Olgun Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sanayide yıllardır "Toyota ustayı unutturur" diye bir laf döner durur ki ben de gazetecilik yaptığım yıllarda bu efsaneyi az haber yapmadım doğrusu. Fakat işin mutfağına, yani kaputun altına biraz derinlemesine girdiğinizde o sarsılmaz Japon mühendisliği imajının elektrik aksamında nasıl çatırdamaya başladığını kendi gözlerinizle görüyorsunuz. Özellikle son on beş yılda üretilen modellerde kullanılan o çevre dostu, geri dönüştürülebilir kablo kaplamaları yok mu, işte bütün mesele orada patlak veriyor aslında. Mısır nişastasından üretilen bu organik izolasyon malzemesi arabanın içinde adeta bir fare mıknatısı gibi çalışıyor ve siz sabah çalıştırıp işe gideceğinizi sanırken gösterge panelinde rengarenk bir noel ağacıyla baş başa kalıyorsunuz... Kabloların kemirilmesini bir kenara bıraksak bile, araç yaşlandıkça o organik malzeme nemden ve motordaki aşırı ısı değişimlerinden dolayı kendi kendine çatlayıp dökülmeye başlıyor, bu da doğrudan kısa devrelere ve kaynağı bulunamayan garip arızalara yol açıyor.
Direksiyonu çevirirken göğüs panelinden gelen o hafif cızırtı sesini duyunca "Aman canım plastik sürtüyordur" deyip geçenlerden misiniz, yoksa hemen kenara çekip kıllanır mısınız? Toyota’nın o efsanevi Corolla ve Yaris modellerinde sıklıkla karşılaşılan ve sürücüyü çıldırtan zemberek, yani "clock spring" arızası tam olarak böyle sinsice başlar. Direksiyonun içindeki o esnek kablo şeridi zamanla aşınır, temassızlık yapmaya başlar ve bir bakmışsınız kornanız çalışmıyor, direksiyondaki radyo tuşları felç olmuş. Hatta daha da korkuncu, gösterge panelinde kıpkırmızı bir airbag ışığı yanar ve siz kaza anında o hava yastığının açılıp açılmayacağını tamamen şansa bırakmış olursunuz. Tamirciler genelde "Tüm tesisatı değiştireceğiz" diye uçuk fiyatlar çeker ama aslında sorun sadece direksiyon göbeğindeki o küçük sarmal tesisatın ömrünü tamamlamış olmasından ibarettir...
Eğer hibrit bir Toyota kullanıyorsanız veya almayı düşünüyorsanız, kulaktan dolma "Hibritlerin bakımı yoktur, aküsü hiç bozulmaz" masallarına sakın ola inanmayın derim. Araçtaki o devasa yüksek voltaj bataryasını soğutmak için arka koltuğun kenarına koydukları o minik hava menfezi var ya, işte o menfez tıkandığı an bütün sistem adım adım çökmeye başlar. Evcil hayvanınızın tüyü, çoluk çocuğun döktüğü toz kırıntıları veya bagaja attığınız bir hırka o kanalı kapattığında batarya fanı çalışamaz hale gelir, aşırı ısınan invertör ve batarya hücreleri kendisini korumaya almak için aracı birden kilitler. Yolda giderken aniden ekranda "Check Hybrid System" uyarısını görüp motor gücünün kesilmesi öyle her babayiğidin soğukkanlılıkla karşılayabileceği bir panik değildir... O yüzden periyodik bakımlarda o soğutma fanının filtresini temizletmek hayati önem taşır, yoksa binlerce dolarlık bir inverter kartını yakmanız işten bile değil.
Alternatör arızasını teşhis etmek neden bu kadar zordur bilir misiniz, çünkü araba size tek bir net arıza kodu vermez, bunun yerine bütün elektronik sistemleri saçmalamaya başlar. Şarj dinamosundaki diyot köprüsü bozulmaya başladığında veya voltaj regülatörü kafayı yediğinde araç sisteme düzensiz akım verir; bir bakarsınız multimedya ekranı kendi kendine reset atıyor, bir bakarsınız ABS lambası yakıp yakıp söndürüyor. Aküyü sıfırıyla değiştirirsiniz, sorun çözüldü sanırsınız ama iki gün sonra araba yine bir park yerinde kalakalır çünkü asıl hırsız içeride, şarj sisteminin tam kalbindedir. Eskiden gazetede otomotiv köşesi hazırlarken teknisyenlerin bir sözü vardı, "Sorun aküde görünüyorsa önce alternatöre bak" derlerdi ki bu kural Toyota’ların o hassas şarj kontrol ünitelerinde yüzde yüz çalışır.
Eski arabalarda bir röle bozulurdu, gidersiniz oto elektrikçisine beş liraya yenisini takar geçerdiniz, peki ya şimdi? Şimdiki modellerde gövde kontrol modülü dediğimiz o BCM beyni her şeyi kontrol ediyor ve en ufak bir nem alma durumunda veya hatalı bir ampul değişiminde sistem tamamen kilitleniyor. Tavan lambasına led takayım derken bütün iç aydınlatma devresini yakan mı ararsınız, yoksa bagaj havuzuna su dolduğu için arka park sensörleri beyne kısa devre yaptırıp arabanın kapılarını kilitletmeyen mi... Sigorta kutularının üzerindeki o karmaşık şemaları okumak zaten ayrı bir derttir, üstelik mikro sigortalar kullandıkları için gözle bakıp "Aaa bu patlamış" demek de pek mümkün olmuyor. Kendinizi hiç gece yarısı dağ başında elinizde kontrol kalemiyle sigorta paneline boş boş bakarken buldunuz mu hiç...
Özetle söylemek gerekirse, Toyota mekanik olarak sizi gerçekten yarı yolda bırakmaz, motoru şanzımanı evladiyeliktir ama iş o incecik kablolara ve karmaşık sensör ağlarına geldiğinde gözünün yaşına bakmaz. Arabanızda sebebi belirsiz bir elektrik anomalisi seziyorsanız, göstergedeki bir anlık göz kırpmayı bile hafife almayın, en yakınınızdaki güvendiğiniz bir ustaya gidip osiloskop ile voltaj dalgalanmalarına baktırın. Yoksa o çok güvendiğiniz Japon harikası, hiç beklemediğiniz bir anda sizi elektrik bantları ve kablo soyucularla dolu bir otoban kenarı macerasına sürükleyebilir...
Direksiyonu çevirirken göğüs panelinden gelen o hafif cızırtı sesini duyunca "Aman canım plastik sürtüyordur" deyip geçenlerden misiniz, yoksa hemen kenara çekip kıllanır mısınız? Toyota’nın o efsanevi Corolla ve Yaris modellerinde sıklıkla karşılaşılan ve sürücüyü çıldırtan zemberek, yani "clock spring" arızası tam olarak böyle sinsice başlar. Direksiyonun içindeki o esnek kablo şeridi zamanla aşınır, temassızlık yapmaya başlar ve bir bakmışsınız kornanız çalışmıyor, direksiyondaki radyo tuşları felç olmuş. Hatta daha da korkuncu, gösterge panelinde kıpkırmızı bir airbag ışığı yanar ve siz kaza anında o hava yastığının açılıp açılmayacağını tamamen şansa bırakmış olursunuz. Tamirciler genelde "Tüm tesisatı değiştireceğiz" diye uçuk fiyatlar çeker ama aslında sorun sadece direksiyon göbeğindeki o küçük sarmal tesisatın ömrünü tamamlamış olmasından ibarettir...
Eğer hibrit bir Toyota kullanıyorsanız veya almayı düşünüyorsanız, kulaktan dolma "Hibritlerin bakımı yoktur, aküsü hiç bozulmaz" masallarına sakın ola inanmayın derim. Araçtaki o devasa yüksek voltaj bataryasını soğutmak için arka koltuğun kenarına koydukları o minik hava menfezi var ya, işte o menfez tıkandığı an bütün sistem adım adım çökmeye başlar. Evcil hayvanınızın tüyü, çoluk çocuğun döktüğü toz kırıntıları veya bagaja attığınız bir hırka o kanalı kapattığında batarya fanı çalışamaz hale gelir, aşırı ısınan invertör ve batarya hücreleri kendisini korumaya almak için aracı birden kilitler. Yolda giderken aniden ekranda "Check Hybrid System" uyarısını görüp motor gücünün kesilmesi öyle her babayiğidin soğukkanlılıkla karşılayabileceği bir panik değildir... O yüzden periyodik bakımlarda o soğutma fanının filtresini temizletmek hayati önem taşır, yoksa binlerce dolarlık bir inverter kartını yakmanız işten bile değil.
Alternatör arızasını teşhis etmek neden bu kadar zordur bilir misiniz, çünkü araba size tek bir net arıza kodu vermez, bunun yerine bütün elektronik sistemleri saçmalamaya başlar. Şarj dinamosundaki diyot köprüsü bozulmaya başladığında veya voltaj regülatörü kafayı yediğinde araç sisteme düzensiz akım verir; bir bakarsınız multimedya ekranı kendi kendine reset atıyor, bir bakarsınız ABS lambası yakıp yakıp söndürüyor. Aküyü sıfırıyla değiştirirsiniz, sorun çözüldü sanırsınız ama iki gün sonra araba yine bir park yerinde kalakalır çünkü asıl hırsız içeride, şarj sisteminin tam kalbindedir. Eskiden gazetede otomotiv köşesi hazırlarken teknisyenlerin bir sözü vardı, "Sorun aküde görünüyorsa önce alternatöre bak" derlerdi ki bu kural Toyota’ların o hassas şarj kontrol ünitelerinde yüzde yüz çalışır.
Eski arabalarda bir röle bozulurdu, gidersiniz oto elektrikçisine beş liraya yenisini takar geçerdiniz, peki ya şimdi? Şimdiki modellerde gövde kontrol modülü dediğimiz o BCM beyni her şeyi kontrol ediyor ve en ufak bir nem alma durumunda veya hatalı bir ampul değişiminde sistem tamamen kilitleniyor. Tavan lambasına led takayım derken bütün iç aydınlatma devresini yakan mı ararsınız, yoksa bagaj havuzuna su dolduğu için arka park sensörleri beyne kısa devre yaptırıp arabanın kapılarını kilitletmeyen mi... Sigorta kutularının üzerindeki o karmaşık şemaları okumak zaten ayrı bir derttir, üstelik mikro sigortalar kullandıkları için gözle bakıp "Aaa bu patlamış" demek de pek mümkün olmuyor. Kendinizi hiç gece yarısı dağ başında elinizde kontrol kalemiyle sigorta paneline boş boş bakarken buldunuz mu hiç...
Özetle söylemek gerekirse, Toyota mekanik olarak sizi gerçekten yarı yolda bırakmaz, motoru şanzımanı evladiyeliktir ama iş o incecik kablolara ve karmaşık sensör ağlarına geldiğinde gözünün yaşına bakmaz. Arabanızda sebebi belirsiz bir elektrik anomalisi seziyorsanız, göstergedeki bir anlık göz kırpmayı bile hafife almayın, en yakınınızdaki güvendiğiniz bir ustaya gidip osiloskop ile voltaj dalgalanmalarına baktırın. Yoksa o çok güvendiğiniz Japon harikası, hiç beklemediğiniz bir anda sizi elektrik bantları ve kablo soyucularla dolu bir otoban kenarı macerasına sürükleyebilir...
