge panelindeki ışıklar marş anında hafifçe kısılıyorsa veya tık tık diye bir ses gelip kalıyorsa... İbre doğrudan aküyü gösteriyor demektir.
Yedek anahtarınız nerede, hiç düşündünüz mü? Biliyorum, genelde evde bir çekmecenin en arkasında unutulur o anahtarlar. Fakat bu tarz bir kilitlenmede en hızlı diagnostik test aracınızın yedek anahtarıdır. Yedekle denediğinizde araba tık diye çalışıyorsa, tebrikler, sorununuz araçta değil anahtarınızın içindeki çipte demektir. Yok eğer yedek anahtar da aynı tepkisizliği veriyorsa, okları doğrudan aracın sigorta kutusuna, marş motoruna veya immobilizer beynine çevirebiliriz.
Vites konumunu gerçekten kontrol ettiniz mi? Otomatik vitesli bir araçta Park (P) veya Nötr (N) konumunda değilseniz marş basmaz, bu kadar basit. Bazen vites kolu P konumunda gibi görünse de sensör bunu algılamayabilir; kolu şöyle hafifçe ileri geri oynatıp tekrar P'ye takmayı deneyin. Ya da frene yeterince sert basmıyor olabilirsiniz. Manuel araçlarda ise debriyaj pedalının altındaki o küçük şalter arızalandıysa, araç debriyaja bastığınızı anlamaz ve güvenlik sebebiyle marşı kilitler... Küçük bir temas sorunu yüzünden büyük masraf var sanıp canınızı sıkmayın hemen.
Otomobiller bazen sadece biraz mantık, biraz da sakinlik ister. Anahtarın kapıyı açması motorun çalışacağını garanti etmez, bunu artık biliyoruz. Sırasıyla tuşla basmayı deneyin, vitesi kontrol edin, imkan varsa yedek anahtarı getirin. Baktınız hiçbiri olmuyor, zorlamanın bir anlamı yok; sistemi daha fazla kilitlenmeye zorlamadan bir oto elektrik uzmanına haber vermek en doğrusu olacaktır.
Motorun marş basmaması, kumandanın kapıları açabilmesiyle tamamen bağımsız iki ayrı dünyanın hikayesi aslında. Anahtarın içindeki o küçük pil sadece uzaktan kapı kilitlerini tetiklemeye yarar, hepsi bu. Ama iş motoru çalıştırmaya geldiğinde sahneye "immobilizer" dediğimiz o minik, pilsiz çip girer. Pil bitse bile kapıyı manuel açıp o anahtarı kontağa taktığınızda arabanın çalışması gerekir. Çalışmıyorsa? Çip ile arabanın beyni arasındaki o gizli sıklaşma bozulmuş demektir... Ya çip zarar gördü ya da araç sizin kendi anahtarınızı tanımaz oldu.
Start-Stop tuşlu yeni nesil bir araç kullanıyorsanız işler bir tık daha ilginçleşiyor. Sürücü koltuğuna geçip tuşa basıyorsunuz, ekranda "Anahtar Algılanamadı" uyarısı beliriyor ama kapılar az önce kumandayla açıldı! Burada panik yapıp hemen çekiciyi aramayın derim. Kumandanın pili zayıfladığında araç o sinyali yakalamakta zorlanabilir. Yapacağınız şey basit: Anahtarın arka tarafıyla veya anahtarlığın kendisiyle doğrudan Start tuşuna bastırmayı deneyin. Birçok marka, pil bittiğinde bile çalışsın diye o tuşun arkasına gizli bir okuyucu koyar...
Akü meselesini tamamen gözden çıkarmak yapılan en büyük hatalardan biridir. "Ama kapı kilitleri gayet güçlü açılıyor, akü nasıl bitsin?" demeyin sakın. Kapı kilidini açmak için gereken enerjiyle, o koca motoru döndürecek marş motorunun ihtiyaç duyduğu güç arasında dağlar kadar fark var. Akünüzün voltajı dip yapmış olabilir; farları yakmaya, kumanda sinyalini almaya yeter ama marşa bastığınız anda sistemi çökertebilir. Gösterge panelindeki ışıklar marş anında hafifçe kısılıyorsa veya tık tık diye bir ses gelip kalıyorsa... İbre doğrudan aküyü gösteriyor demektir.
Yedek anahtarınız nerede, hiç düşündünüz mü? Biliyorum, genelde evde bir çekmecenin en arkasında unutulur o anahtarlar. Fakat bu tarz bir kilitlenmede en hızlı diagnostik test aracınızın yedek anahtarıdır. Yedekle denediğinizde araba tık diye çalışıyorsa, tebrikler, sorununuz araçta değil anahtarınızın içindeki çipte demektir. Yok eğer yedek anahtar da aynı tepkisizliği veriyorsa, okları doğrudan aracın sigorta kutusuna, marş motoruna veya immobilizer beynine çevirebiliriz.
Vites konumunu gerçekten kontrol ettiniz mi? Otomatik vitesli bir araçta Park (P) veya Nötr (N) konumunda değilseniz marş basmaz, bu kadar basit. Bazen vites kolu P konumunda gibi görünse de sensör bunu algılamayabilir; kolu şöyle hafifçe ileri geri oynatıp tekrar P'ye takmayı deneyin. Ya da frene yeterince sert basmıyor olabilirsiniz. Manuel araçlarda ise debriyaj pedalının altındaki o küçük şalter arızalandıysa, araç debriyaja bastığınızı anlamaz ve güvenlik sebebiyle marşı kilitler... Küçük bir temas sorunu yüzünden büyük masraf var sanıp canınızı sıkmayın hemen.
Otomobiller bazen sadece biraz mantık, biraz da sakinlik ister. Anahtarın kapıyı açması motorun çalışacağını garanti etmez, bunu artık biliyoruz. Sırasıyla tuşla basmayı deneyin, vitesi kontrol edin, imkan varsa yedek anahtarı getirin. Baktınız hiçbiri olmuyor, zorlamanın bir anlamı yok; sistemi daha fazla kilitlenmeye zorlamadan bir oto elektrik uzmanına haber vermek en doğrusu olacaktır.
