Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Gece yarısı ansızın, sanki ayak başparmağının içine minik minik cam kırıkları doluşmuş gibi bir sızıyla uyanmak... İnsan önce ne olduğunu pek anlayamıyor tabii, yataktan kalkıp bir adım atmaya çalışıyorsun ama o da ne, üzerine basılmıyor bile. Eski gazetecilik yıllarımda sağlık haberleri yaparken doktorların "akut artrit atağı" deyip geçtiği o tablonun canlı şahidi olunca anlıyor insan; meğer vücut orada sessiz sedasız bir isyan başlatmış.
Radyatörün yanına yanaşmış gibi sıcak, hafifçe kızarmış ve dokunmaya bile gelmeyen bir eklemden bahsediyorum aslında. Ayakkabı giymeyi geçtim, üzerine çorap değse canından can alıyor adamın. Bazen sadece tek bir noktada, çoğunlukla da o meşhur ayak başparmağında beliriyor bu dert ama zannetmeyin ki hep orada kalır; bazen dize, bazen de bileğe sıçrayıp insanı şaşırtmayı çok seviyor...
Kan testlerine bakarsın, ürik asit değerleri almış başını gitmiş görünür ama işin garibi, atak anında o değerler bazen gayet normal de çıkabiliyor. Vücut işte, proteinleri sindirirken ortaya çıkan o ürik asidi böbreklerden rahatça atamayınca, kristaller gidip eklemlerin kuytu köşelerine birikiveriyor. Yani aslında içeride biriken o minik iğnecikler, her kıpırdamada dokulara batıp duruyor.
Ağrı dedik ama o sızının yanında bir de garip bir şişlik, deride gerginlik ve hafif bir parlaklık peydah oluyor ki sormayın. İnsan bacağını nereye koyacağını, nasıl dinlendireceğini bilemiyor; sağa dönüyorsun olmuyor, sola dönüyorsun yatak çarşafı bile ağır geliyor. Hani derler ya vallahi billahi insana dünyayı dar eder diye, tam olarak öyle bir hissiyat işte...
Akraba ziyaretlerinde ya da eş dost sofralarında "çok et yedin, ondan oldu" deyip kestirip atanlar çıkacaktır mutlaka, kulak asmayın derim. Beslenme şekli elbette bir tetikleyici, ateşe benzin dökmek gibi bir şey ama işin arkasında genetik yatkınlıktan tutun da böbreklerin süzme kapasitesine kadar bir sürü derin mevzu var. Bazen günlerce bir şey olmaz, sonra bir akşam içilen bir bardak koyu çay ya da azıcık susuz kalmak bile...
Ateş basması gibi hafif bir sıcaklık hissiyle başlar her şey, sonra o sızı dakikalar içinde katlanarak büyür. Neden durup dururken olduğunu anlamaya çalışırken saatler geçer, sabahı zor edersin. Hastalığın adı gut ama yaşattığı şey tam bir sabır sınavı.
Geçer mi peki bu sancı, illa ki dindirir bünye bir şekilde ama asıl mesele o atağın arkasından gelen o sessiz dönemi iyi yönetebilmekte. Eklemler biraz rahatlayıp şişlik inince her şey bitti sanıyoruz abi ya, en büyük hatayı da orada yapıyoruz zaten. Çoğu zaman o kristaller orada pusuya yatmış, bir sonraki fırtınayı bekliyor oluyor.
Biraz bol su içmek, bacağı hafif yüksekte tutmak ve o bölgeye dokunmamaya çalışmak ilk anda fena fikir değil sanki. Doktorun vereceği o antiinflamatuar ilaçlar olmasa bu süreç nasıl çekilir hiç bilmiyorum ama yaşam tarzında ufak tefek vites küçültmelere gitmek şart oluyor bir yerden sonra.
İşin uzmanları eklem çevresindeki o birikintilere "tofüs" diyorlar, zamanla cilt altında sert yumrular oluşturabiliyor bu zıkkım. Sadece bir ağrıdan ibaret olmadığını, müdahale edilmediğinde eklem kıkırdağını içten içe kemirebileceğini düşününce insan biraz ürkmüyor değil. Yine de paniğe gerek yok, vücudun verdiği bu sert uyarılara kulak verip ritmi biraz yavaşlatmak belki de en doğrusu...
Radyatörün yanına yanaşmış gibi sıcak, hafifçe kızarmış ve dokunmaya bile gelmeyen bir eklemden bahsediyorum aslında. Ayakkabı giymeyi geçtim, üzerine çorap değse canından can alıyor adamın. Bazen sadece tek bir noktada, çoğunlukla da o meşhur ayak başparmağında beliriyor bu dert ama zannetmeyin ki hep orada kalır; bazen dize, bazen de bileğe sıçrayıp insanı şaşırtmayı çok seviyor...
Kan testlerine bakarsın, ürik asit değerleri almış başını gitmiş görünür ama işin garibi, atak anında o değerler bazen gayet normal de çıkabiliyor. Vücut işte, proteinleri sindirirken ortaya çıkan o ürik asidi böbreklerden rahatça atamayınca, kristaller gidip eklemlerin kuytu köşelerine birikiveriyor. Yani aslında içeride biriken o minik iğnecikler, her kıpırdamada dokulara batıp duruyor.
Ağrı dedik ama o sızının yanında bir de garip bir şişlik, deride gerginlik ve hafif bir parlaklık peydah oluyor ki sormayın. İnsan bacağını nereye koyacağını, nasıl dinlendireceğini bilemiyor; sağa dönüyorsun olmuyor, sola dönüyorsun yatak çarşafı bile ağır geliyor. Hani derler ya vallahi billahi insana dünyayı dar eder diye, tam olarak öyle bir hissiyat işte...
Akraba ziyaretlerinde ya da eş dost sofralarında "çok et yedin, ondan oldu" deyip kestirip atanlar çıkacaktır mutlaka, kulak asmayın derim. Beslenme şekli elbette bir tetikleyici, ateşe benzin dökmek gibi bir şey ama işin arkasında genetik yatkınlıktan tutun da böbreklerin süzme kapasitesine kadar bir sürü derin mevzu var. Bazen günlerce bir şey olmaz, sonra bir akşam içilen bir bardak koyu çay ya da azıcık susuz kalmak bile...
Ateş basması gibi hafif bir sıcaklık hissiyle başlar her şey, sonra o sızı dakikalar içinde katlanarak büyür. Neden durup dururken olduğunu anlamaya çalışırken saatler geçer, sabahı zor edersin. Hastalığın adı gut ama yaşattığı şey tam bir sabır sınavı.
Geçer mi peki bu sancı, illa ki dindirir bünye bir şekilde ama asıl mesele o atağın arkasından gelen o sessiz dönemi iyi yönetebilmekte. Eklemler biraz rahatlayıp şişlik inince her şey bitti sanıyoruz abi ya, en büyük hatayı da orada yapıyoruz zaten. Çoğu zaman o kristaller orada pusuya yatmış, bir sonraki fırtınayı bekliyor oluyor.
Biraz bol su içmek, bacağı hafif yüksekte tutmak ve o bölgeye dokunmamaya çalışmak ilk anda fena fikir değil sanki. Doktorun vereceği o antiinflamatuar ilaçlar olmasa bu süreç nasıl çekilir hiç bilmiyorum ama yaşam tarzında ufak tefek vites küçültmelere gitmek şart oluyor bir yerden sonra.
İşin uzmanları eklem çevresindeki o birikintilere "tofüs" diyorlar, zamanla cilt altında sert yumrular oluşturabiliyor bu zıkkım. Sadece bir ağrıdan ibaret olmadığını, müdahale edilmediğinde eklem kıkırdağını içten içe kemirebileceğini düşününce insan biraz ürkmüyor değil. Yine de paniğe gerek yok, vücudun verdiği bu sert uyarılara kulak verip ritmi biraz yavaşlatmak belki de en doğrusu...
