Kerim Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Geçen hafta sanayide, o tanıdık motor yağı ve balata kokusunun sinmiş olduğu daracık dükkanlardan birinde, yılların ustasıyla çay içerken laf dönüp dolaşıp yine parça fiyatlarına ve usta yevmiyelerine geldi; hani şu her araç sahibinin kapısını çalmaktan korktuğu ama bir o kadar da kaçamayacağı o malum zamansal periyotlara...
Kaputun altına uzanan o nasırlı ellerin karşılığında istenen rakamlar eskiye nazaran öyle bir boyuta ulaştı ki, insan malum markanın yetkili servisi ile mahalle arasındaki o mütevazı dükkanın fiyat levhasına bakınca ister istemez derin bir soluk alıp düşünmeye başlıyor, acaba bu işin gerçekten standart bir karşılığı var mı yoksa tamamen ustanın o anki ruh haline mi kalıyor...
Motor bloğunun kalbine giden o plastik dişli kayışın kopması demek, sadece yolda kalmak değil bütçenin alt üst olması demek; işte tam da bu yüzden insanlar parça parasından ziyade "acaba bu söküm takış işlemi için benden ne kadar işçilik alacaklar" diye kara kara düşünüyorlar...
Yetkili servislerin saati metrekaresi belli olan o kurumsal tarifeleri ile sanayideki "getir bakalım aracı bir dinleyelim" esnekliği arasında sıkışıp kalan sürücüler için maliyetler modelden modele, markadan markaya öyle bir uçurum yaratıyor ki bazen sadece işçilik bedeli parça fiyatını bile geçebiliyor...
Pistonların o kusursuz senkronizasyonunu sağlayan o gizli kahramanın değişimi sırasında motorun neredeyse yarısının sökülmesi gerekiyor; usta anahtarı eline alıp contaları gevşetmeye başladığında aslında sadece bir kayış değil saatler sürecek sabırlı bir cerrahi müdahale başlatıyor ki bu da doğrudan emeğin karşılığını belirliyor...
Arabanın kaputunu açtıklarında motorun transversal mi yoksa longitudinal mi yerleştiği bile o faturayı doğrudan etkileyen etkenler arasında yer alıyor, çünkü bazı araçlarda o kadar dar bir alan kalıyor ki usta resmen parmaklarını feda etmek zorunda kalıyor...
Her marka ve modelin kendine has bir çalışma prensibi ve zamanlama ayarı var, nitekim dünkü çocuk diyebileceğimiz yeni nesil motorlarla on yıllık emektarların triger değişimi aynı sürede bitmiyor, bu yüzden usta tezgahının başına geçtiğinde harcadığı mesai de o oranla şekilleniyor...
Aslında en doğrusu, işe başlamadan önce kapıda net bir pazarlık yapmak yerine ustanın tecrübesine güvenip o sessiz mutabakata varabilmek ama nerede o eski esnaf kültürü, şimdi herkes cebindeki hesaba göre adım atıyor...
Bazen sadece triger değil su pompası yani devirdaim de aynı anda değişmek zorunda kalıyor ve işte o zaman işçilik saatleri biraz daha uzuyor, usta da haklı olarak "hazır sökmüşken bunu da aradan çıkaralım" derken faturaya yansıyan o ufak detaylar toplamı ciddi rakamlara taşıyor...
Yıllarını bu işe vermis birinin gözlerindeki o yorgunluğu gördükten sonra verilen paranın az mı çok mu olduğunu sorgulamaktan vazgeçiyorsunuz insan, çünkü motoru toplarken attığı o son vida sıkma hissiyatı her kuruşu hak ediyor belki de...
Kaputun altına uzanan o nasırlı ellerin karşılığında istenen rakamlar eskiye nazaran öyle bir boyuta ulaştı ki, insan malum markanın yetkili servisi ile mahalle arasındaki o mütevazı dükkanın fiyat levhasına bakınca ister istemez derin bir soluk alıp düşünmeye başlıyor, acaba bu işin gerçekten standart bir karşılığı var mı yoksa tamamen ustanın o anki ruh haline mi kalıyor...
Motor bloğunun kalbine giden o plastik dişli kayışın kopması demek, sadece yolda kalmak değil bütçenin alt üst olması demek; işte tam da bu yüzden insanlar parça parasından ziyade "acaba bu söküm takış işlemi için benden ne kadar işçilik alacaklar" diye kara kara düşünüyorlar...
Yetkili servislerin saati metrekaresi belli olan o kurumsal tarifeleri ile sanayideki "getir bakalım aracı bir dinleyelim" esnekliği arasında sıkışıp kalan sürücüler için maliyetler modelden modele, markadan markaya öyle bir uçurum yaratıyor ki bazen sadece işçilik bedeli parça fiyatını bile geçebiliyor...
Pistonların o kusursuz senkronizasyonunu sağlayan o gizli kahramanın değişimi sırasında motorun neredeyse yarısının sökülmesi gerekiyor; usta anahtarı eline alıp contaları gevşetmeye başladığında aslında sadece bir kayış değil saatler sürecek sabırlı bir cerrahi müdahale başlatıyor ki bu da doğrudan emeğin karşılığını belirliyor...
Arabanın kaputunu açtıklarında motorun transversal mi yoksa longitudinal mi yerleştiği bile o faturayı doğrudan etkileyen etkenler arasında yer alıyor, çünkü bazı araçlarda o kadar dar bir alan kalıyor ki usta resmen parmaklarını feda etmek zorunda kalıyor...
Her marka ve modelin kendine has bir çalışma prensibi ve zamanlama ayarı var, nitekim dünkü çocuk diyebileceğimiz yeni nesil motorlarla on yıllık emektarların triger değişimi aynı sürede bitmiyor, bu yüzden usta tezgahının başına geçtiğinde harcadığı mesai de o oranla şekilleniyor...
Aslında en doğrusu, işe başlamadan önce kapıda net bir pazarlık yapmak yerine ustanın tecrübesine güvenip o sessiz mutabakata varabilmek ama nerede o eski esnaf kültürü, şimdi herkes cebindeki hesaba göre adım atıyor...
Bazen sadece triger değil su pompası yani devirdaim de aynı anda değişmek zorunda kalıyor ve işte o zaman işçilik saatleri biraz daha uzuyor, usta da haklı olarak "hazır sökmüşken bunu da aradan çıkaralım" derken faturaya yansıyan o ufak detaylar toplamı ciddi rakamlara taşıyor...
Yıllarını bu işe vermis birinin gözlerindeki o yorgunluğu gördükten sonra verilen paranın az mı çok mu olduğunu sorgulamaktan vazgeçiyorsunuz insan, çünkü motoru toplarken attığı o son vida sıkma hissiyatı her kuruşu hak ediyor belki de...
