Sami Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Gösterge panelinde o sarı, hani şu tabanında tırtıklar olan ve içinde ünlem işareti barındıran ikon yandığında insanın canı sıkılıyor. Sabahın köründe arabaya biniyorsun, anahtarı çeviriyorsun ve çat diye karşına çıkıyor; moral bozmak için birebir. Çoğu sürücü bunu gördüğü an hemen en yakın benzinliğe yanaşıp lastiklere hava basması gerektiğini düşünür, işin kolayı bu çünkü. Gelgelelim, lastiklerin havasını tek tek kontrol ediyorsun, hepsi tam da olması gerektiği gibi, fabrikasyon değerlerde duruyor ama o inatçı lamba bir türlü sönmek bilmiyor. İşte tam bu noktada sistemin kendisinde, yani TPMS sensörünün kendi can çekişmesinde aramak gerekiyor kabahati. Lastik basınç izleme sistemi dediğimiz bu nane, aslında tekerleklerin içine gizlenmiş küçük pillerle çalışan radyolardan ibaret ve her elektronik cihaz gibi onların da bir son kullanma tarihi var... Zamanla o piller bitiyor, devreler oksitleniyor ya da yoldaki sarsıntıdan dolayı kafayı yiyorlar.
Direksiyonu hafifçe kırıp yola koyulduğunda arabanın altından, sanki jantın oradan bir yerden garip bir tıkırtı, ritmik bir vuruntu sesi geliyor mu, ona iyi kulak kabartmak lazım. Bazen lastikçide lastik değişimi yapılırken o koca levyelerle dikkatsizce çalışıyorlar ve jantın içindeki o hassas sensör plastiğini çıt diye kırıveriyorlar, ruhun bile duymuyor. Kırılan veya yuvasından oynayan sensör tekerlek döndükçe içeride serbestçe salınmaya başlıyor ve sen hızlandıkça o tıkırtı bir senfoniye dönüşüyor. Lastiğin dengesini, yani balansını da bozuyor bu durum haliyle; yüksek hızlara çıktığında direksiyonda hafif bir titreme hissediyorsan sebebi o içeride serseri mayın gibi gezen kırık parça olabilir. Eğer son zamanlarda bir lastik tamiri yaptırdıysan ve hemen ardından bu tarz tuhaflıklar başladıysa, hiç uzağa gitme, ustanın elinin ayarını bir sorgula derim.
Yol bilgisayarındaki verilerin bir an doğruyu gösterip, beş dakika sonra tamamen saçmalaması da bu sistemin iflas ettiğinin en büyük kanıtlarından biridir aslında. Ekrana bakıyorsun sağ ön lastik 32 psi gösteriyor, iki kilometre gidiyorsun birden sıfıra düşüyor veya çizgiler çıkıyor, sonra hop yeniden düzeliyor... Bu kesintili veri akışı, sensörün içindeki pilin artık son nefesini verdiğini, voltajının düştüğünü ve ana beyne sinyal göndermekte zorlandığını net bir şekilde ortaya koyar. Pil tamamen bitene kadar bu kararsızlık, bu git-geller devam eder durur, seni de bilgisayar başında deli eder. Gerçi sadece pil de değil, arabanın kendi alıcısında da bir temassızlık olabilir ama genelde suçlu hep o tekerleğin içindeki küçük kutudur. Değişken veriler görüyorsan, anlık olarak sistem gidip geliyorsa, o sensörün artık emeklilik vakti çoktan gelmiştir, bunu kabul etmek gerekiyor.
Mevsim geçişlerinde, özellikle havalar aniden soğuduğunda bu TPMS lambasının yanması son derece normaldir, çünkü soğuk hava gazı sıkıştırır ve basınç düşer. Fakat hava sıcaklığı normalken, lastiklerinde gözle görülür ya da ölçülebilir hiçbir kaçak yokken bu uyarı ışığı yanıp sönüyorsa, yani sabit yanmak yerine sürekli flaşör gibi çakıyorsa durum çok farklı. Sistem sana "benim lastikle işim yok, benim kendi içimde bir arızam var" demeye çalışıyor o an, araba dilinde bunun meali budur. Birçok insan bu yanıp sönme hareketini önemsemez, nasılsa lastik sağlam der geçer ama sistem tamamen kör kalmıştır artık. Gerçek bir patlama veya ani hava kaybı yaşandığında o lamba zaten hep yanıp söndüğü için sen durumu fark edene kadar iş işten geçmiş olabilir... Güvenliği riske atmaya gerek yok, o ışık ritmik olarak göz kırpmaya başladıysa arıza kodunu okutmak için bir servise uğrama vakti gelmiştir.
Direksiyonu hafifçe kırıp yola koyulduğunda arabanın altından, sanki jantın oradan bir yerden garip bir tıkırtı, ritmik bir vuruntu sesi geliyor mu, ona iyi kulak kabartmak lazım. Bazen lastikçide lastik değişimi yapılırken o koca levyelerle dikkatsizce çalışıyorlar ve jantın içindeki o hassas sensör plastiğini çıt diye kırıveriyorlar, ruhun bile duymuyor. Kırılan veya yuvasından oynayan sensör tekerlek döndükçe içeride serbestçe salınmaya başlıyor ve sen hızlandıkça o tıkırtı bir senfoniye dönüşüyor. Lastiğin dengesini, yani balansını da bozuyor bu durum haliyle; yüksek hızlara çıktığında direksiyonda hafif bir titreme hissediyorsan sebebi o içeride serseri mayın gibi gezen kırık parça olabilir. Eğer son zamanlarda bir lastik tamiri yaptırdıysan ve hemen ardından bu tarz tuhaflıklar başladıysa, hiç uzağa gitme, ustanın elinin ayarını bir sorgula derim.
Yol bilgisayarındaki verilerin bir an doğruyu gösterip, beş dakika sonra tamamen saçmalaması da bu sistemin iflas ettiğinin en büyük kanıtlarından biridir aslında. Ekrana bakıyorsun sağ ön lastik 32 psi gösteriyor, iki kilometre gidiyorsun birden sıfıra düşüyor veya çizgiler çıkıyor, sonra hop yeniden düzeliyor... Bu kesintili veri akışı, sensörün içindeki pilin artık son nefesini verdiğini, voltajının düştüğünü ve ana beyne sinyal göndermekte zorlandığını net bir şekilde ortaya koyar. Pil tamamen bitene kadar bu kararsızlık, bu git-geller devam eder durur, seni de bilgisayar başında deli eder. Gerçi sadece pil de değil, arabanın kendi alıcısında da bir temassızlık olabilir ama genelde suçlu hep o tekerleğin içindeki küçük kutudur. Değişken veriler görüyorsan, anlık olarak sistem gidip geliyorsa, o sensörün artık emeklilik vakti çoktan gelmiştir, bunu kabul etmek gerekiyor.
Mevsim geçişlerinde, özellikle havalar aniden soğuduğunda bu TPMS lambasının yanması son derece normaldir, çünkü soğuk hava gazı sıkıştırır ve basınç düşer. Fakat hava sıcaklığı normalken, lastiklerinde gözle görülür ya da ölçülebilir hiçbir kaçak yokken bu uyarı ışığı yanıp sönüyorsa, yani sabit yanmak yerine sürekli flaşör gibi çakıyorsa durum çok farklı. Sistem sana "benim lastikle işim yok, benim kendi içimde bir arızam var" demeye çalışıyor o an, araba dilinde bunun meali budur. Birçok insan bu yanıp sönme hareketini önemsemez, nasılsa lastik sağlam der geçer ama sistem tamamen kör kalmıştır artık. Gerçek bir patlama veya ani hava kaybı yaşandığında o lamba zaten hep yanıp söndüğü için sen durumu fark edene kadar iş işten geçmiş olabilir... Güvenliği riske atmaya gerek yok, o ışık ritmik olarak göz kırpmaya başladıysa arıza kodunu okutmak için bir servise uğrama vakti gelmiştir.
